Thoạt nhìn, điều này có vẻ trái với quy luật tự nhiên. Sao Thủy chỉ cách Mặt Trời trung bình khoảng 58 triệu km, trong khi Sao Kim ở xa hơn, khoảng 108 triệu km. Thế nhưng nhiệt độ trung bình trên bề mặt Sao Kim lên tới khoảng 464–467°C, cao hơn rất nhiều so với mức trung bình khoảng 167°C của Sao Thủy.

Ảnh: palpres.bacakoran

Bí mật nằm ở thứ bao quanh hai hành tinh: khí quyển.

Sao Thủy gần như không có một khí quyển đủ dày để giữ nhiệt. Hành tinh này có lớp ngoại quyển cực kỳ loãng, vì vậy nhiệt từ Mặt Trời chiếu xuống bề mặt có thể nhanh chóng thoát ra không gian. Ban ngày, một số khu vực trên Sao Thủy có thể nóng tới khoảng 427°C, nhưng khi Mặt Trời lặn, nhiệt độ lại giảm xuống khoảng -179°C. Sự chênh lệch giữa ngày và đêm cực kỳ lớn.

Ảnh: bobthealien.co

Sao Kim thì hoàn toàn ngược lại.

Bao quanh hành tinh này là một khí quyển cực kỳ dày, trong đó carbon dioxide chiếm phần lớn. Áp suất trên bề mặt Sao Kim khoảng 93 lần áp suất khí quyển ở mực nước biển trên Trái Đất. Lớp khí quyển khổng lồ ấy hoạt động như một chiếc chăn khổng lồ giữ nhiệt lại gần bề mặt.

Ánh sáng Mặt Trời vẫn có thể xuyên qua các tầng khí quyển và làm nóng bề mặt. Nhưng khi bề mặt phát ra năng lượng dưới dạng bức xạ hồng ngoại, lượng carbon dioxide dày đặc hấp thụ một phần lớn năng lượng đó. Nhiệt được phát xạ trở lại nhiều lần thay vì dễ dàng thoát ra không gian. Đây chính là hiệu ứng nhà kính cực mạnh trên Sao Kim. NASA cho biết hiệu ứng nhà kính này khiến nhiệt độ bề mặt Sao Kim cao hơn khoảng 700°F, tương đương gần 390°C, so với trường hợp không có hiệu ứng nhà kính mạnh như vậy.

Ảnh: planet4589

Điều thú vị là những đám mây dày đặc trên Sao Kim thực ra phản xạ phần lớn ánh sáng Mặt Trời trở lại không gian. Nếu chỉ nhìn vào lượng ánh sáng nhận được, người ta có thể nghĩ rằng Sao Kim phải tương đối mát. Nhưng chính lượng nhiệt đã lọt vào lại rất khó thoát ra.

Sao Kim vì thế trở thành một ngoại lệ nổi bật của Hệ Mặt Trời: không phải hành tinh gần Mặt Trời nhất, nhưng lại nóng nhất. Bài học đặc biệt này cũng cho thấy nhiệt độ của một hành tinh không chỉ phụ thuộc vào khoảng cách tới ngôi sao của nó. Thành phần khí quyển và khả năng giữ nhiệt đôi khi còn quan trọng hơn rất nhiều.

Thậm chí, bề mặt Sao Kim nóng đến mức chì có thể tồn tại ở trạng thái nóng chảy. Một thế giới tưởng như gần giống Trái Đất về kích thước và cấu tạo lại trở thành một trong những môi trường khắc nghiệt nhất mà con người từng biết đến.