Khoa học & Đời sống

Khám phá

Tại sao nhiều sa mạc lại nằm gần đại dương?

Tâm Anh (TH)

Các nhà khoa học cho biết nhiều sa mạc nằm giáp với đại dương là kết quả của sự kết hợp giữa hoàn lưu khí quyển, dòng hải lưu lạnh và địa hình núi cao.

sa-mac-1.jpg
Trên thế giới, nhiều sa mạc khô cằn, có diện tích lớn nằm ngay cạnh đại dương. Sa mạc Atacama ở Chile hay sa mạc Namib ở miền Nam châu Phi là những ví dụ điển hình. Ảnh: tcsworldtravel.com.
sa-mac-2.jpg
Các nhà khoa học cho biết nhiều sa mạc nằm giáp với đại dương là kết quả của sự kết hợp giữa hoàn lưu khí quyển, dòng hải lưu lạnh và địa hình núi cao. Ảnh: tcsworldtravel.com.
sa-mac-3.jpg
Theo các nhà khoa học, chuyển động thẳng đứng của không khí là một trong những nguyên nhân khiến nhiều sa mạc trên Trái đất nằm giáp với đại dương. Ảnh: tcsworldtravel.com.
sa-mac-4.jpg
Hầu hết sa mạc nằm phía trên hoặc phía dưới đường xích đạo. Khu vực này nhận nhiều bức xạ Mặt trời nhất. Do đó, không khí nóng lên và bốc lên cao. Khi không khí ẩm bốc lên, hơi nước ngưng tụ và tạo mưa, hình thành các vùng rừng mưa nhiệt đới. Ảnh: tcsworldtravel.com.
sa-mac-5.jpg
Sau đó, khối không khí này di chuyển ra xa và hạ xuống ở các vĩ độ khoảng 20 - 40 độ Bắc và Nam của đường xích đạo, đồng thời ngăn cản sự hình thành mây. Điều này giải thích tại sao có nhiều sa mạc dọc theo vành đai cận nhiệt đới như Sahara và Kalahari. Ảnh: Shutterstock.
sa-mac-6.jpg
Nguyên nhân tiếp theo là chuyển động ngang của không khí. Tại khu vực gần xích đạo, gió mậu dịch thường thổi từ Đông sang Tây, mang hơi ẩm đến bờ Đông các lục địa. Khi vượt qua đất liền, lượng ẩm này giảm mạnh nên bờ tây trở nên khô hơn. Ở Namib, phần lớn lượng mưa tập trung ở các vùng núi phía Đông, thay vì ngay trong khu vực sa mạc ven biển. Ảnh: amusingplanet.com.
sa-mac-7.jpg
Dòng hải lưu lạnh cũng đóng vai trò quan trọng trong việc nhiều sa mạc nằm giáp với đại dương. Khi không khí đi qua dòng nước lạnh sẽ nguội đi và ổn định, khó bốc lên cao để hình thành mây, mưa. Thay vào đó, hơi ẩm bị giữ lại ở tầng thấp, tạo ra sương mù dày đặc dọc bờ biển nhưng rất ít mưa trên đất liền, góp phần duy trì điều kiện khô hạn. Ảnh: amusingplanet.com.
sa-mac-8.jpg
Địa hình núi cao là một nguyên nhân quan trọng dẫn tới vị trí đặc biệt của nhiều sa mạc. Khi không khí ẩm bị buộc phải vượt qua dãy núi, nó mất độ ẩm ở sườn đón gió. Khi không khí đến phía bên kia núi thì đã mất đi phần lớn hơi ẩm, hình thành "vùng chắn mưa" với lượng mưa cực thấp. Ảnh: amusingplanet.com.
sa-mac-9.jpg
Sa mạc Atacama là ví dụ điển hình khi gió ẩm từ Đại Tây Dương gây mưa lớn ở lưu vực Amazon rồi tiếp tục mất ẩm khi vượt qua dãy Andes. Theo đó, Atacama trở thành một trong những nơi khô hạn nhất thế giới. Nhờ những điều kiện đặc thù này, các sa mạc nằm giáp với đại dương thường có khí hậu mát và ổn định hơn sa mạc nằm hoàn toàn trong đất liền. Ảnh: Marco Bottigelli via Getty Images.
sa-mac-10.jpg
Các cơ chế tương tự cũng góp phần hình thành các sa mạc ở vùng cực - nơi không khí quá lạnh để giữ hơi nước và các hệ thống thời tiết khó xâm nhập sâu vào lục địa. Ảnh: VW Pics via Getty Images.
Mời độc giả xem video: Hiện tượng "siêu trăng máu" xuất hiện khiến nhiều người trên thế giới háo hức.
bài liên quan
#sa mạc #đại dương #sa mạc nằm giáp với đại dương
Đọc tiếp

hot trend

Tin mới
back to top