Sức khoẻ 360

Sỏi nằm sâu trong đường mật, một phần gan xơ teo phải cắt bỏ

Nam bệnh nhân 65 tuổi đau âm ỉ, sốt rét run từng đợt. Phim chụp phát hiện nhiều sỏi trong đường mật gan trái, kèm xơ teo nhu mô gan.

Cứ tưởng lấy sỏi xong là khỏi bệnh không ngờ teo cả vùng gan

Nhiều người nghĩ sỏi mật chỉ cần lấy sỏi là giải quyết được bệnh. Tuy nhiên, với sỏi đường mật trong gan, đặc biệt khi sỏi nằm sâu, gây tắc nghẽn và viêm đường mật kéo dài, tổn thương có thể tiến triển phức tạp hơn.

Nam bệnh nhân 65 tuổi nhập viện tại Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) trong tình trạng đau âm ỉ vùng hạ sườn phải và thượng vị kéo dài. Người bệnh có những đợt sốt rét run, ăn uống kém và trướng bụng.

Kết quả chụp cắt lớp vi tính ổ bụng cho thấy hệ thống đường mật bên gan trái giãn lớn, chứa nhiều sỏi. Đáng chú ý, nhu mô gan trái đã xơ teo rõ rệt, trong khi gan phải phì đại bù trừ.

Đây là tình trạng khác với những trường hợp sỏi mật thông thường. Khi sỏi đường mật trong gan khu trú ở một vùng, đi kèm teo, xơ hóa nhu mô gan và viêm đường mật tái diễn, việc lấy sỏi đơn thuần có thể không giải quyết được toàn bộ tổn thương.

soi-duong-mat.jpg

Khi nào sỏi đường mật phải tính đến cắt gan?

Sau khi đánh giá tình trạng đường mật và nhu mô gan, ê-kíp Khoa Ngoại Tổng hợp (B3) quyết định phẫu thuật cắt phần gan trái bị tổn thương.

Mục tiêu của phẫu thuật không chỉ là lấy những viên sỏi đang nằm trong đường mật. Phần gan xơ teo cùng hệ thống đường mật bệnh lý được loại bỏ, qua đó xử lý vùng tổn thương gây ứ mật và viêm đường mật kéo dài, đồng thời bảo tồn tối đa phần gan còn lành.

Các tài liệu chuyên môn ghi nhận teo gan là một trong những yếu tố quan trọng để cân nhắc cắt gan ở người bệnh sỏi đường mật trong gan. Đặc biệt, cắt gan thường được xem xét khi sỏi khu trú một thùy hoặc một vùng gan, kèm teo gan, hẹp đường mật, áp-xe gan hoặc tổn thương không thể xử lý triệt để bằng các phương pháp lấy sỏi.

Trong trường hợp người bệnh này, ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi. Sau 5 ngày, người bệnh tỉnh táo, tự vận động, ăn uống trở lại. Vết mổ khô, chưa ghi nhận chảy máu hoặc rò mật. Các chỉ số xét nghiệm và chức năng gan được theo dõi ổn định.

Không nên chủ quan với những đợt đau, sốt tái diễn

Sỏi đường mật trong gan có thể liên quan đến nhiễm trùng đường mật, ứ đọng mật, hẹp hoặc bất thường đường mật; một số trường hợp có liên quan đến nhiễm ký sinh trùng đường mật hoặc tiền sử bệnh lý, can thiệp đường mật.

Khi sỏi cản trở dòng chảy của mật, người bệnh có thể xuất hiện đau bụng, sốt, rét run, vàng da hoặc các đợt viêm đường mật tái diễn.

Nếu tình trạng tắc nghẽn và viêm kéo dài, đường mật có thể bị hẹp, nhu mô gan bị xơ hóa, teo nhỏ; người bệnh còn có nguy cơ xuất hiện các biến chứng như áp-xe gan. Hepatolithiasis cũng được xác định là một yếu tố nguy cơ của ung thư đường mật.

Điều đáng lưu ý là nguy cơ không nhất thiết chấm dứt sau khi đã điều trị sỏi. Người bệnh vẫn cần được theo dõi lâu dài, đặc biệt khi có các yếu tố như teo gan, hẹp đường mật, sỏi tồn lưu hoặc tái phát.

Khi nào cần đi khám sớm?

Đau tái diễn vùng hạ sườn phải hoặc thượng vị.

Sốt, rét run từng cơn, đặc biệt kèm đau bụng.

Vàng da, vàng mắt hoặc nước tiểu sẫm màu.

Tiền sử sỏi đường mật kèm các đợt viêm đường mật tái phát.

Đã phát hiện sỏi trong gan nhưng chưa đánh giá đầy đủ tình trạng đường mật và nhu mô gan.

Khi có những dấu hiệu trên, người bệnh cần được đánh giá bằng thăm khám và các phương tiện chẩn đoán hình ảnh phù hợp để xác định vị trí sỏi, mức độ tắc nghẽn, tình trạng đường mật và phần gan bị tổn thương.

ThS.BS Nguyễn Thành Luân (Khoa Ngoại Tổng hợp (B3), Bệnh viện 19-8)

>>> Mời quý độc giả theo dõi video: Siêu El Nino tấn công, 107.000 hộ dân Việt Nam nguy cơ thiếu nước nghiêm trọng

back to top