Sao biển đuôi rắn thuộc lớp Ophiuroidea, là họ hàng gần của sao biển nhưng mang dáng vẻ hoàn toàn khác biệt. Thay vì những cánh tay dày và chậm chạp, chúng sở hữu cánh tay dài, mảnh và linh hoạt như những con rắn nhỏ, có thể uốn lượn theo mọi hướng. Phần đĩa trung tâm của cơ thể tách biệt rõ rệt với các cánh tay, tạo nên hình dáng giống một “bộ khung sống” vừa thanh mảnh vừa bí ẩn.
Ảnh: Wikimedia Commons.
Không giống sao biển thông thường di chuyển bằng hàng trăm chân ống, sao biển đuôi rắn chủ yếu dùng chính những cánh tay của mình để bò hoặc “trườn” trên nền đáy biển. Chúng có thể di chuyển nhanh đáng ngạc nhiên, thậm chí đổi hướng gần như tức thì khi gặp nguy hiểm. Một số loài còn có khả năng tự cắt bỏ cánh tay để thoát thân, sau đó tái sinh phần đã mất – một chiến lược sinh tồn phổ biến nhưng luôn gây kinh ngạc trong thế giới sinh học.
Ảnh: Wikimedia Commons.
Lớp Ophiuroidea phân bố rộng rãi từ vùng nước nông đến những vực sâu hàng nghìn mét dưới đại dương. Ban ngày, chúng thường ẩn mình dưới đá hoặc trong cát, khi màn đêm buông xuống, chúng bắt đầu hoạt động, vươn các cánh tay ra môi trường xung quanh để kiếm ăn. Thức ăn của chúng khá đa dạng: từ mảnh vụn hữu cơ, sinh vật phù du cho đến những con mồi nhỏ bị giữ lại bởi các gai nhỏ trên cánh tay.
Ảnh: Wikimedia Commons.
Một điểm đặc biệt khác là cách sao biển đuôi rắn “cảm nhận” thế giới. Dù không có mắt như động vật bậc cao, chúng vẫn có các tế bào cảm quang và cơ quan cảm nhận giúp phân biệt ánh sáng, dòng nước và hóa chất trong môi trường. Điều này cho phép chúng phản ứng nhanh với sự thay đổi xung quanh, dù sống trong điều kiện ánh sáng yếu hoặc gần như không có ánh sáng.
Trong hệ sinh thái biển, sao biển đuôi rắn đóng vai trò quan trọng như những “người dọn dẹp” và mắt xích trong chuỗi thức ăn. Sự hiện diện của chúng góp phần duy trì cân bằng sinh thái, đặc biệt ở các rạn san hô và đáy biển sâu. Dù ít được chú ý hơn các loài sinh vật biển sặc sỡ khác, vẻ đẹp của sao biển đuôi rắn nằm ở chính sự linh hoạt, bí ẩn và khả năng thích nghi đáng kinh ngạc.
