Thị trường thương mại điện tử Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng hai chữ số trong 6 tháng đầu năm 2026, đóng vai trò là một trong những trụ cột chính của kinh tế số. Theo Báo cáo ngành Thương mại điện tử tháng 9 của Công ty CP Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS) ghi nhận tổng giá trị giao dịch (GMV) trên 4 sàn lớn gồm Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki ước đạt từ 264.800 đến 291.600 tỷ đồng.
Điểm tựa tăng trưởng của thị trường ghi nhận sự trỗi dậy mạnh mẽ từ nhóm hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) với tổng doanh số 1,8 tỷ USD (tăng 20%), dẫn đầu bởi các sản phẩm chăm sóc nhà cửa và sữa. Trong khi đó, hai ngành hàng chủ lực truyền thống là làm đẹp và thời trang có dấu hiệu tăng trưởng chậm lại, lần lượt đạt 18% và 12%, thấp hơn đáng kể so với mức tăng cuối năm trước.
Sự thống trị của Shopee và đà bứt phá của TikTok Shop
Cơ cấu thị phần ghi nhận sự áp đảo tuyệt đối từ hai cái tên dẫn đầu khi nắm giữ gần 98% tổng giá trị giao dịch toàn thị trường. Shopee duy trì vị thế số một với 144.300 tỷ đồng (khoảng 5,5 tỷ USD), chiếm hơn 55% thị phần và tăng 15% so với cùng kỳ. Trong khi đó, TikTok Shop bứt phá mạnh mẽ với mức tăng 27%, đạt 115.000 tỷ đồng (khoảng 4,4 tỷ USD), qua đó nhanh chóng thu hẹp khoảng cách với vị trí dẫn đầu.
Trái ngược với đà tăng trưởng của hai nền tảng dẫn đầu, Lazada và Tiki đối mặt với áp lực thu hẹp thị phần khi tổng giá trị giao dịch của cả hai sàn chỉ còn chiếm 2% toàn thị trường. Trong 6 tháng đầu năm, Lazada ghi nhận giá trị giao dịch giảm 23% xuống còn 4.400 tỷ đồng. Tiki dù đạt mức tăng trưởng 33% nhưng tổng giá trị giao dịch cũng chỉ ở mức 1.100 tỷ đồng.
Song song với sự dịch chuyển thị phần, giá trị giao dịch bình quân trên từng sản phẩm lại ghi nhận đà tăng trên cả 4 sàn. Diễn biến này phản ánh xu hướng người tiêu dùng Việt Nam ngày càng sẵn sàng chi trả cho các mặt hàng có giá trị cao hơn, trong đó Tiki dẫn đầu về đơn giá trung bình với 469.800 đồng mỗi sản phẩm, theo sau là Lazada với 227.900 đồng mỗi sản phẩm.
Thị trường thanh lọc mạnh mẽ các nhà bán hàng nhỏ lẻ
Thị trường nửa đầu năm 2026 cũng chứng kiến cuộc thanh lọc diện rộng đối với hệ thống gian hàng trên tất cả các sàn. Số lượng cửa hàng ngoài hệ thống Mall giảm 27% xuống còn 417.000 shop, trong khi nhóm cửa hàng chính hãng (Mall) cũng giảm 25% xuống khoảng 20.000. Xu hướng này phản ánh sự đào thải khốc liệt đối với các nhà bán lẻ quy mô nhỏ và sự tập trung dòng tiền vào các đơn vị có năng lực vận hành chuyên nghiệp.
Dù số lượng người bán thu hẹp, doanh số bình quân trên từng gian hàng hoạt động lại tăng trưởng vượt bậc tại tất cả các nền tảng. Shopee dẫn đầu hiệu quả với 831,7 triệu đồng/nhà bán hàng (tăng 44%), theo sau là TikTok Shop đạt 532,7 triệu đồng/shop (tăng 65%) và Tiki đạt 461,1 triệu đồng/shop (tăng 174%). Thực tế này khẳng định áp lực cạnh tranh về tỷ lệ chuyển đổi cũng như khả năng hiển thị trên các sàn thương mại điện tử ngày càng cao.
