Đây là quan niệm dân gian quen thuộc. Tuy nhiên, chuyên gia y tế khuyến cáo, bệnh nhân nên tái khám theo đúng lịch đã hẹn, không trì hoãn chỉ vì kiêng kỵ.
Vì sao không nên dời lịch tái khám?
Theo dõi sau điều trị cần đúng mốc thời gian. Sau mổ, hóa trị, xạ trị hoặc điều trị nội tiết, bệnh nhân thường được hẹn tái khám theo mốc: 1 tháng, 3 tháng, 6 tháng, hoặc theo phác đồ cá thể hóa. Những mốc này không phải ngẫu nhiên. Chúng dựa trên:
Nguy cơ tái phát theo giai đoạn bệnh.
Thời điểm dễ xuất hiện tác dụng phụ.
Thời gian cần kiểm tra đáp ứng điều trị.
Dời lịch 2–4 tuần có thể làm chậm phát hiện một thay đổi quan trọng.
Một số xét nghiệm cần làm đúng thời điểm
Sau mổ ung thư tuyến giáp cần kiểm tra hormon, Thyroglobulin (Tg), siêu âm cổ theo lịch cụ thể.
Sau hóa trị cần theo dõi công thức máu, chức năng gan thận.
Sau điều trị nội tiết cần đánh giá đáp ứng và tác dụng phụ.
Những xét nghiệm này có ý nghĩa khi được thực hiện đúng thời điểm so với đợt điều trị trước.
Tâm lý trì hoãn có thể tạo thành thói quen, ban đầu là “để qua tháng giêng”, sau đó là “bận công việc đầu năm”, rồi thành “đợi khi nào rảnh”.
Trường hợp nào có thể linh hoạt?
Bệnh đã ổn định lâu dài.
Không có triệu chứng bất thường.
Bác sĩ cho phép giãn lịch.
Những trường hợp này có thể linh hoạt vài ngày đến 1 tuần. Tuy nhiên quyết định đó nên dựa trên trao đổi chuyên môn, không dựa trên kiêng kỵ.
Khi nào cần khám ngay?
Có dấu hiệu đau tăng dần, sụt cân nhanh, khó thở, khó nuốt, chảy máu bất thường, sốt kéo dài.
Những dấu hiệu này không nên trì hoãn vì bất kỳ lý do nào.
Chúng ta luôn tôn trọng niềm tin và văn hóa truyền thống, nhưng trong y khoa, sự ổn định và theo dõi đúng lịch là yếu tố then chốt giúp kiểm soát bệnh lâu dài. Một cuộc tái khám đầu năm không mang lại điều “xui”. Ngược lại, nó mang lại sự yên tâm.
Khởi đầu năm mới bằng một lần kiểm tra sức khỏe đúng hẹn là một cách rất thực tế để bảo vệ chính mình. Đừng để quan niệm dân gian làm gián đoạn kiểm soát bệnh đúng kế hoạch.
Bác sĩ Nguyễn Xuân Tuấn (Đại học Y dược, Đại học Quốc gia Hà Nội)
