Nằm trên vùng biên giới giữa Venezuela, Guyana và Brazil, núi Roraima là một trong những tepui nổi tiếng nhất Nam Mỹ. Tepui là những núi đá sa thạch có đỉnh tương đối bằng phẳng, với các vách đá dựng đứng khiến phần đỉnh gần như tách biệt khỏi những khu rừng bên dưới. Chính sự cô lập đặc biệt này đã biến Roraima thành một “hòn đảo sinh học” giữa lục địa.

Ảnh: steppestravel

Bề mặt đỉnh Roraima không giống một khu rừng nhiệt đới thông thường. Mưa rất nhiều, nước len qua những khe đá và tạo thành các dòng suối, hồ nhỏ, đầm lầy cùng vô số vùng đất ẩm. Đất lại nghèo dinh dưỡng vì lớp đá sa thạch bị phong hóa chậm. Những điều kiện khắc nghiệt ấy buộc thực vật phải thích nghi theo những cách đặc biệt.

Một trong những cư dân nổi tiếng nhất là Heliamphora nutans, một loài cây bắt mồi thuộc nhóm cây nắp ấm vùng Nam Mỹ. Lá của nó tạo thành những cấu trúc giống chiếc phễu, giữ nước và giúp cây bắt những côn trùng nhỏ để bổ sung chất dinh dưỡng. Kew cho biết, loài này sinh sống tại những vùng đầm lầy, trên các bề mặt đá ướt và giữa thảm thực vật trên đỉnh tepui.

Ảnh: travel2unlimited

Roraima cũng có nhiều loài thực vật đặc hữu, tức chỉ được biết đến ở một khu vực nhất định. Danh mục thực vật của Roraima ghi nhận nhiều loài đáng chú ý như Drosera roraimae, một loài cây gọng vó ăn côn trùng, cùng nhiều loài phong lan, bromeliad và cây bụi đặc hữu.

Đặc biệt, sự cô lập lâu dài khiến các tepui trở thành những trung tâm đa dạng và đặc hữu thực vật quan trọng của thế giới. Kew ghi nhận khu vực tepui là một trong những trung tâm đa dạng thực vật và đặc hữu đáng chú ý trên Trái Đất. Các cuộc thám hiểm thực vật học trên Roraima từng thu thập hàng trăm mẫu thực vật, trong đó có những loài mới.

Ảnh: oscordados.blogspot

Điều thú vị là hệ sinh thái ấy không hề “cổ đại và bất động” như vẻ ngoài. Các loài trên đỉnh núi vẫn tiếp tục tiến hóa để thích nghi với mưa lớn, đá nghèo dinh dưỡng, gió mạnh, nhiệt độ thay đổi và sự khan hiếm khoáng chất. Roraima vì thế giống như một phòng thí nghiệm tự nhiên khổng lồ, nơi lịch sử tiến hóa được viết trực tiếp trên những tảng đá cổ.

Và có lẽ chính sự biệt lập ấy đã khiến Roraima trở thành nguồn cảm hứng cho "Thế giới đã mất" (The Lost World) của Arthur Conan Doyle – câu chuyện về một thế giới sống sót gần như tách biệt với phần còn lại của Trái Đất.