Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn mới đây ký ban hành nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính.
TIÊU CHUẨN CỦA TỈNH, XÃ
Nghị quyết nêu rõ, tiêu chuẩn quy mô dân số của tỉnh miền núi là từ 900.000 người trở lên, các tỉnh còn lại từ 1,4 triệu người trở lên.
Diện tích tự nhiên của tỉnh miền núi từ 8.000km2 trở lên, các tỉnh khác từ 5.000km2 trở lên.
Tỉnh phải có định hướng phát triển kinh tế - xã hội phù hợp với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm của cả nước, có ít nhất 1 đô thị đạt tiêu chuẩn đô thị loại 2.
Về tiêu chuẩn của xã, quy mô dân số xã miền núi là từ 5.000 người trở lên, xã ở hải đảo từ 2.500 người trở lên, các xã còn lại từ 16.000 người trở lên.
Diện tích tự nhiên của xã miền núi là từ 100km2 trở lên, xã ở hải đảo từ 15km2 trở lên, xã còn lại từ 30km2 trở lên.
Ngoài ra, xã phải có định hướng phát triển kinh tế - xã hội phù hợp với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm của tỉnh, thành phố.
TIÊU CHUẨN CỦA THÀNH PHỐ, PHƯỜNG
Tiêu chuẩn của thành phố: Phải có quy mô dân số từ 2,5 triệu người trở lên; diện tích tự nhiên từ 2.500km2 trở lên, tỷ lệ số phường trên tổng số đơn vị hành chính cấp xã từ 30% trở lên, tỷ lệ đô thị hóa từ 45% trở lên.
Thành phố có vị trí, chức năng được xác định trong quy hoạch hoặc định hướng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt là trung tâm tổng hợp cấp quốc gia hoặc cấp vùng về kinh tế, tài chính, văn hóa, giáo dục, đào tạo, du lịch, y tế, khoa học và công nghệ, đầu mối giao thông, có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của vùng hoặc cả nước. Cùng với đó, thành phố đã được công nhận là đô thị loại 1.
Cơ cấu và trình độ phát triển kinh tế - xã hội của thành phố phải cân đối ngân sách thuộc nhóm các địa phương không nhận bổ sung cân đối từ ngân sách trung ương; tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ trong tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) đạt từ 80% trở lên...
Thành phố cũng cần có tốc độ tăng trưởng GRDP trong 3 năm gần nhất đạt hoặc vượt tốc độ tăng tổng sản phẩm trong nước (GDP), tỷ lệ hộ nghèo (theo chuẩn nghèo đa chiều) thấp hơn tỷ lệ hộ nghèo của cả nước trong 3 năm gần nhất.
Đơn vị hành chính cấp phường phải có quy mô dân số từ 21.000 người trở lên, diện tích tự nhiên từ 5,5km2 trở lên.
Vị trí, chức năng của phường được xác định trong quy hoạch hoặc định hướng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt là trung tâm tổng hợp hoặc trung tâm chuyên ngành cấp vùng hoặc cấp tỉnh hoặc cấp tiểu vùng trong tỉnh, thành phố, có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, thành phố hoặc tiểu vùng trong tỉnh, thành phố.
Tỷ lệ quy mô dân số đô thị trên quy mô dân số của đơn vị hành chính là từ 50% trở lên.
Cơ cấu và trình độ phát triển kinh tế - xã hội của phường phải đạt tỷ lệ tổng thu ngân sách địa phương với tổng chi ngân sách địa phương trên địa bàn từ 100% trở lên, tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ trong GRDP đạt từ 70% trở lên, tỷ lệ lao động phi nông nghiệp từ 70% trở lên.
Ngoài ra, phường phải có thu nhập bình quân đầu người trên năm cao hơn thu nhập bình quân đầu người trên năm của tỉnh, thành phố mà mình trực thuộc trong 3 năm gần nhất; tỷ lệ hộ nghèo (theo chuẩn nghèo đa chiều) thấp hơn tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh, thành phố mà mình trực thuộc trong 3 năm gần nhất.
Nghị quyết cũng nêu rõ tiêu chuẩn của đơn vị hành chính đô thị có yếu tố đặc thù. Theo đó, đơn vị hành chính đô thị ở miền núi hoặc có đường biên giới quốc gia trên đất liền thì mức tối thiểu của tiêu chuẩn quy mô dân số bằng 50% mức quy định, mức tối thiểu của tiêu chuẩn cơ cấu và trình độ phát triển kinh tế - xã hội bằng 70% mức quy định đối với đơn vị hành chính đô thị tương ứng...
Trong khi đó, tiêu chuẩn của đặc khu được thực hiện theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Đặc khu đã được công nhận loại đô thị theo quy định tại Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về phân loại đô thị thì được xác định là đơn vị hành chính đô thị.
Bên cạnh đó, Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng quy định về đề án thành lập, giải thể, nhập, chia đơn vị hành chính, điều chỉnh địa giới và đổi tên đơn vị hành chính.
