Nghị định 88 quy định hành vi sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán hoặc mua, bán vàng miếng với tổ chức tín dụng, doanh nghiệp không có giấy phép kinh doanh mua, bán vàng miếng sẽ bị phạt cảnh cáo. Trường hợp các hành vi trên tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần sẽ bị phạt 10 - 20 triệu đồng.

Trước đó, Nghị định 96/2014 quy định hành vi sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán bị phạt tiền từ 250 - 300 triệu đồng. Còn mua bán vàng miếng với tổ chức tín dụng, doanh nghiệp không có giấy phép kinh doanh mua, bán vàng miếng bị phạt 30 - 60 triệu đồng.

Nghị định mới cũng quy định, hành vi mua, bán ngoại tệ dưới 1.000 USD (hoặc ngoại tệ khác có giá trị tương đương) giữa cá nhân hoặc tại tiệm vàng, điểm thu đổi ngoại tệ không được cấp phép sẽ bị phạt cảnh cáo. Mua bán trao đổi ngoại tệ 1.000-10.000 USD sẽ bị phạt tiền 10-20 triệu đồng. Mức phạt tăng lên 20-30 triệu đồng nếu số tiền mua, bán hoặc thanh toán bằng ngoại tệ từ 10.000 đến dưới 100.000 USD. Mức phạt này cũng áp dụng nếu đại lý mua bán ngoại tệ không niêm yết tỷ giá rõ ràng, gây nhầm lẫn cho khách hàng.

Đặc biệt, giao dịch từ 100.000 USD trở lên sẽ bị phạt tối đa 100 triệu đồng. Riêng hành vi xuất, nhập khẩu ngoại tệ tiền mặt bất hợp pháp sẽ bị phạt đến 250 triệu đồng.

Nghị định này cũng quy định xử phạt bằng tiền 30-50 triệu đồng với đại lý đổi ngoại tệ, đồng thời làm đại lý cho nhiều ngân hàng hoặc vận chuyển ngoại tệ, đồng Việt Nam ra nước ngoài, vào Việt Nam trái pháp luật.

Trước đó, Nghị định 96/2014 của Chính phủ quy định phạt từ 80 -100 triệu đồng với hành vi mua bán ngoại tệ tại tổ chức không được phép đổi ngoại tệ. Cách đây một năm, cũng vì quy định này, UBND TP Cần Thơ xử phạt hành chính 90 triệu đồng với ông Nguyễn Cà Rê vì đã mang đổi 100 USD tại tiệm vàng. Người bị phạt là một thợ điện ở Cần Thơ, lương tháng 4 triệu đồng, được người thân cho tờ 100 USD.

Theo quy định hiện nay, hành vi mua bán ngoại tệ trên thị trường tự do (không qua hệ thống tổ chức tín dụng hoặc các điểm thu đổi ngoại tệ có giấy phép) là trái pháp luật. Tuy nhiên, thực tế tình trạng mua bán tại các điểm thu đổi ngoại tệ (không có giấy phép) vẫn diễn ra.