Phòng thí nghiệm nổ lớn nhất thế giới sắp hoạt động tại Texas

Tâm Anh (TH) 19/05/2026 16:32

Đại học Texas A&M chuẩn bị khai trương DRTF, phòng thí nghiệm nổ lớn nhất thế giới để nghiên cứu sóng xung kích và năng lượng cực mạnh.

Đại học Texas A&M (Mỹ) sắp đưa Cơ sở Thử nghiệm Nghiên cứu Nổ (DRTF) vào hoạt động. Đây là phòng thí nghiệm nổ lớn nhất thế giới, dùng để tạo ra và đo các vụ nổ có kiểm soát ở quy mô chưa từng thấy. DRTF nằm trong khuôn viên RELLIS của trường gần Bryan, Texas.

Đường ống nổ của DRTF có đường kính gần 1,8m và dài 152,4m. Đây là nơi các nhà nghiên cứu kích hoạt vụ nổ và theo dõi vụ nổ có kiểm soát bằng các thiết bị chính xác. Lớp ngoài bằng kim loại của đường ống gồm nhiều tường thép dày xấp xỉ 2 cm và phủ đất để giảm ồn. Cảm biến gắn dọc chiều dài ống có thể thu thập dữ liệu về áp suất, tốc độ sóng xung kích và quá trình cháy với độ phân giải micro giây khi vụ nổ lan rộng.

Thông qua kích nổ hỗn hợp hóa chất trong điều kiện kiểm soát, DRTF cho phép các nhà nghiên cứu phân tích những vụ nổ mạnh đủ khả năng san bằng toàn bộ tòa nhà. Sóng xung kích hình thành trong đường ống có thể đạt tốc độ Mach 5 (6.115 km/h) trong chưa đầy 5 giây.

Cơ sở Thử nghiệm Nghiên cứu Nổ (DRTF) tại Đại học Texas A&M (Mỹ). Ảnh: Texas A&M University College of Engineering.

Để nghiên cứu vụ nổ, các nhà nghiên cứu truyền dòng điện qua dây dẫn trong hỗn hợp khí methane và không khí. Khi được kích hoạt, vụ nổ mạnh lan truyền qua đường ống, tạo ra sóng xung kích di chuyển cực nhanh. Cấu trúc hấp thụ và kiểm soát năng lượng khổng lồ này, truyền qua hệ thống phức tạp chứa bộ giảm thanh dài 90 m.

"Khi chúng tôi kích hoạt quá trình đốt cháy, sóng xung kích chạy qua đường ống vào bộ giảm thanh, giúp hạ tiếng ồn từ khoảng 220 decibel xuống còn 120 decibel, qua đó hạn chế ảnh hưởng tới hệ sinh thái", Giám đốc kỹ thuật của DRTF, ông Scott Jackson giải thích.

Mỗi thử nghiệm tại DRTF cung cấp lượng lớn dữ liệu độ phân giải cao qua đó giúp các chuyên gia phân tích đặc điểm của năng lượng cực mạnh theo thời gian thực. Một trong những trọng tâm của DRTF là ngăn ngừa thảm họa như vụ cháy Buncefield xảy ra ở Anh năm 2005 bằng cách nghiên cứu bất ổn nhỏ có thể dẫn tới những vụ nổ thảm khốc như thế nào, từ đó phát triển và tạo ra thiết kế công nghiệp an toàn hơn.

Các chuyên gia tại DRTF đang thúc đẩy nghiên cứu di chuyển ở tốc độ siêu thanh, lĩnh vực tiên tiến trong kỹ thuật hàng không vũ trụ có thể rút ngắn thời gian bay từ Los Angeles đến New York chỉ trong 1 giờ. Khác với động cơ truyền thống dựa vào quá trình đốt cháy ổn định, hệ thống đẩy dựa trên kích nổ sử dụng vụ nổ nhanh, có kiểm soát để tạo lực đẩy. Giới nghiên cứu nhận định khi hiểu rõ quá trình này thì có thể giúp mở ra khả năng di chuyển hàng không và du hành không gian nhanh và hiệu quả hơn.

Ngoài ra, các nhà nghiên cứu có kế hoạch sử dụng DRTF để giải mã những bí mật của vũ trụ, bao gồm cái chết của các ngôi sao.