AP đưa tin, Hạ viện Philippines đã bỏ phiếu với đa số áp đảo vào ngày 11/5 để luận tội Phó Tổng thống Sara Duterte và chuyển điều khoản luận tội lên Thượng viện. Bà Sara, con gái cựu Tổng thống Rodrigo Duterte, bị cáo buộc lạm dụng công quỹ, sở hữu tài sản không rõ nguồn gốc, hối lộ quan chức và đe dọa ám sát người từng là đồng minh của bà, Tổng thống Ferdinand Marcos Jr., cùng các thành viên gia đình ông.

Hạ viện, nơi các đồng minh của Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. chiếm đa số, đã thông qua với 257 phiếu thuận, 25 phiếu chống và 9 phiếu trắng. Hai điều khoản luận tội đối với bà Sara Duterte sẽ được chuyển lên Thượng viện để xét xử, đánh dấu một trở ngại ban đầu cho kế hoạch tranh cử Tổng thống Philippines năm 2028 của bà Sara.

Bế tắc tại Thượng viện?

Ngay trước khi Hạ viện bỏ phiếu luận tội, Chủ tịch Thượng viện Vicente Sotto III, người từng cam kết sẽ lập tức đưa Phó Tổng thống ra xét xử, đã bị 13 trong tổng số 24 Thượng nghị sĩ phế truất, bao gồm cả những người ủng hộ bà Sara và cha bà, cựu Tổng thống Rodrigo Duterte.

Hiện chưa rõ phiên luận tội Phó Tổng thống sắp tới sẽ bị ảnh hưởng như thế nào bởi sự thay đổi lãnh đạo Thượng viện, nhưng ông Sotto nói với báo chí rằng ông và các đồng minh sẽ kiên quyết yêu cầu tiến hành ngay các thủ tục xét xử khi nhận được hồ sơ.

Một cuộc đối đầu căng thẳng đã xảy ra khi Thượng nghị sĩ Roland dela Rosa, đồng minh của cựu Tổng thống Duterte, bất ngờ xuất hiện tại Thượng viện sau nhiều tháng vắng mặt. Các nhân viên Cục Điều tra Quốc gia Philippines đã cố gắng truy đuổi ông dela Rosa nhưng không kịp khi ông chạy vào phòng họp toàn thể Thượng viện và tìm kiếm sự bảo vệ từ các đồng nghiệp.

Ông Rodrigo Duterte đã bị bắt vào tháng 3 năm ngoái và bị giam giữ tại Hà Lan với cáo buộc phạm tội ác chống lại loài người, liên quan đến các chiến dịch trấn áp ma túy mà ông chỉ đạo khi còn tại chức.

Ông dela Rosa từng là Tổng tư lệnh Cảnh sát quốc gia dưới thời ông Rodrigo Duterte làm Tổng thống Philippines và là người đầu tiên thực thi chiến dịch chống ma túy khiến nhiều nghi phạm thiệt mạng. Cảnh sát Philippines đã triệu tập ông dela Rosa để điều tra vai trò của ông trong các chiến dịch đó.

Tại The Hague, ICC hôm 11/5 đã công bố lệnh bắt giữ ông dela Rosa với cáo buộc phạm tội ác chống lại loài người vì liên quan đến “ít nhất 32 mạng người” được cho là xảy ra từ tháng 7/2016 đến cuối tháng 4/2018, khi ông là Tổng tư lệnh Cảnh sát quốc gia.

Hiện vẫn chưa rõ lệnh bắt giữ này sẽ được thực thi như thế nào khi ông dela Rosa vẫn đang được Thượng viện bảo vệ.

Bà Sara Duterte từng thoát luận tội năm ngoái

Phó Tổng thống Sara nhìn chung phủ nhận mọi hành vi sai trái mà không trả lời chi tiết các cáo buộc hình sự. Luật sư của bà cho biết hôm 11/5 rằng họ đã sẵn sàng bảo vệ bà tại phiên tòa.

“Trong khi các vấn đề có ý nghĩa hiến pháp vẫn đang chờ Tòa án Tối cao xem xét, chúng tôi hoàn toàn sẵn sàng bảo vệ Phó Tổng thống trước Thượng viện”, các luật sư tuyên bố, đồng thời nhấn mạnh “trách nhiệm chứng minh thuộc về bên công tố”.

Bà Sara nhiều lần cáo buộc ông Marcos, vợ ông và người anh họ là cựu Chủ tịch Hạ viện Martin Romualdez tham nhũng, yếu kém trong lãnh đạo và tìm cách bịt miệng bà do lo ngại bà có thể tranh cử Tổng thống năm 2028 khi nhiệm kỳ 6 năm của ông Marcos kết thúc.

Năm ngoái, bà cũng bị Hạ viện luận tội nhưng đã thoát nhờ kiến nghị thành công lên Tòa án Tối cao tuyên bố vụ luận tội là vi hiến.

Hạ nghị sĩ Gerville Luistro, Chủ tịch Ủy ban Tư pháp Hạ viện, cho biết các điều khoản luận tội bao gồm nhiều cáo buộc hình sự, như các giao dịch ngân hàng lớn trong nhiều năm mà bà Sara không kê khai theo quy định pháp luật, cũng như việc sử dụng sai mục đích các quỹ mật của văn phòng Phó Tổng thống và khi bà giữ chức Bộ trưởng Giáo dục dưới thời ông Marcos.

Bà Luistro cũng dẫn chứng việc Phó Tổng thống Sara đã đe dọa trong một cuộc họp báo trực tuyến năm 2024 rằng sẽ cho người ám sát ông Marcos, vợ ông và ông Romualdez nếu bà bị ám sát, trong bối cảnh mâu thuẫn chính trị leo thang. Bà cảnh báo lời đe dọa của mình không phải là trò đùa.

Sau đó, Phó Tổng thống Sara nói rằng bà không đe dọa mà chỉ bày tỏ lo ngại về sự an toàn của bản thân. Những phát ngôn này đã dẫn đến một cuộc điều tra hình sự và gây lo ngại về an ninh quốc gia.

“Đây là những vấn đề liên quan đến sự liêm chính, trách nhiệm giải trình và tư cách của một quan chức công quyền giữ vị trí cao thứ hai trong Chính phủ”, Hạ nghị sĩ Leila de Lima phát biểu trước các đồng nghiệp.

“Luận tội không phải là sự đàn áp chính trị”, bà de Lima đáp lại các cáo buộc từ những người ủng hộ bà Sara Duterte.

Chồng của Phó Tổng thống, ông Manases Carpio, đã nộp đơn kiện hình sự đối với bà Luistro và một số nghị sĩ, quan chức khác sau khi hồ sơ giao dịch ngân hàng của hai vợ chồng bị công khai trong một phiên điều trần gần đây tại Hạ viện. Họ cho rằng điều này vi phạm luật bảo mật ngân hàng của Philippines.

Theo các khảo sát độc lập, bà Sara vẫn duy trì mức độ ủng hộ cao. Bà Sara Duterte và Tổng thống Marcos từng là liên danh tranh cử trong cuộc bầu cử năm 2022 nhưng sau đó xảy ra mâu thuẫn gay gắt.

>>> Mời độc giả xem thêm video: ​ICC bác yêu cầu thả cựu Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte hồi tháng 11/2025