Chuyến thăm chính thức Trung Quốc từ ngày 11 đến 15/10/2026 của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn diễn ra trong thời điểm hai nước đang thúc đẩy nhiều lĩnh vực hợp tác, trong đó du lịch được kỳ vọng trở thành cầu nối quan trọng giữa nhân dân hai nước. Đặc biệt, việc khởi động Năm hợp tác du lịch Việt Nam – Trung Quốc 2026–2027 tạo thêm cơ sở để mở rộng các sản phẩm du lịch văn hóa, lịch sử và di sản, khai thác hiệu quả tiềm năng của các địa phương hai bên.

Di sản – nền tảng kết nối hai không gian văn hóa

Việt Nam và Trung Quốc có lịch sử giao lưu lâu dài, để lại những dấu ấn phong phú trong kiến trúc, tín ngưỡng, nghệ thuật, ẩm thực và đời sống cộng đồng. Điều này tạo nên nguồn tài nguyên hấp dẫn cho du lịch di sản, đồng thời mở ra cơ hội giới thiệu lịch sử và bản sắc riêng của mỗi quốc gia thông qua những hành trình trải nghiệm liên kết.

Ở Việt Nam, du khách có thể khám phá quần thể danh thắng Tràng An, Vịnh Hạ Long, khu di tích Hoàng thành Thăng Long, phố cổ Hội An hay các di tích lịch sử tại vùng Đông Bắc. Phía Trung Quốc có những điểm đến nổi tiếng như Vạn Lý Trường Thành, Cố cung Bắc Kinh, thành cổ Lệ Giang và các khu di sản văn hóa, cảnh quan tại tỉnh Vân Nam. Nếu được kết nối bằng những chủ đề phù hợp, các điểm đến này có thể tạo thành sản phẩm du lịch đa dạng, giúp du khách hiểu sâu hơn về lịch sử, kiến trúc, nghệ thuật và sự phát triển của các xã hội trong khu vực.

Tiềm năng hợp tác không chỉ nằm ở việc đưa khách từ nước này sang nước kia, mà còn ở khả năng xây dựng những câu chuyện di sản có tính liên kết. Chẳng hạn, các chương trình tìm hiểu giao thương cổ, con đường giao lưu văn hóa, kiến trúc truyền thống, nghệ thuật dân gian hay đời sống cộng đồng vùng biên có thể giúp du khách nhìn nhận di sản trong mối quan hệ rộng hơn, thay vì chỉ tham quan từng địa điểm riêng lẻ.

Một trong những điều kiện quan trọng để phát triển du lịch di sản xuyên biên giới là hạ tầng giao thông thuận tiện. Các tuyến đường bộ, đường sắt và đường hàng không kết nối hai nước có thể giúp hình thành hành trình nhiều điểm đến, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu của du khách. Đối với những địa phương gần biên giới, việc cải thiện kết nối cửa khẩu, thông tin du lịch và dịch vụ vận chuyển sẽ tạo điều kiện phát triển các chuyến đi ngắn ngày, phù hợp với khách gia đình, nhóm bạn và khách du lịch tự túc.

Tuyên bố chung Việt Nam – Trung Quốc tháng 4/2026 đã đề cập việc triển khai Năm hợp tác du lịch Việt Nam – Trung Quốc 2026–2027, tăng cường trao đổi chính sách, cùng khai thác tuyến du lịch và xây dựng sản phẩm du lịch. Hai bên cũng nhấn mạnh việc vận hành tốt Khu cảnh quan thác Bản Giốc – Đức Thiên, một mô hình hợp tác có ý nghĩa đặc biệt đối với phát triển du lịch tại khu vực biên giới.

Khu cảnh quan thác Bản Giốc – Đức Thiên cho thấy tiềm năng kết hợp bảo tồn cảnh quan thiên nhiên với tổ chức hoạt động tham quan xuyên biên giới. Nếu được quản lý hiệu quả, mô hình này có thể mang lại lợi ích cho doanh nghiệp dịch vụ, cơ sở lưu trú, người làm du lịch cộng đồng và các hộ kinh doanh địa phương. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để hai bên tích lũy kinh nghiệm trong phối hợp quản lý dòng khách, bảo vệ môi trường và bảo đảm an toàn tại điểm đến.

Bên cạnh đó, việc tăng cường liên kết giữa các địa phương có thế mạnh về di sản sẽ giúp đa dạng hóa sản phẩm. Các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam có thể phối hợp với Vân Nam và Quảng Tây của Trung Quốc phát triển tuyến du lịch gắn với chợ vùng cao, làng nghề, kiến trúc truyền thống, ẩm thực và văn hóa các cộng đồng dân tộc. Những hành trình như vậy không chỉ tạo thêm lựa chọn cho du khách mà còn góp phần phân bổ lợi ích du lịch đến các khu vực ngoài những trung tâm lớn.

Công nghệ số tạo thêm giá trị cho trải nghiệm di sản

Sự phát triển của công nghệ số đang làm thay đổi cách du khách tìm kiếm thông tin, lựa chọn hành trình và trải nghiệm di sản. Các nền tảng đặt dịch vụ trực tuyến, bản đồ số, hướng dẫn đa ngôn ngữ, công nghệ thực tế tăng cường và thực tế ảo có thể giúp quảng bá điểm đến, giới thiệu câu chuyện lịch sử và hỗ trợ du khách tiếp cận thông tin chính xác hơn.

Việt Nam và Trung Quốc có thể tăng cường hợp tác trong quảng bá số, xây dựng nội dung giới thiệu di sản bằng tiếng Việt, tiếng Trung và các ngôn ngữ quốc tế, đồng thời phát triển những sản phẩm kể chuyện dựa trên tư liệu lịch sử được kiểm chứng. Các bảo tàng, khu di tích và doanh nghiệp lữ hành có thể phối hợp xây dựng triển lãm trực tuyến, bản đồ di sản liên kết hoặc chương trình trải nghiệm dành cho học sinh, sinh viên.

Tuy nhiên, công nghệ chỉ thực sự phát huy giá trị khi giúp nâng cao chất lượng trải nghiệm và hỗ trợ bảo tồn. Việc số hóa cần đi kèm kiểm chứng tư liệu, tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Nội dung quảng bá cũng cần tránh đơn giản hóa lịch sử hoặc biến văn hóa thành sản phẩm giải trí thiếu chiều sâu.

Bảo tồn di sản và bảo đảm lợi ích cộng đồng

Triển vọng phát triển du lịch di sản xuyên biên giới cũng đặt ra yêu cầu cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và bảo tồn lâu dài. Lượng khách tăng nhanh có thể tạo áp lực lên môi trường, cảnh quan, hạ tầng và đời sống cư dân tại các điểm đến. Nếu thiếu quy hoạch phù hợp, những giá trị làm nên sức hấp dẫn của di sản có nguy cơ bị mai một bởi thương mại hóa quá mức.

Vì vậy, hợp tác Việt Nam – Trung Quốc cần chú trọng trao đổi kinh nghiệm quản lý điểm đến, bảo tồn kiến trúc, kiểm soát sức chứa du lịch và phát triển du lịch có trách nhiệm. Cộng đồng địa phương cần được tham gia vào quá trình xây dựng sản phẩm, gìn giữ tri thức truyền thống và hưởng lợi công bằng từ hoạt động du lịch. Đối với các khu vực biên giới, việc phối hợp về bảo vệ môi trường, an toàn du khách và quản lý hoạt động tham quan có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Ngoài ra, đào tạo hướng dẫn viên am hiểu lịch sử, văn hóa và có khả năng sử dụng ngôn ngữ của nước láng giềng sẽ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ. Những chương trình trao đổi giữa cơ sở đào tạo du lịch, bảo tàng và doanh nghiệp hai nước cũng có thể góp phần hình thành đội ngũ nhân lực chuyên nghiệp, đủ khả năng phát triển các sản phẩm di sản có chiều sâu.

Trong khuôn khổ chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, việc thúc đẩy hợp tác du lịch cần được nhìn nhận không chỉ từ góc độ tăng lượng khách, mà còn từ khả năng kết nối di sản, mở rộng giao lưu nhân dân và tạo sinh kế cho cộng đồng. Năm hợp tác du lịch Việt Nam – Trung Quốc 2026–2027 là cơ hội để chuyển những định hướng chung thành chương trình quảng bá, tuyến du lịch và cơ chế phối hợp cụ thể.

Nếu kết hợp tốt hạ tầng giao thông, công nghệ số, nguồn nhân lực và chính sách bảo tồn, hai nước có thể từng bước xây dựng những hành trình di sản xuyên biên giới có chất lượng cao, giàu bản sắc và phù hợp với nhu cầu của nhiều nhóm du khách. Thành công của hợp tác không chỉ được đo bằng số lượt khách hay doanh thu, mà còn ở khả năng gìn giữ di sản, tăng cường sự hiểu biết giữa các cộng đồng và bảo đảm những giá trị văn hóa được trao truyền cho các thế hệ sau.

---------------------------

Tài liệu tham khảo:

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: Tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước là nền tảng vững chắc của quan hệ Việt Nam - Trung Quốc / Cổng Thông tin điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam.

Mũi nhọn hợp tác mới của quan hệ Việt Nam-Trung Quốc / Bộ Ngoại giao Việt Nam

Tuyên bố chung về việc tiếp tục làm sâu sắc quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện, thúc đẩy xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược ở mức độ cao hơn trong thời kỳ mới / Báo Điện tử Chính phủ