Phát hiện thành phố thất lạc Marsmanda trên Con đường Tơ lụa
Tâm Anh (theo Smithsonianmag, All Thats Interesting)
Khám phá thành phố cổ Marsmanda tại vùng núi Uzbekistan, mở rộng hiểu biết về thương mại và đời sống người xưa trên Con đường Tơ lụa.
Khi đến vùng núi Uzbekistan vào năm 2011, các nhà khảo cổ học hy vọng tìm thấy bằng chứng về người dân thời Đồ đồng đã sống ở khu vực này khoảng 4.000 năm trước. Tuy nhiên, họ tìm thấy nhiều hiện vật, bao gồm nhiều đồ gốm sứ có niên đại từ thế kỷ 8 - 11. Ảnh: Michael Frachetti.Những hiện vật trên có niên đại từ thời Con đường Tơ lụa - một mạng lưới các tuyến đường thương mại kết nối khu vực Viễn Đông với châu Á, châu Âu cho đến giữa thế kỷ 15. Ảnh: Michael Frachetti.
Mới đây, các nhà nghiên cứu cho hay đã phát hiện ra bằng chứng về một thành phố "thất lạc" trên Con đường Tơ lụa tại khu vực trên. Đó là một đô thị được gọi là Marsmanda - địa điểm mà các chuyên gia đã không thể tìm thấy trong nhiều thập kỷ. Ảnh: SAIE lab/J. Berner/M. Frachetti.Bằng cách sử dụng công nghệ LiDAR và các kỹ thuật khảo cổ học truyền thống, các nhà khảo cổ học tin rằng đã phát hiện ra thành phố Marsmanda trên Con đường Tơ lụa tọa lạc ở độ cao khoảng 2.000m so với mực nước biển thuộc vùng núi Uzbekistan. Ảnh: Michael Frachetti.Mặc dù Marsmanda xuất hiện trong các văn bản Ả Rập có từ thế kỷ thứ 10, nơi được ca ngợi là nơi sản xuất tiên tiến các sản phẩm sắt và vũ khí quý giá, vị trí của thành phố này là một ẩn số lớn suốt nhiều năm. Ảnh: Simon Norfolk.
Nhà địa lý Ả Rập sống vào thế kỷ thứ 10, Ibn Hawqal đã mô tả Marsmanda là một "thành phố miền núi lạnh lẽo, không có vườn tược hay vườn nho", nhưng lại có "những đồng cỏ và bãi chăn thả gia súc tươi tốt, với những bông hoa nở rộ và những địa điểm tuyệt vời để dạo chơi". Ibn Hawqal cũng lưu ý rằng, Marsmanda thu hút người dân từ "những nơi xa xôi" nhờ vào các sản phẩm được làm từ sắt, thép. Ảnh: Simon Norfolk.Các nhà khảo cổ học nghi ngờ rằng, Marsmanda (hay còn gọi Tugunbulak) từng nhộn nhịp nhất vào những tháng mùa Hè, khi người dân tận dụng thời tiết ôn hòa để lên núi, gặp gỡ mọi người và buôn bán. Ảnh: Simon Norfolk.Tại di chỉ này, các nhà khảo cổ đã phát hiện bằng chứng về những xưởng sắt từng rất thịnh vượng, cũng như các hiện vật như đồ trang sức, đồ gốm và hạt cườm. Ảnh: Simon Norfolk.
Các nhà sử học từ lâu cho rằng, Con đường Tơ lụa uốn lượn qua các thành phố, vùng đất thấp. Tuy nhiên, phát hiện tại Marsmanda cho thấy mạng lưới thương mại này đã mở rộng lên tận vùng núi. Ảnh: uzdaily.uz.Theo các nhà nghiên cứu, khu định cư ở Marsmanda có thể đã bị bỏ hoang vào khoảng năm 1050. Nguyên nhân khiến dân cư rời khỏi nơi này có thể là vì hạn hán, thiên tai, nạn chặt phá rừng... Các chuyên gia cần nghiên cứu kỹ hơn để làm sáng tỏ bí ẩn về sự suy tàn của thành phố cổ xưa này. Ảnh: fdecomite / CC BY 2.0.
Mời độc giả xem video: Hé lộ nền văn minh đã mất tích qua tàn tích khảo cổ.
Từng được kỳ vọng sẽ trở thành mẫu xe tiếp theo giúp Tesla khuynh đảo thị trường, Cybertruck đang đứng trước nguy cơ bị khai tử sau chưa đầy 4 năm sản xuất.
Không cần nhập từng từ, người dùng có thể dịch biển báo, thực đơn hay tài liệu nước ngoài trực tiếp từ camera điện thoại thông qua Google Translate,Lens và AI.
Mitsubishi Motors Thái Lan đã bắt đầu xuất khẩu Mitsubishi Pajero 2027 từ nhà máy đặt tại Khu công nghiệp Laem Chabang, tỉnh Chonburi (Thái Lan), sang Nhật Bản.
Tokyo công bố gói ứng phó khẩn cấp trị giá 10 tỷ yen, tương đương khoảng 63 triệu USD, sau làn sóng tấn công mạng nhằm vào doanh nghiệp và cơ quan công quyền.
Ford Territory giảm trực tiếp 58 triệu trong tháng 11/2026 đối cho Titanium, Titanium X và Platinum. Bản tiêu chuẩn Trend được hỗ trợ toàn bộ lệ phí trước bạ.
Trong hành trình hướng tới nền kinh tế phát thải thấp, Việt Nam có thể thấy ở Nhật Bản một đối tác quan trọng về công nghệ, vốn và kinh nghiệm phát triển xanh.
Mẫu xe ga điện cỡ lớn Yamaha NMAX E mạnh tương đương xe tay ga 125cc, trang bị pin 3,5kWh và cổng sạc chuẩn AC Type 2 giống đa số ôtô điện tại Việt Nam.
Giá khoảng 1,5-2 triệu đồng, GOOJODOQ AC1097 có Android tích hợp, chiếu hình 75 inch và dùng được với pin dự phòng, nhưng cần phòng tối để đạt chất lượng tốt.
Chery vừa ra thông báo triệu hồi 53.882 xe Tiggo 5x và Omoda tại Trung Quốc do nguy cơ lỗi mối hàn trục sau, có thể ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát xe.
Thay vì mở điện thoại để xác nhận từng yêu cầu của AI, người dùng có thể thao tác đồng ý, từ chối hoặc ra lệnh bằng một nút điều khiển trên chiếc nhẫn.