Phát hiện thành phố thất lạc Marsmanda trên Con đường Tơ lụa
Tâm Anh (theo Smithsonianmag, All Thats Interesting)
Khám phá thành phố cổ Marsmanda tại vùng núi Uzbekistan, mở rộng hiểu biết về thương mại và đời sống người xưa trên Con đường Tơ lụa.
Khi đến vùng núi Uzbekistan vào năm 2011, các nhà khảo cổ học hy vọng tìm thấy bằng chứng về người dân thời Đồ đồng đã sống ở khu vực này khoảng 4.000 năm trước. Tuy nhiên, họ tìm thấy nhiều hiện vật, bao gồm nhiều đồ gốm sứ có niên đại từ thế kỷ 8 - 11. Ảnh: Michael Frachetti.Những hiện vật trên có niên đại từ thời Con đường Tơ lụa - một mạng lưới các tuyến đường thương mại kết nối khu vực Viễn Đông với châu Á, châu Âu cho đến giữa thế kỷ 15. Ảnh: Michael Frachetti.
Mới đây, các nhà nghiên cứu cho hay đã phát hiện ra bằng chứng về một thành phố "thất lạc" trên Con đường Tơ lụa tại khu vực trên. Đó là một đô thị được gọi là Marsmanda - địa điểm mà các chuyên gia đã không thể tìm thấy trong nhiều thập kỷ. Ảnh: SAIE lab/J. Berner/M. Frachetti.Bằng cách sử dụng công nghệ LiDAR và các kỹ thuật khảo cổ học truyền thống, các nhà khảo cổ học tin rằng đã phát hiện ra thành phố Marsmanda trên Con đường Tơ lụa tọa lạc ở độ cao khoảng 2.000m so với mực nước biển thuộc vùng núi Uzbekistan. Ảnh: Michael Frachetti.Mặc dù Marsmanda xuất hiện trong các văn bản Ả Rập có từ thế kỷ thứ 10, nơi được ca ngợi là nơi sản xuất tiên tiến các sản phẩm sắt và vũ khí quý giá, vị trí của thành phố này là một ẩn số lớn suốt nhiều năm. Ảnh: Simon Norfolk.
Nhà địa lý Ả Rập sống vào thế kỷ thứ 10, Ibn Hawqal đã mô tả Marsmanda là một "thành phố miền núi lạnh lẽo, không có vườn tược hay vườn nho", nhưng lại có "những đồng cỏ và bãi chăn thả gia súc tươi tốt, với những bông hoa nở rộ và những địa điểm tuyệt vời để dạo chơi". Ibn Hawqal cũng lưu ý rằng, Marsmanda thu hút người dân từ "những nơi xa xôi" nhờ vào các sản phẩm được làm từ sắt, thép. Ảnh: Simon Norfolk.Các nhà khảo cổ học nghi ngờ rằng, Marsmanda (hay còn gọi Tugunbulak) từng nhộn nhịp nhất vào những tháng mùa Hè, khi người dân tận dụng thời tiết ôn hòa để lên núi, gặp gỡ mọi người và buôn bán. Ảnh: Simon Norfolk.Tại di chỉ này, các nhà khảo cổ đã phát hiện bằng chứng về những xưởng sắt từng rất thịnh vượng, cũng như các hiện vật như đồ trang sức, đồ gốm và hạt cườm. Ảnh: Simon Norfolk.
Các nhà sử học từ lâu cho rằng, Con đường Tơ lụa uốn lượn qua các thành phố, vùng đất thấp. Tuy nhiên, phát hiện tại Marsmanda cho thấy mạng lưới thương mại này đã mở rộng lên tận vùng núi. Ảnh: uzdaily.uz.Theo các nhà nghiên cứu, khu định cư ở Marsmanda có thể đã bị bỏ hoang vào khoảng năm 1050. Nguyên nhân khiến dân cư rời khỏi nơi này có thể là vì hạn hán, thiên tai, nạn chặt phá rừng... Các chuyên gia cần nghiên cứu kỹ hơn để làm sáng tỏ bí ẩn về sự suy tàn của thành phố cổ xưa này. Ảnh: fdecomite / CC BY 2.0.
Mời độc giả xem video: Hé lộ nền văn minh đã mất tích qua tàn tích khảo cổ.
Một hệ thống phòng không vác vai lạ vừa xuất hiện trong lực lượng Nga, với thiết kế khác biệt so với các tên lửa phòng không vác vai Moscow đang sử dụng.
Yamaha vừa ra mắt bản đặc biệt mang tên PG-1 Special Edition Outdoor Fashion với định hướng thiết kế thiên về tính thực dụng và khả năng thích nghi đa địa hình.
Các nhà khoa học đã tái tạo những peptide kháng khuẩn từng tồn tại ở tổ tiên động vật có vú 160 triệu năm trước có khả năng chống vi khuẩn mạnh hơn nhiều lần.
iCaur V27 Long-Range Edition tại Trung Quốc, sở hữu pin LFP dung lượng 51,2 kWh do CATL cung cấp, cho phạm vi hoạt động thuần điện 300 km theo tiêu chuẩn CATL.
Các nhà khoa học tại Đại học Quốc gia Singapore (NUS) vừa chế tạo một đồng hồ nguyên tử sử dụng lutetium để đo thời gian được cho là chính xác nhất thế giới hiện nay.
Volkswagen ID. Buzz đã chính thức được ghi danh vào sách kỷ lục Guinness thế giới ở hạng mục Hành trình liên tục qua nhiều quốc gia nhất bằng xe điện (BEV).
Kia Carens Clavis 2026 vừa chính thức ra mắt Việt Nam - đây là mẫu xe MPV đa dụng 7 chỗ mới được nâng cấp về thiết kế, tiện nghi, công nghệ và an toàn...
Hyundai xác nhận kế hoạch phát triển thế hệ tiếp theo của Grand i10 Nios. Mẫu hatchback hạng A được cho là sẽ xuất hiện vào cuối 2027 để thay thế bản hiện tại.