Phát hiện cấu trúc kỳ lạ đang nâng dãy Himalaya lên cao
Tâm Anh (theo LS)
Một nghiên cứu mới đã bác bỏ một giả thuyết đã tồn tại 100 năm về những gì đang nâng đỡ sức nặng khổng lồ của dãy Himalaya và cao nguyên Tây Tạng.
Dãy núi Himalaya hình thành do sự va chạm giữa hai mảng kiến tạo Á - Âu và Ấn Độ khoảng 50 triệu năm trước. Khi ấy, lực kiến tạo ép chặt Tây Tạng đến mức khu vực này bị sụp đổ và diện tích bị thu hẹp gần 1.000 km. Ảnh: Pakawat Thongcharoen/Getty Images.Về sau, mảng Ấn Độ trượt xuống dưới mảng Á - Âu, làm tăng gấp đôi độ dày của lớp vỏ Trái đất bên dưới dãy Himalaya và cao nguyên Tây Tạng ở phía Bắc, góp phần nâng toàn bộ khu vực lên cao. Ảnh: Sternai et al. 2025, Tectonics.
Trong một thế kỷ, lý thuyết phổ biến nhất cho rằng vỏ Trái đất ở nơi 2 mảng chồng lên nhau có thể dày tới 70 - 80 km, đủ sức gánh chịu sức nặng của dãy Himalaya và cao nguyên Tây Tạng. Ảnh: worldatlas.Thế nhưng, nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Tectonics đã bác bỏ giả thuyết trên. Theo các chuyên gia, kết quả kiểm chứng bằng các công cụ hiện đại hơn cho thấy lớp vỏ Trái Đất sẽ tan chảy ở độ sâu khoảng 40 km do nhiệt độ khắc nghiệt. Ảnh: worldatlas."Nếu bạn có 70 km lớp vỏ thì phần dưới cùng sẽ trở nên dẻo, giống như sữa chua. Bạn không thể xây một ngọn núi trên đỉnh sữa chua", Phó giáo sư Pietro Sternai từ Đại học Milano-Bicocca (Italy), tác giả chính của nghiên cứu phân tích địa chất bên dưới dãy Himalaya cho biết. Ảnh: worldatlas.
Trong nghiên cứu công bố trên tạp chí Tectonics ngày 26/8, các chuyên gia đã tìm ra lời giải thích cho bí ẩn trên. Họ phát hiện một cấu trúc đóng vai trò quan trọng trong việc nâng đỡ sức nặng khổng lồ của dãy Himalaya và cao nguyên Tây Tạng là khối manti, tức khối vật liệu lớp phủ. Ảnh: Feng Wei Photography / Getty Images.Lớp phủ là lớp nằm ngay bên dưới lớp vỏ Trái đất, sở hữu vật liệu đặc hơn nhiều so với lớp vỏ và do đó không bị hóa lỏng ở cùng nhiệt độ. Trong điều kiện bình thường, lớp vỏ nhẹ hơn nên nổi lên phía trên lớp phủ. Ảnh: Meiqianbao / Shutterstock.Tuy nhiên, trong quá trình 2 mảng kiến tạo trượt đè lên nhau, một khối manti đã vô tình bị lôi lên khá gần bề mặt và bị kẹt chính giữa, không còn đường thoát xuống bên dưới. Ảnh: earth.com.
Theo đó, bên dưới dãy Himalaya, 2 lớp vỏ Trái đất tạo ra đủ lực nổi để giữ cho khu vực được nâng lên, trong khi vật liệu lớp phủ cung cấp sức đề kháng và sức mạnh cơ học để cấu trúc đó được giữ vững. Ảnh: Krzysztof Wojtanowski, Khumjung, 2017.Phó giáo sư Simone Pilia công tác tại Đại học Dầu khí và khoáng sản King Fahd (Ả Rập Saudi) cho biết nghiên cứu mới đã đưa ra bằng chứng mạnh mẽ, bác bỏ lý thuyết đã tồn tại hơn 100 năm. Ảnh: himalayanwonders.com.
Mời độc giả xem video: Đằng sau thành công của các nhà khoa học. Nguồn: VTV24.
Chiến dịch tấn công Iran của Mỹ quá căng thẳng, khiến hai máy bay tiếp nhiên liệu va chạm, phi hành đoàn thiệt mạng. Sau đó, một tiêm kích hạm rơi xuống biển.
Cơ quan An ninh mạng và Hạ tầng Mỹ (CISA) đánh giá 2 lỗ hổng cực nghiêm trọng đang bị tin tặc khai thác, kêu gọi tất cả các tổ chức cập nhật càng sớm càng tốt.
UAE tạm thời đóng cửa không phận vào rạng sáng 17/3 khi quân đội nước này thông báo “đáp trả các mối đe dọa tên lửa và máy bay không người lái từ Iran”.
Sáng 17/3, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức hội thảo lấy ý kiến cử tri trí thức gửi tới Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.
Honda Việt Nam (HVN) vừa ra mắt các phiên bản động cơ xăng nâng cấp của CR-V thế hệ thứ 6, tiếp tục hoàn thiện danh mục sản phẩm bên cạnh các bản hybrid e:HEV
Người Nhật hiếm khi gọi điện trên tàu điện ngầm, thói quen giữ yên lặng phản ánh văn hóa tôn trọng riêng tư, kỷ luật cộng đồng và quy tắc ứng xử đặc trưng.
Toyota Motor Philippines vừa công bố giá bán cho mẫu xe điện Urban Cruiser 2026, đánh dấu bước tiến mới của hãng trong phân khúc xe điện tại thị trường này.