Phát hiện 'báu vật' cổ đại trong hòn đá bình thường tại Czech
Tâm Anh (TH)
Khuôn đúc mũi giáo thời Đồ đồng được tìm thấy trong hòn đá tưởng chừng như bình thường ở Czech, mang giá trị lịch sử quý giá.
Hòn đá hình chữ nhật trông có vẻ bình thường được sử dụng làm một phần móng cho một nhà kho cũ trong khu vườn ở Cộng hòa Czech. Tuy nhiên, đó thực chất là một nửa của khuôn đúc mũi giáo hiếm hoi có từ thời Đồ đồng. Ảnh: M. Salaš et al. (2025); CC BY 4.0.Khuôn đúc dài gần 23 cm, được chạm khắc trên đá núi lửa gọi là đá tuff rhyolite, có niên đại từ cuối thời Đồ đồng, khoảng năm 1350 trước Công nguyên. Ảnh: M. Salaš et al. (2025); CC BY 4.0.
"Đây là khuôn đúc mũi giáo bằng đồng được bảo tồn tốt nhất và hoàn hảo nhất ở Trung Âu. Dựa trên hình dạng của mũi giáo và loại nguyên liệu thô được sử dụng…, khuôn đúc này đã được nhập khẩu đến miền Nam Moravia từ miền Bắc Hungary", tác giả chính của nghiên cứu, nhà khảo cổ Milan Salaš tại Bảo tàng Moravia ở Cộng hòa Czech cho biết. Ảnh: M. Salaš et al. (2025); CC BY 4.0.Theo các nhà nghiên cứu, khuôn đúc mũi giáo mới được tìm thấy nặng 1,1 kg trùng khớp với các khuôn đúc khác từ nền văn hóa Urnfield xuất hiện vào giữa thiên niên kỷ thứ hai trước Công nguyên và nổi tiếng với tục hỏa táng, chôn cất người chết trong bình đựng tro cốt tại các nghĩa trang. Ảnh: M. Salaš et al. (2025); J. Cága; CC BY 4.0.Nhóm nghiên cứu của ông Milan cho hay những khuôn đúc như thế này cho phép đúc các công cụ và vũ khí bằng kim loại, chẳng hạn như mũi giáo, rìu và dao găm, với độ đồng nhất cao hơn. Thêm nữa, các khuôn đúc sẽ giúp duy trì các cuộc xung đột vũ trang dễ dàng hơn cũng như củng cố thương mại và quyền lực chính trị của các nền văn hóa ở lưu vực Carpathia thuộc Trung Âu. Ảnh: M. Salaš et al. (2025); J. Cága; CC BY 4.0.
"Loại mũi giáo này, đặc trưng bởi các đường gờ dọc theo lưỡi và một gờ sắc nhọn ở phần cán, rất phổ biến ở vùng Carpathia. Về cơ bản, đó là sản xuất hàng loạt. Khuôn đúc đã được sử dụng rất nhiều lần và có thể hàng chục mũi giáo đã được đúc từ chiếc khuôn đó", nhà khảo cổ Milan cho hay. Ảnh: M. Salaš et al. (2025); J. Cága; CC BY 4.0).Khuôn đúc mũi giáo trên được chủ nhà J. Tomanec phát hiện vào năm 2007 sau khi ông nhận thấy phiến đá màu xám nhô lên khỏi mặt đất, có lẽ là nơi nó rơi xuống sau khi được sử dụng làm một phần nền móng của chuồng trại. Ảnh: thehistoryblog.com.Đến năm 2019, ông Tomanec đã tặng tảng đá cho Bảo tàng Moravia - nơi nhà khảo cổ Milan đã kiểm tra kỹ hơn bằng cách sử dụng phương pháp quét huỳnh quang tia X qua đó xác định đó là khuôn đúc mũi giáo thời Đồ đồng. Ảnh: thehistoryblog.com.
Để truy tìm nguồn gốc của khuôn đúc, đồng tác giả nghiên cứu Antonín Přichystal, giáo sư địa chất tại Đại học Masaryk cùng các đồng nghiệp sử dụng phương pháp nhiễu xạ tia X - một kỹ thuật xác định cấu trúc nguyên tử của một số chất rắn kết tinh nhất định, như đá. Ảnh: wikipedia.Nhờ đó, nhóm nghiên cứu xác định khuôn đúc được làm từ đá tuff rhyolite, thường được tìm thấy ở dãy núi Bükk ở Hungary hoặc xung quanh thành phố Salgótarján gần đó. Ảnh: wikipedia.
Mời độc giả xem video: 24 phút trải nghiệm cận tử khiến cô gái thay đổi hoàn toàn suy nghĩ về cái chết.
Sau nhiều giờ chờ đợi, nhiếp ảnh gia Đinh Xuân Trường ghi lại khoảnh khắc chim cú lợn bay kiếm ăn giữa những tòa cao ốc, hé lộ tập tính của loài chim này.
Tốc độ ánh sáng không chỉ quyết định cách chúng ta nhìn những thiên hà xa xôi mà còn gắn với cấu trúc vật lý của vũ trụ và khả năng tồn tại của vật chất.
Bên cạnh cuộc đời nhiều dấu ấn của hoàng hậu khai quốc nhà Minh, giai thoại về chiếc túi gấm của Lưu Bá Ôn vẫn khiến hậu thế tò mò về bí mật chốn cung đình.
Ẩm thực cung đình Huế không chỉ chú trọng món ngon mà còn đề cao nguyên liệu, cách nêm nếm, nghệ thuật trình bày và nghi thức phục vụ trong hoàng cung.
Các tàu vũ trụ, robot và kính viễn vọng thế hệ mới sẽ khảo sát nhiều thế giới trong thập kỷ tới, tìm kiếm manh mối về môi trường có thể tồn tại sự sống.
Sâu dưới núi Naica, Mexico, những cột tinh thể thạch cao dài tới 11 m tạo nên cảnh tượng kỳ ảo giữa môi trường nóng gần 58°C, khắc nghiệt với con người.