Tại xã Trại Cau (tỉnh Thái Nguyên), cây măng Lục Trúc đang mở ra hướng chuyển đổi sản xuất hiệu quả cho người dân trên những diện tích đất lúa, đất chè có năng suất kém. Không chỉ mang lại nguồn thu hàng trăm triệu đồng mỗi héc-ta, mô hình này còn từng bước hình thành vùng nguyên liệu gắn với hợp tác xã, tạo thêm việc làm và sinh kế bền vững cho các hộ nghèo, cận nghèo trên địa bàn.

Thực tế canh tác tại Trại Cau khẳng định tre Lục Trúc có sức đề kháng cao, thích nghi vượt trội trên các diện tích đất đồi cao mà không đòi hỏi chi phí chăm sóc lớn hay sử dụng nhiều thuốc bảo vệ thực vật. Thời gian thu hoạch măng kéo dài liên tục suốt 7 tháng, từ tháng 3 đến tháng 9 âm lịch, giúp các hộ trồng có nguồn thu đồng đều.

Nhận thấy tiềm năng này, nhiều gia đình tại Thái Nguyên đã mạnh dạn đưa cây Lục Trúc vào trồng từ năm 2020 trên diện tích 2 ha. Đến nay, mô hình canh tác này đã trở thành trụ cột kinh tế chính của gia đình ông, đồng thời mở ra hướng đi mới khi ông chủ động tích lũy kỹ thuật để ươm cây giống chất lượng cung ứng cho bà con trong vùng và các địa phương lân cận.

Nhờ sự lan tỏa của các mô hình điểm, xã Trại Cau hiện có khoảng 20 hộ tham gia trồng măng Lục Trúc với mức lợi nhuận sau khi trừ chi phí đạt khoảng 300 triệu đồng/ha/năm.

Đặc biệt, sự phát triển của Hợp tác xã Măng tre Lục Trúc MTQ đóng vai trò then chốt trong việc chuyển đổi từ mô hình hộ gia đình sang vùng sản xuất hàng hóa.

Sự đồng hành của hợp tác xã đã giúp bà con nông dân trút bỏ hoàn toàn gánh nặng về bài toán đầu ra. Thay vì phải tự xoay xở tìm kiếm thương lái sau mỗi đợt thu hoạch, toàn bộ sản lượng măng của các hộ liên kết đều được thu mua toàn bộ, phân loại bài bản và đưa vào hệ thống phân phối chuyên nghiệp.

Các hộ dân khi gia nhập được hỗ trợ trọn gói từ cây giống ươm bầu, phân bón hữu cơ đến quy trình kỹ thuật, đồng thời được bao tiêu toàn bộ sản lượng măng thu hoạch, giải tỏa áp lực tìm kiếm thị trường tiêu thụ.

Để nâng cao giá trị sản phẩm thay vì chỉ bán nguyên liệu thô, hợp tác xã đã chủ động đầu tư chế biến sâu với các dòng sản phẩm đa dạng như măng tươi bóc vỏ, măng hấp chín và măng sấy khô. Tùy chủng loại, giá bán măng tại các siêu thị, nhà hàng dao động từ 90.000 đến 120.000 đồng/kg, trong đó hai sản phẩm măng tươi và măng khô đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao.

Trong thời gian tới, địa phương tiếp tục định hướng mở rộng vùng nguyên liệu, hỗ trợ người dân tiếp cận vốn vay và đầu tư công nghệ bảo quản nhằm nâng hạng sản phẩm lên OCOP 4 sao, nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.