"Nội soi" hộp sọ 6.200 tuổi, sốc nặng cái chết của chủ nhân
Tâm Anh (theo LS)
Các nhà khảo cổ học đã tìm thấy một hộp sọ của phụ nữ trẻ tại nghĩa trang thời Đồ đồng ở Iran. Hộp sọ 6.200 tuổi này hé lộ bí mật lớn.
Trong cuộc khai quật tại nghĩa trang thời Đồ đồng ở Iran, các nhà khảo cổ phát hiện một hộp sọ bất thường của một phụ nữ trẻ - người đã chết trong một vụ tai nạn cách đây hơn 6.000 năm. Ảnh: Zohreh Prehistoric Project.Hộp sọ hình nón của người phụ nữ cho thấy cô bị giết bởi một vật thể có cạnh rộng, nhanh chóng kết thúc cuộc đời ngắn ngủi của cô. Tuy nhiên, giới nghiên cứu chưa thể xác định cú đánh đó có phải là cố ý hay không. Ảnh: Mahdi Alirezazadeh.
"Chúng tôi biết người phụ nữ này đã bị gãy xương vào những giây phút cuối đời. Thế nhưng, chúng tôi không có bằng chứng trực tiếp nào cho thấy có người cố ý đánh cô ấy", tác giả chính của nghiên cứu, Mahdi Alirezazadeh, nhà khảo cổ học thời tiền sử tại Đại học Tarbiat Modares ở Iran, cho biết. Ảnh: Zohreh Prehistoric Project/Mahdi Alirezazadeh.Nhà khảo cổ Alirezazadeh và giáo sư khảo cổ học Hamed Vahdati Nasab tại Đại học Tarbiat Modares đã trình bày chi tiết phân tích của họ về bộ xương thời đại đồ đồng từ nghĩa trang Chega Sofla trong một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Khảo cổ học xương quốc tế. Ảnh: Mahdi Alirezazadeh.Chega Sofla là một địa điểm khảo cổ học có niên đại thiên niên kỷ 5 trước Công nguyên ở phía tây Iran, phía bắc của Vịnh Ba Tư. Nghĩa trang thời tiền sử tại đây gồm cả các ngôi mộ đơn lẻ và các ngôi mộ tập thể, có thể là mộ gia đình. Khu vực này đã có người ở vào khoảng năm 4700 trước Công nguyên đến năm 3700 trước Công nguyên. Đây là một "thiên niên kỷ đầy biến cố". Ảnh: Mahdi Alirezazadeh.
Trong nghiên cứu mới, nhóm chuyên gia thông tin chi tiết về chấn thương đã giết chết một phụ nữ trẻ, được gọi là BG1.12,vào khoảng 6.200 năm trước. Ảnh: Zohreh Prehistoric Project/Mahdi Alirezazadeh.Theo kết quả kiểm tra tình trạng hộp sọ, khi còn nhỏ, người này đã trải qua việc bó hộp sọ, có thể bao gồm việc quấn một đoạn vải quanh hộp sọ đang phát triển của trẻ em để cố ý thay đổi hình dạng. Sau nhiều năm thực hiện tập tục bó hộp sọ, phần đầu sẽ dài, gần như hình nón. Ảnh: mediastorehouse.Tại nghĩa trang Chega Sofla, những người có và không có sự thay đổi hộp sọ được chôn cạnh nhau. Hai chuyên gia Alirezazadeh và Nasab đã sử dụng các bản quét CT (chụp cắt lớp vi tính) để xác định một vết nứt trên hộp sọ của BG1.12 và để quan sát kỹ độ dày của cả xương sọ và diploe, phần xương xốp đóng vai trò như một bộ giảm xóc. Ảnh: anibal /Adobe Stock.
Qua đó, các chuyên gia phát hiện xương của BG1.12 mỏng hơn so với người không thực hiện tập tục bó hộp sọ lúc nhỏ. Họ nhận định khả năng chịu đựng các lực bên ngoài của hộp sọ của người phụ nữ này, ví dụ như một cú đánh chấn thương, có thể yếu hơn so với hộp sọ bình thường. Ảnh: novoscriptorium.Hiện các nhà nghiên cứu chưa rõ liệu BG1.12 bị ai đó giết hay chỉ đơn giản là bị thương trong một vụ tai nạn dẫn đến tử vong. Do người phụ nữ trẻ này được chôn cùng nhiều người khác trong một ngôi mộ tập thể nên phần còn lại của bộ hài cốt vẫn chưa được xác định. Điều này khiến việc giải mã khoảng thời gian cuối đời của BG1.12 gặp nhiều khó khăn. Ảnh: crystalinks.
Mời độc giả xem video: Hé lộ nền văn minh đã mất tích qua tàn tích khảo cổ.
Hyundai Elantra 2027 được kỳ vọng sớm ra mắt thị trường Mỹ với thiết kế hoàn toàn mới, kèm nội thất hiện đại và hệ truyền động hybrid cải thiện hiệu suất.
Honda Avancier 2027 mới được Headlightmag phác họa thiết kế ngoại thất từ nhiều góc độ trước khi mẫu SUV này chính thức trình làng vào cuối tháng 11/2026.
Các nhà khoa học Trung Quốc phát triển bàn chải đánh răng tự tạo điện từ chuyển động chải, giúp tiêu diệt vi khuẩn và loại bỏ hơn 99% mảng bám trong thử nghiệm.
Lớp điện môi TiO₂ tinh thể đơn cải thiện giao diện transistor bán dẫn hai chiều, giúp kiểm soát dòng điện hiệu quả và mở ra tiềm năng cho chip ít hao năng lượng.
Mẫu xe tay ga cao cấp Honda SH160i Aura Black Edition 2027 đã chính thức mở bán tại thị trường Việt Nam từ ngày 10/11 với giá niêm yết 104,49 triệu đồng.
Gần một nửa dự án trung tâm dữ liệu tại Mỹ sẽ triển khai trong giai đoạn 2025-2026 đang bị đình trệ hoặc hủy bỏ do vấp phải sự phản đối của cộng đồng dân cư.
Honda Việt Nam triển khai chương trình ưu đãi cho khách hàng mua xe sedan Honda City mới từ ngày 12 đến 30/11/2026, với tổng giá trị lên tới 75 triệu đồng.
ASUS vừa ra mắt Zenbook 14 mới, mẫu laptop mỏng nhẹ dành cho những người dùng mong muốn một thiết bị đồng hành cùng phong cách sống, cá tính và cảm xúc cá nhân.