Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết 32 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác thanh tra đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Bộ Chính trị yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện công tác thanh tra; xây dựng nền thanh tra chuyên nghiệp, liêm chính, hiện đại, hoạt động chủ yếu dựa trên dữ liệu và quản trị rủi ro; nâng cao năng lực phòng ngừa, phát hiện, cảnh báo sớm, xử lý vi phạm, kiến nghị hoàn thiện thể chế…

Nghị quyết nêu các mục tiêu cụ thể đến năm 2030, tầm nhìn 2045 của công tác thanh tra. Trong đó, đến năm 2030 hoàn thiện đồng bộ pháp luật và cơ chế vận hành hệ thống thanh tra, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, trách nhiệm và cơ chế phối hợp giữa thanh tra với các cơ quan kiểm tra, giám sát, kiểm toán, điều tra; cơ bản hình thành phương thức thanh tra dựa trên dữ liệu, phân tích, dự báo và quản trị rủi ro.

Tầm nhìn đến năm 2045, xây dựng ngành thanh tra liêm chính, hiện đại, có năng lực cao trong phân tích, dự báo và quản trị rủi ro, phát huy vai trò là thiết chế kiểm soát quyền lực, góp phần nâng cao chất lượng quản trị quốc gia.

Để hiện thực hóa các mục tiêu, Bộ Chính trị xác định 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Trong đó tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh tra. Các cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu thường xuyên lãnh đạo, chỉ đạo định hướng mục tiêu, nhiệm vụ trọng tâm và kiểm tra, giám sát hoạt động thanh tra thuộc phạm vi lãnh đạo, quản lý.

Không buông lỏng lãnh đạo, không bao biện, làm thay, không can thiệp trái quy định vào hoạt động nghiệp vụ thanh tra. Xử lý nghiêm tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên can thiệp trái pháp luật, cản trở, làm sai lệch kết quả thanh tra, tham nhũng, tiêu cực hoặc né tránh, đùn đẩy trách nhiệm trong thực hiện kết luận, kiến nghị thanh tra.

Bộ Chính trị định hướng hoàn thiện cơ chế xây dựng chương trình, kế hoạch thanh tra; thu thập thông tin, tài liệu, dữ liệu; tạm dừng, đình chỉ thanh tra; chuyển giao hồ sơ, dữ liệu, kết luận và nhiệm vụ sau sắp xếp bộ máy. Quy định chặt chẽ việc phối hợp giữa cơ quan thanh tra, cơ quan điều tra và viện kiểm sát trong trao đổi thông tin, đánh giá tài liệu, chứng cứ, nhất là dữ liệu điện tử, chuyển giao, tiếp nhận, xử lý và phản hồi kết quả giải quyết vụ việc có dấu hiệu tội phạm ngay trong quá trình thanh tra.

Bộ Chính trị cũng lưu ý việc thanh tra cần tập trung vào lĩnh vực trọng yếu; vấn đề lớn, mới, khó, liên ngành, liên vùng; lĩnh vực, địa bàn có nguy cơ cao về tham nhũng, lãng phí, tiêu cực hoặc tác động lớn đến phát triển kinh tế - xã hội và đời sống Nhân dân.

Đáng chú ý, Nghị quyết yêu cầu thay đổi cách đánh giá công tác thanh tra. Cụ thể, hiệu quả không được đánh giá bằng số cuộc thanh tra, số sai phạm phát hiện, số tiền kiến nghị. Việc này phải được căn cứ vào chất lượng kết luận, kiến nghị, kết quả thực hiện, tài sản thực tế thu hồi, mức độ khắc phục vi phạm, chấn chỉnh quản lý và hoàn thiện thể chế.

Kết luận thanh tra phải bảo đảm khách quan, chính xác, kịp thời, có tính khả thi; xác định rõ chủ thể, hành vi vi phạm, nguyên nhân, hậu quả, trách nhiệm và giải pháp khắc phục. Các kiến nghị cũng phải xác định rõ cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện, thời hạn và kết quả hoàn thành.

“Kết quả thực hiện kết luận thanh tra sẽ là căn cứ quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên, cơ quan, đơn vị” – Kết luận của Bộ Chính trị nhấn mạnh và yêu cầu quản lý, theo dõi từng kết luận thanh tra trên môi trường số; cập nhật tiến độ, cảnh báo quá hạn, xác định rõ cơ quan, cá nhân chịu trách nhiệm...

Một nhiệm vụ quan trọng được đặt ra là công tác thanh tra cần nâng cao chất lượng tiếp công dân, xử lý đơn, thư, giải quyết khiếu nại, tố cáo; đề cao trách nhiệm trực tiếp tiếp công dân, đối thoại của người đứng đầu, không né tránh, đùn đẩy…

Cùng đó, giải quyết kịp thời vụ việc phức tạp, kéo dài, làm rõ đúng, sai, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp, không để hình thành điểm nóng. Thông qua thanh tra, nhận diện, cảnh báo nguy cơ phát sinh khiếu nại, tố cáo phức tạp, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; kiến nghị biện pháp phòng ngừa, xử lý từ sớm, từ xa, kiểm soát quyền lực và hoàn thiện thể chế.