Nhóm Lập kế hoạch Hạt nhân của NATO vừa công bố tuyên bố cấp bộ trưởng đầu tiên về sứ mệnh răn đe hạt nhân của liên minh kể từ năm 2007, cam kết hiện đại hóa năng lực hạt nhân của NATO và tăng cường năng lực lập kế hoạch hạt nhân.

Đây là cơ quan cấp cao nhất của liên minh về các vấn đề răn đe hạt nhân, đã họp cấp bộ trưởng tại Brussels và nhất trí ra tuyên bố nhấn mạnh rằng lực lượng hạt nhân chiến lược của liên minh vẫn là “bảo đảm tối thượng cho an ninh của các nước đồng minh” và là nền tảng cho kiến trúc răn đe mở rộng của NATO.

Các bộ trưởng nhất trí tiếp tục tăng cường sứ mệnh răn đe hạt nhân thông qua hiện đại hóa năng lực, củng cố năng lực lập kế hoạch và thích ứng để “đạt được các lợi ích an ninh”, với cam kết duy trì “thế trận hạt nhân an toàn, bảo mật, hiệu quả và đáng tin cậy” nhằm bảo vệ hòa bình, ngăn chặn sự cưỡng ép và răn đe hành động xâm lược.

Các nước đồng minh cũng tái khẳng định cam kết chia sẻ trách nhiệm, rủi ro và gánh nặng của phòng thủ tập thể bằng cách đầu tư vào nguồn lực và lực lượng cần thiết để thực hiện sứ mệnh hạt nhân.

Một quan chức cấp cao của NATO cho biết, dù tuyên bố ngắn gọn, đây là một dấu mốc quan trọng, nhấn mạnh đây là tuyên bố đầu tiên kể từ năm 2007 và khẳng định NATO vẫn là “liên minh hạt nhân”.

Một mặt, khối này tuyên bố vẫn hoàn toàn tuân thủ các nghĩa vụ không phổ biến vũ khí hạt nhân. Quan chức này liên hệ tuyên bố với sự chuyển hướng rộng lớn hơn mà liên minh đang thể hiện dưới khẩu hiệu NATO 3.0, mô tả sự chuyển dịch từ chiến tranh viễn chinh trở lại tập trung vào răn đe và phòng thủ khu vực châu Âu - Đại Tây Dương.

Đồng thời, quan chức này lập luận rằng sự chuyển dịch này tất yếu đưa yếu tố hạt nhân trở lại trung tâm tư duy của các nước đồng minh, bởi bất kỳ xung đột nào với đối thủ sở hữu vũ khí hạt nhân đều mang yếu tố hạt nhân ngay từ đầu.

Quan chức này còn thông tin thêm Vương quốc Anh và Pháp đều đang hiện đại hóa lực lượng hạt nhân một cách rõ rệt.

Washington đã nhiều lần tái khẳng định cam kết bảo đảm hạt nhân với các đồng minh bất chấp những thay đổi riêng về thế trận thông thường, bao gồm cả việc điều chỉnh đội máy bay ném bom B-52, điều mà quan chức này khẳng định không ảnh hưởng đến cam kết hạt nhân của Mỹ.

Động thái này của NATO thực chất là đảm bảo năng lực hạt nhân luôn phù hợp với mục đích, có tính linh hoạt và đáng tin cậy để thực hiện răn đe, dựa trên việc xây dựng hệ thống lập kế hoạch và thông tin liên lạc phù hợp để các đồng minh có thể ra quyết định “với tốc độ phù hợp”.

Quan chức này nhấn mạnh mục tiêu là duy trì thế trận hạt nhân linh hoạt, đáng tin cậy, đủ sức khiến Moskva “phải cân nhắc lại” trước bất kỳ động thái leo thang sử dụng vũ khí hạt nhân chiến thuật nào, và khôi phục răn đe nếu cần thiết.

Về lực lượng hạt nhân riêng biệt của Pháp, quan chức này cho biết đề xuất của Paris có tính chất khác so với các thỏa thuận hợp tác giữa Mỹ, Anh với các đồng minh.

Lực lượng hạt nhân của Pháp vẫn cung cấp “một trung tâm ra quyết định khác” góp phần tăng cường tổng thể năng lực răn đe, được hoan nghênh rộng rãi trong liên minh, nhiều đồng minh quan tâm tìm hiểu khả năng hợp tác thực tế với Pháp.

Đây là tuyên bố công khai mà Nga chắc chắn sẽ đọc như mọi cường quốc, đây là tín hiệu thể hiện quyết tâm của các đồng minh, bao gồm cả yếu tố hạt nhân, và phản ánh lập trường của chính quyền Mỹ hiện nay về tầm quan trọng của NATO với tư cách là một liên minh hạt nhân.

Kết thúc phiên họp, quan chức này nhấn mạnh thông điệp cốt lõi gửi tới Moskva là rõ ràng: NATO vẫn là một liên minh hạt nhân và đang thực hiện các bước đi chủ động để duy trì năng lực này luôn đáng tin cậy, có khả năng sống sót và thích ứng.