El Nino năm 2026 nhiệt độ tăng cao, phụ tải hệ thống liên tục lập kỷ lục mới
Theo báo cáo của Bộ Công Thương tại cuộc họp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương ngày 26/5, thời gian qua, tình hình thời tiết đang diễn biến hết sức phức tạp với các đợt nắng nóng gay gắt kéo dài trên diện rộng. Nền nhiệt độ liên tục duy trì ở mức cao kỷ lục và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt trong những ngày tới.
Theo các mô hình dự báo từ cơ quan khí tượng thủy văn trong nước và quốc tế, năm 2026 đang đối mặt với những dị thường lớn về khí hậu, trong đó đáng lo ngại nhất là hiện tượng “Siêu El Nino” với khoảng 80% khả năng sẽ chính thức thiết lập vào tháng 7 tới đây. El Nino không chỉ ảnh hưởng đến bão mà còn tác động đến lượng mưa, hạn hán, gió mùa và nhiệt độ toàn cầu.
Những hiện tượng thời tiết cực đoan không chỉ tác động trực tiếp đến đời sống người dân và sản xuất nông nghiệp mà còn gây sức ép rất lớn lên công tác vận hành hệ thống điện quốc gia.
Đối với hệ thống điện quốc gia, El Nino năm 2026 dẫn đến nhiệt độ tăng cao làm nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh, phụ tải hệ thống liên tục lập kỷ lục mới. Đồng thời, khô hạn kéo dài làm giảm nghiêm trọng lượng nước về hồ thủy điện, ảnh hưởng đến khả năng phát điện của các nhà máy, trong khi đây là nguồn điện chiếm tỉ trọng lớn trên hệ thống.
Do ảnh hưởng của các đợt nắng nóng kéo dài ngay từ đầu tháng 4, từ ngày 13-15/5 và đặc biệt là trong giai đoạn 23-27/5, nhu cầu tiêu thụ điện của toàn hệ thống tăng đột biến và liên tục thiết lập các mức đỉnh mới.
Theo thống kê của Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO), ghi nhận đến ngày 25/5 phụ tải điện toàn quốc lập kỷ lục mới ở công suất 57.120 MW, tăng 13,5% so với cùng kỳ năm 2025; sản lượng tiêu thụ điện đạt 1,171 tỷ kWh, tăng 11,8% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó phụ tải hệ thống điện miền Bắc cũng đạt mức công suất 29.667 MW, tăng 26,2% so với cùng kỳ năm 2025; sản lượng tiêu thụ điện đạt 603 triệu kWh, tăng 20,2% so với cùng kỳ năm 2025.
Lũy kế đến ngày 25/5, phụ tải hệ thống điện Quốc gia đạt 133,14 tỷ kWh, tăng 8,3% so với cùng kỳ năm 2025 (trong đó, miền Bắc 61,9 tỷ kWh, miền Trung 12,75 tỷ kWh và miền Nam 58,0 tỷ kWh, tăng lần lượt 11,1%/7,8%/5,6% so với cùng kỳ năm 2025).
Đặc biệt, đỉnh phụ tải hiện không còn tập trung vào ban ngày mà đã dịch chuyển mạnh sang khung giờ tối từ 20h đến 23h. Đây là thời điểm hệ thống điện chịu áp lực lớn nhất do nguồn điện mặt trời không còn phát điện, trong khi nhiều hồ thủy điện nhỏ thiếu nước, khả năng huy động nguồn bị hạn chế đáng kể.
Theo Bộ Công Thương, trong bối cảnh nền kinh tế bước vào giai đoạn tăng trưởng mới với mục tiêu tăng trưởng “hai con số”, nhu cầu điện dự báo sẽ tiếp tục tăng rất cao. Nếu GDP tăng trưởng trên 10%, nhu cầu phụ tải điện cũng sẽ tăng tương ứng hoặc cao hơn, tạo áp lực lớn đối với cả nguồn điện, lưới truyền tải và công tác điều độ hệ thống.
Đảm bảo cung cấp điện trước bối cảnh khó khăn
Trước áp lực phụ tải tăng cao, Bộ Công Thương đã chỉ đạo NSMO và các đơn vị điện lực triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định trong mùa cao điểm nắng nóng.
Để tiếp tục thực hiện tốt nhiệm vụ vận hành hệ thống điện quốc gia, bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định, phục vụ hiệu quả các hoạt động kinh tế - xã hội trong năm 2026, trước bối cảnh điều kiện thời tiết cực đoan, NSMO đã phối hợp với các đơn vị triển khai các phương án và kịch bản vận hành để bảo đảm cung ứng điện trong những ngày nắng nóng. Đồng thời, thường xuyên theo dõi thời tiết và thủy văn hồ chứa để điều chỉnh huy động nguồn kịp thời, với mục tiêu đảm bảo vận hành an toàn hệ thống điện.
Cụ thể, ngành điện đang tập trung nâng cao khả dụng của hệ thống truyền tải và phân phối điện, đặc biệt đối với các công trình cấp điện cho miền Bắc như nâng công suất máy biến áp AT1 Hòa Bình, đưa vào vận hành MBA AT1 T500 Phố Nối và AT7 T220 Hà Đông.
Đối với nguồn thủy điện, các hồ chứa được vận hành linh hoạt, ưu tiên tích nước và phát điện vào khung giờ cao điểm tối. NSMO cũng đã yêu cầu các nhà máy thủy điện nhỏ miền Bắc điều chỉnh biểu đồ phát điện để hỗ trợ hệ thống trong các khung giờ phụ tải cao. Đến nay, 301/301 nhà máy với tổng công suất khoảng 3.000 MW đã thực hiện điều chỉnh theo yêu cầu.
Về nhiệt điện than, các tổ máy khả dụng được huy động tối đa nhằm tăng dự phòng cho hệ thống. Các đơn vị phát điện được yêu cầu khẩn trương khắc phục sự cố, nâng công suất khả dụng để đáp ứng nhu cầu phụ tải tăng cao trong giờ cao điểm tối. Với các tổ máy bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ nước làm mát cao, chủ động phối hợp giảm công suất giờ thấp điểm để huy động cao khả dụng công suất cao nhất vào cao điểm.
Trong khi đó, về tuabin khí và nhiệt điện dầu, NSMO phối hợp chặt chẽ với PV GAS để tích khí và huy động các tổ máy theo khả năng cấp khí; đồng thời linh hoạt chuyển đổi giữa khí nội địa, LNG và dầu DO nhằm phát tối đa trong giờ cao điểm và giảm chi phí hệ thống. Huy động cao nguồn LNG và các tổ máy chạy dầu chi phí cao: như Nhiệt điện Ô Môn I dùng dầu FO, các tổ tuabin khí dùng dầu DO như NMĐ Thủ Đức, Cần Thơ.
Về phụ tải, để phù hợp với đặc tính phụ tải mùa hè, NSMO đã đề xuất áp dụng khung giờ cao điểm, thấp điểm và bình thường mới trong tháng 6/2026 nhằm điều tiết nhu cầu sử dụng điện trong giờ cao điểm từ 17h30 đến 22h30.
Ngày 30/3/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 10/CT-TTg về tăng cường tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà, đồng thời bảo đảm vận hành an toàn hệ thống điện, NSMO khuyến nghị cộng đồng sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả, đặc biệt trong các khung giờ từ 13 giờ đến 16 giờ và từ 20 giờ đến 23 giờ trong các ngày nắng nóng cực đoan, diện rộng tại miền Bắc.
Người dân, các cơ sở sản xuất cần sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả
Tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, thời gian gần đây, nắng nóng gay gắt, trong khi hoạt động sản xuất cũng đang gia tăng, gây áp lực lớn lên hệ thống điện. Do đó, ngoài việc ngành điện tiếp tục triển khai các giải pháp để đảm bảo nhu cầu điện cho phát triển kinh tế - xã hội, Bộ Công Thương cũng rất mong người dân và các cơ sở sản xuất đồng hành trong việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
Bên cạnh một số giải pháp đã được thể hiện rất rõ trong Chỉ thị 09 của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương cũng đề xuất thêm một giải pháp.
Cụ thể cần chuyển dịch thời gian sử dụng điện, tránh vào giờ cao điểm. Đây là giải pháp nhằm tạo điều kiện cho sản xuất, giảm áp lực cho hệ thống điện trong những thời điểm phụ tải tăng cao.
Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cũng cho biết, trước hết Nhà nước, các bộ, ngành và các cơ quan phải thực hiện thay đổi giờ hoạt động phù hợp. Bộ Công Thương đề nghị bên cạnh các doanh nghiệp thì các cơ quan nhà nước, cơ sở sử dụng điện lớn cùng tính toán phương án điều chỉnh thời gian hoạt động phù hợp với tình hình thực tế của phụ tải. Bộ Công Thương đã giao các đơn vị làm việc với địa phương, đồng thời yêu cầu địa phương phối hợp với các cơ sở sản xuất, kinh doanh xây dựng phương án điều chỉnh kế hoạch sử dụng điện, hạn chế phụ tải vào giờ cao điểm.
Bộ Công Thương cũng đã giao cho các cơ quan, đơn vị làm việc với địa phương, đồng thời yêu cầu các địa phương phối hợp với các cơ sở sản xuất, kinh doanh trong việc điều chỉnh kế hoạch sử dụng điện. Ví dụ, với các cơ sở sản xuất công nghiệp, thông thường sẽ có những phương án cân đối lại hoạt động sản xuất để hạn chế phụ tải vào giờ cao điểm.
Bên cạnh đó, cần rà soát tổng thể toàn bộ hệ thống điện, từ hạ tầng đến lưới điện truyền tải, phân phối điện; đồng thời kịp thời sửa chữa, xử lý các điểm có nguy cơ sự cố để bảo đảm vận hành ổn định trong giai đoạn cao điểm nắng nóng.
>>> Mời độc giả xem thêm video giờ cao điểm điện mới, người dân nói gì?:
