Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), lực lượng Mỹ cùng các đối tác khu vực đã chính thức kích hoạt một trung tâm điều phối phòng không và phòng thủ tên lửa liên hợp mới tại Căn cứ Không quân Al Udeid ở Qatar. Động thái này nhằm tăng cường khả năng phối hợp theo thời gian thực trước các mối đe dọa trên không ngày càng phức tạp tại Trung Đông.
Thông báo ngày 12/1 của CENTCOM cho biết trung tâm mới có tên Trung tâm Điều phối Phòng không Trung Đông - Bộ phận Tác chiến Phòng thủ Hợp nhất (MEAD-CDOC). Cấu trúc này được đặt trực tiếp trong Trung tâm Tác chiến Không quân Liên hợp (CAOC) tại Al Udeid - đầu não chỉ huy và điều hành các chiến dịch không quân liên quân của Mỹ và đồng minh trong khu vực.
Việc MEAD-CDOC đi vào hoạt động được xem là bước phát triển tiếp theo trong nỗ lực tăng cường hợp tác phòng thủ khu vực dưới khuôn khổ CENTCOM, thay vì thành lập một bộ chỉ huy độc lập hoàn toàn mới.
Theo CENTCOM, MEAD-CDOC được thiết kế nhằm kết nối và đồng bộ hóa các hệ thống phòng không - phòng thủ tên lửa của các quốc gia đối tác vốn trước đây hoạt động chủ yếu theo từng mạng lưới riêng lẻ. Thông qua việc bố trí nhân sự đa quốc gia làm việc chung tại CAOC, trung tâm mới tạo ra một cơ chế thường trực để trao đổi thông tin, lập kế hoạch và phối hợp phản ứng trước các mối đe dọa trên không.
Mặc dù thông cáo không nêu rõ các hệ thống vũ khí cụ thể, kiến trúc phòng không khu vực Trung Đông hiện nay thường bao gồm các tổ hợp đánh chặn phóng từ mặt đất, hệ thống radar cảnh báo sớm, cảm biến trên không và máy bay chiến đấu thực hiện nhiệm vụ phòng không chủ động. MEAD-CDOC có nhiệm vụ bảo đảm các thành phần này hoạt động như một chỉnh thể thống nhất, thay vì phản ứng rời rạc trong các tình huống khẩn cấp.
Nhân sự thuộc Bộ Tư lệnh Không quân Trung tâm Mỹ (U.S. Air Forces Central) đang làm việc trực tiếp cùng đại diện các quốc gia đối tác trong trung tâm mới. Điều này cho phép tiến hành lập kế hoạch chung, diễn tập phối hợp và điều phối tác chiến thực tế, đồng thời rút ngắn thời gian ra quyết định khi xuất hiện các mối đe dọa trên không.
Lãnh đạo CENTCOM nhấn mạnh MEAD-CDOC không chỉ mang tính biểu tượng mà là một bước đi chiến lược nhằm nâng cao năng lực phòng thủ tập thể. Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh CENTCOM, cho rằng trung tâm mới sẽ giúp Mỹ và các đối tác quản lý hiệu quả hơn các hoạt động phòng không - phòng thủ tên lửa trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực ngày càng phức tạp.
Dù không trực tiếp đề cập đến một đối thủ cụ thể, việc thành lập MEAD-CDOC diễn ra trong bối cảnh các mối đe dọa trên không tại Trung Đông ngày càng đa dạng, bao gồm tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và UAV. Các xung đột gần đây cho thấy hiệu quả phòng thủ không chỉ phụ thuộc vào số lượng khí tài, mà ngày càng dựa vào tốc độ chia sẻ dữ liệu, mức độ phối hợp và khả năng phản ứng thống nhất giữa các đồng minh.
Việc đưa MEAD-CDOC vào hoạt động cho thấy Mỹ và các đối tác khu vực đang tăng cường mức độ phối hợp trong lĩnh vực phòng không - phòng thủ tên lửa, thông qua cơ chế chia sẻ thông tin và điều phối tác chiến ngay tại một sở chỉ huy hiện hữu. Cách tiếp cận này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả phòng thủ và khả năng phản ứng chung trước các mối đe dọa trên không trong khu vực.
