Bệnh nhân 37 tuổi ở Ninh Bình bị rắn cạp nia cắn vào ban đêm gần khu vực ao hồ. Ban đầu, chị xuất hiện đau rát họng, sụp mi, nhìn mờ, khó thở rồi nhanh chóng diễn biến nặng với liệt cơ, suy hô hấp, phải đặt nội khí quản và thở máy. Có thời điểm, người bệnh liệt hoàn toàn tứ chi, cơ lực chỉ còn 0/5, đồng thời mắc viêm phổi bội nhiễm.
Sau nhiều ngày điều trị tích cực và phục hồi chức năng, sức khỏe người bệnh cải thiện rõ rệt. Khi xuất viện, bệnh nhân tỉnh táo, tự thở khí phòng, sức cơ tứ chi và cơ nâng cổ phục hồi 5/5, tình trạng viêm phổi ổn định.
Trường hợp thứ hai là nữ bệnh nhân 64 tuổi ở Hà Tĩnh bị rắn hổ mang cắn, nhập viện với bàn chân phải sưng nề, đau nhiều, đối diện nguy cơ nhiễm độc, rối loạn đông máu, tổn thương mô tại chỗ và biến chứng toàn thân. Sau quá trình điều trị tích cực, sức khỏe người bệnh ổn định và đủ điều kiện xuất viện.
BS Đỗ Tuấn Anh, Khoa Hồi sức tích cực - Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình cho biết, rắn cạp nia là một trong những loài rắn cực độc tại Việt Nam. Điều đáng lo ngại là vết cắn thường rất kín đáo, có thể gần như không gây đau hoặc không để lại biểu hiện rõ ràng tại chỗ.
Tuy nhiên, nọc độc sẽ âm thầm gây liệt cơ, đặc biệt là liệt cơ hô hấp, khiến người bệnh nhanh chóng rơi vào suy hô hấp nguy hiểm. Có những trường hợp phải thở máy kéo dài hàng tuần, thậm chí hàng tháng mới phục hồi được chức năng hô hấp.
TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cảnh báo, số ca rắn cắn thường gia tăng khi thời tiết mưa ẩm, đặc biệt vào buổi tối, ban đêm hoặc rạng sáng.
Đáng lo ngại, nhiều người bệnh vẫn đến viện quá muộn khi đã suy hô hấp, phải thở máy hoặc vùng bị cắn đã hoại tử nặng. Nguyên nhân chủ yếu là tự điều trị bằng các biện pháp dân gian như đắp lá, uống thuốc Nam...
Điều này đồng nghĩa với việc để nọc độc có đủ thời gian phát tác, gây tổn thương toàn thân và làm mất cơ hội sử dụng thuốc giải độc trong thời điểm hiệu quả nhất.
Đối với các loài rắn có nọc độc thần kinh như rắn cạp nong, cạp nia, hổ mang, hổ chúa, chỉ sau khoảng 2-3 giờ, thậm chí vài chục phút sau khi bị cắn, người bệnh đã có thể xuất hiện liệt cơ, khó thở và nguy cơ tử vong.
Trong khi đó, với rắn hổ mang, hoại tử mô tại vị trí bị cắn có thể xuất hiện và lan rộng chỉ trong vài giờ. Khi mô đã hoại tử thì không thể phục hồi, vì vậy việc sử dụng thuốc giải độc càng sớm càng có ý nghĩa quyết định trong việc hạn chế tổn thương.
Các bác sĩ cũng khuyến cáo, để phòng tránh rắn cắn trong mùa mưa, người dân không nên chủ động bắt rắn; cần mang ủng, găng tay khi làm vườn hoặc đi ruộng; sử dụng đèn khi di chuyển vào ban đêm; dọn sạch bụi rậm, đống gạch đá quanh nhà; đóng kín cửa, đặc biệt khu vực tầng một và không ngủ trực tiếp dưới nền nhà.
Sơ cứu đúng cách khi bị rắn cắn.
- Giữ bình tĩnh, hạn chế cử động vùng bị cắn.
- Với các trường hợp nghi do rắn độc thần kinh cắn, băng ép và bất động chi bị cắn theo đúng hướng dẫn.
- Không tự đi lại nếu có thể, nên nhờ người đưa đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu sớm nhất.
- Tuyệt đối không rạch vết cắn, hút nọc, chườm đá, gây điện giật, đắp lá, uống thuốc Nam hoặc tìm thầy lang.
- Không mất thời gian xác định loại rắn nếu điều đó làm chậm việc đưa người bệnh đến bệnh viện.
>>> Mời độc giả xem thêm video Hà Nội khám sức khỏe miễn phí cho 9,2 triệu dân từ 1/7: