Trao đổi với Tri thức và Cuộc sống, các đại biểu Quốc hội nhấn mạnh Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI không chỉ là điểm khởi đầu nhiệm kỳ mà còn mang ý nghĩa “đặt nền móng” cho toàn bộ hoạt động trong 5 năm tới. Trong đó, công tác nhân sự cấp cao được xem là nội dung then chốt, quyết định chất lượng bộ máy lãnh đạo và hiệu quả điều hành, với kỳ vọng lựa chọn được những người thực sự đủ đức, đủ tài, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.

Kỳ vọng một nhiệm kỳ rực rỡ

Theo đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Phó trưởng đoàn chuyên trách, Đoàn ĐBQH Hải Phòng, điểm cốt lõi của kỳ họp là kiện toàn bộ máy lãnh đạo cấp cao của Quốc hội và Chính phủ, yếu tố bảo đảm sự vận hành liên tục, thống nhất và hiệu quả của bộ máy nhà nước. Song song với đó, việc xem xét, quyết định nhiều dự án luật quan trọng ngay từ kỳ họp đầu tiên cho thấy tinh thần chủ động, không gián đoạn trong công tác lập pháp.

Diễn ra ngay sau thành công của Đại hội Đảng lần thứ 14, Quốc hội khóa XVI được kỳ vọng sẽ nhanh chóng thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng thành chính sách và pháp luật cụ thể. Trọng tâm là thúc đẩy hội nhập quốc tế sâu rộng, phát triển khoa học – công nghệ và chuyển đổi số trên phạm vi toàn quốc.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cho rằng, bối cảnh mới đòi hỏi Quốc hội phải đổi mới toàn diện: từ lập pháp, giám sát đến quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước theo hướng khoa học hơn, hiện đại hơn, dân chủ hơn và đặc biệt là nhanh nhạy hơn trước những biến động trong và ngoài nước.

Một điểm đáng chú ý là ngay tại kỳ họp đầu tiên, Quốc hội đã đồng thời triển khai cả công tác nhân sự và lập pháp. Điều này thể hiện rõ tinh thần “Quốc hội hành động”, không chờ đợi, không gián đoạn.

Theo đại biểu, việc xem xét và thông qua nhiều dự án luật ngay từ đầu nhiệm kỳ cho thấy: Công tác lập pháp diễn ra liên tục, không phụ thuộc vào “chu kỳ nhiệm kỳ”; Quốc hội và Chính phủ phối hợp chặt chẽ, không để xảy ra độ trễ chính sách; Các đại biểu, kể cả người mới, nhanh chóng bắt nhịp, tham gia sâu vào hoạt động lập pháp.

Chính sự chủ động này được kỳ vọng sẽ giúp hệ thống pháp luật kịp thời điều chỉnh các vấn đề thực tiễn, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

Một nội dung quan trọng khác của kỳ họp thứ Nhất, theo đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga là việc Quốc hội xem xét, quyết định chương trình giám sát của Quốc hội trong năm 2027. Đây không chỉ là việc lựa chọn các chuyên đề giám sát mang tính kỹ thuật, mà thực chất là sự thể hiện ưu tiên chính sách của Quốc hội trong giai đoạn đầu nhiệm kỳ.

“Những vấn đề được lựa chọn để giám sát phải thực sự “trúng” và “đúng” vào những điểm nghẽn lớn của nền kinh tế - xã hội, những lĩnh vực mà cử tri và Nhân dân đang quan tâm, bức xúc”, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga nhấn mạnh.

Theo đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, trong bối cảnh đất nước đang đứng trước những cơ hội và thách thức đan xen, Kỳ họp thứ Nhất của Quốc hội khóa XVI còn mang ý nghĩa như một “tuyên ngôn hành động” cho cả nhiệm kỳ.

Từ một khởi đầu được đánh giá là “quyết liệt, khẩn trương và bài bản”, Quốc hội khóa XVI đang được đặt nhiều kỳ vọng sẽ nâng cao chất lượng lập pháp, tăng cường hiệu lực giám sát, quyết sách kịp thời, chính xác các vấn đề lớn của đất nước.

Quan trọng hơn, đó là một Quốc hội chuyên nghiệp, hiện đại, hành động vì sự phát triển bền vững, đúng với kỳ vọng của cử tri cả nước về một nhiệm kỳ “rực rỡ và hiệu quả”.

Kỳ vọng mỗi quyết định về nhân sự sẽ chọn được người đủ đức, đủ tài

PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cho hay, Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, khai mạc sáng 6/4/2026, không chỉ là kỳ họp mở đầu cho một nhiệm kỳ mới, mà còn là thời điểm đặt những viên gạch đầu tiên cho tinh thần hành động của cả Quốc hội trong 5 năm tới.

Theo chương trình, đây là kỳ họp có khối lượng công việc rất lớn, diễn ra khoảng 11 ngày, chia làm 2 đợt; trong đó công tác tổ chức bộ máy, nhân sự là nội dung trọng tâm, với dự kiến Quốc hội xem xét, bầu và phê chuẩn 39 chức danh lãnh đạo cấp cao của Nhà nước.

“Tôi kỳ vọng kỳ họp này sẽ tạo ra khí thế mới, niềm tin mới và chuẩn mực mới cho nhiệm kỳ XVI: chuẩn mực về bản lĩnh chính trị, về chất lượng quyết sách và về tinh thần phụng sự Nhân dân.

Tôi mong mỗi quyết định về nhân sự sẽ thực sự lựa chọn được những người đủ đức, đủ tài, đủ khát vọng cống hiến; đồng thời, những nội dung thể chế, tổ chức và định hướng lớn được đặt ra ngay từ đầu nhiệm kỳ sẽ bảo đảm tính ổn định, kế thừa nhưng cũng phải rất đổi mới, rất hành động.

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, điều cử tri chờ đợi ở Quốc hội không chỉ là sự đúng quy trình, mà còn là sự đúng tầm, đúng việc và đúng với yêu cầu phát triển của đất nước”, ĐBQH Bùi Hoài Sơn bày tỏ.

Tạo đột phá trong xây dựng pháp luật, hoàn thiện thể chế và tăng cường giám sát

Nhấn mạnh những yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn phát triển mới, ĐBQH Đặng Bích Ngọc, Phó Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ bày tỏ kỳ vọng Quốc hội khóa XVI sẽ tạo bước đột phá trong xây dựng pháp luật, hoàn thiện thể chế và tăng cường giám sát, qua đó tháo gỡ các rào cản phát triển kinh tế - xã hội.

Theo đại biểu, phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư đã đặt ra những nhiệm vụ “hết sức quan trọng, mang tính căn cơ” đối với Quốc hội nhiệm kỳ mới, trong đó trọng tâm là công tác lập pháp và giám sát. Đây không chỉ là chức năng hiến định mà còn là chìa khóa để khơi thông các nguồn lực phát triển.

Bước sang nhiệm kỳ thứ hai tham gia Quốc hội, bà Đặng Bích Ngọc khẳng định sẽ tiếp tục phát huy trách nhiệm của người đại diện cử tri, tích cực tổng hợp đầy đủ, trung thực những vấn đề từ thực tiễn đời sống. Đặc biệt, công tác xây dựng thể chế được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, đòi hỏi mỗi đại biểu phải thể hiện rõ vai trò, tiếng nói và trách nhiệm của mình.

Thực tiễn từ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV cho thấy nhiều “điểm nghẽn” trong phát triển, trong đó nút thắt lớn nhất nằm ở thể chế. Những vướng mắc liên quan đến phân cấp, phân quyền; tổ chức thực hiện dự án đầu tư; hay vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp… đang đặt ra yêu cầu cấp bách phải được tháo gỡ bằng các quy định pháp luật đồng bộ, thống nhất từ Trung ương đến cơ sở.

“Việc hoàn thiện thể chế nếu được thực hiện hiệu quả sẽ tạo nền tảng quan trọng để đạt được các mục tiêu phát triển, trong đó có mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số,” đại biểu Bích Ngọc nhấn mạnh.

Cùng với đó, Quốc hội được kỳ vọng sẽ tăng cường phối hợp chặt chẽ với Chính phủ trong quá trình tổ chức thực hiện chính sách, bảo đảm các nghị quyết đi vào cuộc sống, đáp ứng yêu cầu phát triển theo định hướng của Đảng.

Ở góc độ đại biểu địa phương, ĐBQH Đặng Bích Ngọc cho biết sẽ đẩy mạnh hoạt động khảo sát, giám sát thực tiễn, kịp thời phát hiện những bất cập, lắng nghe ý kiến từ cử tri và các cơ quan, đơn vị. Trên cơ sở đó, kiến nghị sửa đổi chính sách, pháp luật theo hướng “đúng và trúng”, sát thực tế.

Với tinh thần đổi mới, trách nhiệm và hành động, đại biểu kỳ vọng Quốc hội khóa XVI sẽ hoàn thành tốt vai trò lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, góp phần tạo chuyển biến mạnh mẽ trong phát triển kinh tế - xã hội, đưa đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới bền vững và hiệu quả hơn.