200 ngày "cân não" và ca sinh đặc biệt trong y văn
Một ca tam thai sau thụ tinh trong ống nghiệm đã trải qua hàng loạt nguy cơ trước khi ba bé trai lần lượt chào đời ở tuần 27. Đáng chú ý, sau khi một bé sinh thường, ê-kíp tiếp tục duy trì thai kỳ thêm 36 giờ cho hai thai còn lại bằng chiến lược sinh trì hoãn đã được công bố ngày 2/10.
Sản phụ Phạm Hồng Nhung, sinh năm 1997, chưa từng có con, thực hiện IVF do buồng trứng đa nang. Hai phôi được chuyển nhưng thai kỳ phát triển thành ba thai, ba buồng ối và hai bánh rau.
Từ tuần 7, thai phụ đã có dấu hiệu dọa sảy. Tuần 12, hai thai chung bánh rau xuất hiện tăng khoảng sáng sau gáy, đặt ra nguy cơ bất thường. Gia đình được tư vấn về khả năng đình chỉ hai thai này. Tuy nhiên, người mẹ mong muốn tiếp tục giữ cả ba thai nếu y khoa còn cho phép.
Tại Trung tâm Y học bào thai, Bệnh viện Đại học Phenikaa, thay vì chỉ dựa vào dấu hiệu siêu âm, ê-kíp tiếp tục đánh giá nguy cơ bằng xét nghiệm di truyền. Ở 16 tuần 4 ngày, thai phụ được chọc ối. Công thức nhiễm sắc thể và giải trình tự gen thế hệ mới NGS hơn 4.503 gen đối với hai thai B và C sau đó chưa phát hiện bất thường.
Thai kỳ tiếp tục diễn biến phức tạp. Thai phụ mang gen tăng đông máu dị hợp MTHFR và đồng hợp PAI-1/Serpine 1. D-Dimer có thời điểm cao gấp 10-12 lần thông thường, khiến thuốc chống đông phải được điều chỉnh và theo dõi sát.
Từ tuần 23, thai phụ xuất hiện dư ối và đái tháo đường thai kỳ. Chế độ ăn được tính toán phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng của tam thai, đường huyết được theo dõi. Đến tuần 27, cổ tử cung chỉ còn 12 mm, nguy cơ sinh non tăng cao và thai phụ phải nhập viện theo dõi.
Ngày 8/6, ở tuổi thai 27 tuần 3 ngày, thai phụ được tiêm trưởng thành phổi do nguy cơ sinh non. Đến 27 tuần 5 ngày, cơn co tử cung xuất hiện và tăng dần. Ngày 11/6, khi thai 27 tuần 6 ngày, ối của thai A - em bé nằm thấp nhất - vỡ sớm.
Một cuộc hội chẩn liên chuyên khoa gồm Sản khoa, Y học bào thai, Sơ sinh, Gây mê hồi sức, Huyết học và gia đình được tổ chức. Quyết định được đưa ra: đỡ sinh thai A, đồng thời cố gắng trì hoãn cuộc sinh của hai thai B và C khi điều kiện còn cho phép.
9h50 ngày 11/6, bé trai Nguyễn Minh Đức chào đời bằng đường âm đạo, nặng 900 g, APGAR 6-8 điểm. Bé được cắt rốn chậm rồi chuyển Khoa Sơ sinh hồi sức. Trong khi đó, ê-kíp tiếp tục giảm co và theo dõi sát hai thai còn lại.
Hai cuộc chiến song song, sinh trì hoãn giành thêm cơ hội
Trao đổi với PV Tri thức & Cuộc sống về ý nghĩa việc giữ lại 2 thai trong bụng mẹ, TS.BS Nguyễn Thị Sim cho biết, trong một cuộc sinh ba thông thường, người ta có thể hình dung ba em bé lần lượt chào đời. Nhưng tại thời điểm ấy, các bác sĩ PhenikaaMec đã đưa ra một quyết định táo bạo và cân não bậc nhất trong sản khoa hiện đại: Thực hiện kỹ thuật sinh trì hoãn (Delayed Interval Delivery) - cố gắng tiếp tục giữ hai thai nhi còn lại trong tử cung người mẹ.
Trong y văn thế giới, Delayed Interval Delivery là một chiến lược điều trị rất đặc biệt, chỉ được cân nhắc trong những điều kiện nghiêm ngặt và là thách thức lớn của sản khoa hiện đại. Khó khăn không chỉ ở việc chăm sóc trẻ sinh cực non tháng, mà còn ở việc bảo vệ an toàn cho người mẹ và duy trì môi trường phát triển cho các thai nhi còn lại trước nguy cơ nhiễm trùng, suy thai hay chuyển dạ tiến triển luôn rình rập từng giờ. Mọi quyết định điều trị đều phải được cân nhắc kỹ lưỡng và cập nhật liên tục theo diễn biến thực tế.
Sinh trì hoãn trong tình huống này là một quyết định đòi hỏi sự cân bằng rất chặt chẽ. Với trẻ cực non, thêm thời gian trong tử cung là điều vô cùng có giá trị. Đó là thêm thời gian quý giá để các cơ quan quan trọng tiếp tục hoàn thiện, để các liệu pháp can thiệp bảo vệ phổi và hệ thần kinh phát huy tác dụng, giúp các em bé có một khởi đầu thuận lợi hơn trước khi bước ra thế giới bên ngoài. Nhưng việc cố gắng kéo dài thai kỳ đồng nghĩa với đối diện nhiều nguy cơ cho cả người mẹ và hai thai còn lại.
Vì vậy, 36 giờ sau khi bé đầu tiên chào đời là 36 giờ căng thẳng của hệ thống, phải theo dõi, đánh giá từng phút, từng giờ và sẵn sàng thay đổi quyết định và hành động cho thai ra ngay khi không còn đảm bảo an toàn. Không phải 'giữ bằng mọi giá', mà là cố gắng giữ khi điều kiện còn cho phép.
23h40 ngày 12/6, tình hình thay đổi: sản phụ xuất hiện cơn co tử cung mạnh, vỡ ối và ngôi thai ngang. TS.BS Nguyễn Thị Sim chỉ định mổ lấy thai cấp cứu, ngay trong đêm 4 ê-kíp tác chiến. Nguyễn Minh Vũ chào đời lúc 23h48, nặng 950g, APGAR 7-7-8 điểm. Hai phút sau, Nguyễn Minh Khôi chào đời, nặng 1.000 g, APGAR 7-8-8 điểm.
Trong phòng mổ lúc ấy, mỗi ê-kíp có một nhiệm vụ riêng nhưng cùng phục vụ một mục tiêu: Gây mê hồi sức bảo đảm an toàn cho người mẹ; Sản khoa thực hiện cuộc mổ; hai ê-kíp Sơ sinh độc lập đón và hồi sức đồng thời hai trẻ cực non. Sự đông đúc trong phòng mổ không phải là hỗn loạn - đó là một hệ thống được huy động và phối hợp nhịp nhàng để không một em bé nào phải chờ đợi, không một quy trình nào chậm trễ.
“36 giờ ấy không phải là một con số để kể cho đẹp. Đó là 36 giờ mà nhiều chuyên khoa cùng bảo vệ một ranh giới rất mong manh: cố gắng thêm cho hai em bé, nhưng biết chính xác khi nào phải dừng lại để bảo vệ cả mẹ và con”, TS Sim nhấn mạnh.
Cả ba trẻ đều sinh cực non và suy hô hấp, được chăm sóc tích cực tại Khoa Sơ sinh. Các bé được hỗ trợ hô hấp, kiểm soát thân nhiệt, dinh dưỡng và theo dõi sát. Thuốc và dinh dưỡng được cá thể hóa; Khoa Sơ sinh phối hợp Khoa Dược pha chế chuyên sâu, chuẩn hóa liều đến 0,1 ml.
Sau khoảng hai tháng, cả ba trẻ cai máy và tự thở hoàn toàn. Đến ngày 14/9/2026, Minh Khôi nặng 3,58 kg, Minh Vũ 3,57 kg và Minh Đức 3,70 kg. Cả ba bú tốt, không còn suy hô hấp, phản xạ sơ sinh tốt và vận động bình thường, được xuất viện về nhà.
