Kỳ bí ánh sáng 'lạ' trên biển rọi đường cho các thủy thủ

Tâm Anh (theo IFL Science, Ancient Origins) 01/11/2024 10:57

Cách đây hàng ngàn năm, các thủy thủ đi biển đã nhìn thấy ánh sáng "lạ" được gọi là Te Lapa. Nhờ quan sát ánh sáng bí ẩn này, thủy thủ có thể định hướng, tìm thấy đất liền.

Bi an anh sang 'la' tren bien chi duong cho cac thuy thu

Vào thời cổ đại, các thủy thủ Nam Đảo (ngày nay là khu vực Đông Nam Á, châu Đại Dương và Đông Phi) bắt đầu chinh phục những đại dương trên khắp thế giới từ cách đây 6.000 năm. Thậm chí, họ đặt chân tới và định cư ở nhiều vùng lãnh thổ từ Madagascar tới đảo Phục Sinh. Theo các nhà nghiên cứu, ánh sáng "lạ" trên biển có thể đã giúp định hướng cho thủy thủ.

Bi an anh sang 'la' tren bien chi duong cho cac thuy thu-Hinh-2

Te Lapa là tên gọi hiện tượng ánh sáng bí ẩn trên. Có nghĩa là "chớp sáng" hoặc "thứ nhấp nháy", Te Lapa là hiện tượng bí ẩn mà giới khoa học đang nỗ lực giải mã.

Bi an anh sang 'la' tren bien chi duong cho cac thuy thu-Hinh-3

Theo các nhà khoa học, Te Lapa là luồng sáng chập chờn phát ra từ những quần đảo. Hiện tượng ánh sáng bí ẩn, kỳ lạ này được nhắc tới lần đầu tiên ở phương Tây vào đầu những năm 1970 trong cuốn sách có tên "We, the Navigators".

Bi an anh sang 'la' tren bien chi duong cho cac thuy thu-Hinh-4

Cuốn sách trên viết về các phương pháp định hướng của người bản xứ qua đó bác bỏ quan niệm phổ biến cho rằng dân đảo ở Thái Bình Dương thời cổ đại chỉ trôi dạt lênh đênh vô định và tới vùng đất mới do tình cờ.

Bi an anh sang 'la' tren bien chi duong cho cac thuy thu-Hinh-5

Vào năm 1993, nhà nhân chủng học Marianne George là một trong những người phương Tây đầu tiên nhìn thấy hiện tượng Te Lapa sau khi di chuyển tới quần đảo Solomon. Tại đây, bà có cơ hội gặp tộc trưởng Koloso Kahia Kaveia.

Bi an anh sang 'la' tren bien chi duong cho cac thuy thu-Hinh-6

Tộc trưởng Kaveia đã có những chia sẻ về Te Lapa. Ông mô tả đó là các đường thẳng giống tia chớp hoặc ánh đèn pin chớp tắt rất nhanh. Theo nhà nhân chủng học George, đặc điểm khiến Te Lapa không giống các chớp sáng khác trên biển là nó phát ra từ đất liền. Nhờ vậy, thủy thủ đi theo hướng ánh sáng bí ẩn đó để tìm thấy đất liền.

Bi an anh sang 'la' tren bien chi duong cho cac thuy thu-Hinh-7

Te Lapa chỉ có thể được các thủy thủ nhìn thấy từ khoảng cách 193 km trên biển. Đối với tộc trưởng Kaveia, phần lớn đảo trong quần đảo Solomon ở cách nhau chưa đến 161 km. Do vậy, ánh sáng Te Lapa nằm trong số những nguồn định hướng đáng tin cậy nhất.

Bi an anh sang 'la' tren bien chi duong cho cac thuy thu-Hinh-8

Lý giải về ánh sáng bí ẩn đó, tộc trưởng Kaveia cho rằng, Te Lapa có thể xuất hiện do sóng cồn khi cơn sóng xô vào hòn đảo gần đó và hình thành đỉnh sóng. Một vài giả thuyết khác được giới khoa học đưa ra để lý giải ánh sáng Te Lapa. Trong đó, một quan điểm cho rằng đây có thể là hiện tượng phát quang sinh học của sinh vật phù du ở biển. Bằng một cách nào đó mà chúng tạo ra ánh sáng thẳng nhấp nháy.

Bi an anh sang 'la' tren bien chi duong cho cac thuy thu-Hinh-9

Theo nhà nhân chủng học Marianne, nếu tảo đơn bào hai roi như ostracod (sinh vật phù du lớn cỡ hạt cà chua) bị kích thích thì chúng có thể phát ra ánh sáng thẳng từ đất liền.

Bi an anh sang 'la' tren bien chi duong cho cac thuy thu-Hinh-10

Ngoài ra, bà Marianne hoài nghi liệu ánh sáng bí ẩn mà các thủy thủ nhìn thấy trên biển có phải kết quả từ các nhịp của năng lượng kiến tạo phát ra bên trong Vành đai lửa Thái Bình Dương đang hoạt động hay không. Do chưa thể tìm ra lời giải nên các chuyên gia, nhà khoa học sẽ phải tiến hành những nghiên cứu sâu hơn để giải thích chi tiết về hiện tượng ánh sáng Te Lapa. Ảnh trong bài mang tính minh họa.