Khủng long 210 triệu năm tuổi hé lộ một thế giới thất lạc ở châu Phi

Tuệ Minh 20/10/2026 19:14

Bộ hóa thạch được xác định là một loài khủng long mới tại Zimbabwe cho thấy miền nam châu Phi cuối kỷ Trias có hệ động vật đa dạng hơn những chúng ta biết.

Hóa thạch của Musango matusadonaensis được tìm thấy bên bờ sông Nyamasango, gần đảo Musango ở Zimbabwe. Đây là loài thuộc nhóm sauropodomorph, nhánh khủng long về sau bao gồm những động vật ăn thực vật có cổ dài, thân lớn như Diplodocus.

Hình ảnh phục dựng Musango matusadonaensis.

Dựa trên bộ xương chưa hoàn chỉnh, các nhà nghiên cứu ước tính con vật dài khoảng 4,5 m, nặng khoảng 220 kg và đi bằng hai chân sau. Những dấu hiệu tăng trưởng trong xương cho thấy cá thể được tìm thấy chưa trưởng thành hoàn toàn khi chết.

Hộp sọ không được bảo tồn, vì vậy các nhà khoa học chưa thể xác định trực tiếp chế độ ăn của nó.

itygldbtswjcc2htrtb68jaoiqzfmmqysom-gsf93cs9tlp5gi7aodl1to4vweh1syasy1dhaq3gcmzid-v5qj-tryufqjz8u31l7m5ljfx34kdo02qu2komjnzuiomrq-hawbm2gl5t-g33uzpn6ytptg4fbrf3hjuzvqwk6hlnrrl31zn8mg-v-mqy1mj2.jpg — Nhóm sauropodomorph gồm những khủng long ban đầu đi bằng hai chân.

Nhóm nghiên cứu cho rằng các hệ sinh thái ở miền nam châu Phi thời Trias không đồng nhất. Sự khác biệt về lượng mưa, nhiệt độ, thảm thực vật và địa hình có thể tạo ra những môi trường sống riêng biệt, từ đó ảnh hưởng đến nguồn thức ăn và quá trình tiến hóa của động vật.

Loài Musango là một bằng chứng cho thấy Zimbabwe có thể từng sở hữu tập hợp khủng long đặc trưng, thay vì chỉ có những loài giống với các hóa thạch nổi tiếng hơn ở nước láng giềng Nam Phi.

Kỷ Trias là giai đoạn các nhóm khủng long ban đầu đang đa dạng hóa, trong khi siêu lục địa Pangaea vẫn định hình địa lý toàn cầu. Dù những vùng đất ngày nay nằm tương đối gần nhau, điều kiện môi trường cổ đại có thể tạo ra rào cản sinh thái giữa các quần thể.

african-dinos-south-africa-dig-two-columnjpgthumb19201920.png — Việc khai quật tại tầng địa chất Elliot ở Nam Phi đã hé lộ sự đa dạng đáng kinh ngạc của các loài động vật từng sinh sống ở đó cách đây 200 triệu năm.

Nếu các quần thể khủng long bị tách biệt trong thời gian dài, áp lực chọn lọc khác nhau có thể khiến chúng tiến hóa theo những hướng riêng. Điều đó giúp giải thích vì sao các địa điểm hóa thạch ở cùng một khu vực rộng vẫn có thể chứa những loài khác nhau.

Tuy nhiên, đây mới là giả thuyết cần kiểm chứng. Bộ xương Musango chưa đầy đủ và số lượng hóa thạch có thể so sánh còn hạn chế.

Theo các thông tin The Conversation và ScienceDaily giới thiệu, phát hiện này góp phần mở rộng bản đồ tiến hóa khủng long ở châu Phi. Châu lục này thường được nhắc đến nhiều qua hóa thạch tổ tiên loài người, nhưng cũng lưu giữ một lịch sử khủng long phong phú, từ các dạng nguyên thủy đến những nhóm ăn thịt và ăn thực vật đa dạng.

african-dinosaurs-skeleton-full-widthjpgthumb19201920.png — Hình tổng hợp các bộ phận xương được bảo tồn trong mẫu vật điển hình của Musango matusadonaensis.

Phát hiện hiện chưa cho phép tái dựng hoàn chỉnh hệ sinh thái Zimbabwe 210 triệu năm trước. Nhưng nó củng cố quan điểm rằng lịch sử khủng long châu Phi có tính khu vực rõ nét hơn và vẫn còn nhiều điều chưa được khám phá.