Tưởng bó bột xong là khỏi, ai ngờ còn nhiều tổn thương phức tạp

Bệnh nhân là chị Đ.T.T. (49 tuổi, ở Lào Cai). Hai tháng trước khi nhập viện, trong lúc lên dốc để tránh một xe máy đi ngược chiều, chị gặp tai nạn giao thông. Chiếc xe máy đổ đè lên chân trái khiến khớp gối bị chấn thương nặng. Cùng lúc, vai trái của chị đập mạnh xuống nền đường, gây gãy xương đòn.

Sau tai nạn, chị được đưa đến cơ sở y tế gần nhà, chẩn đoán trật khớp gối trái và gãy xương đòn trái. Người bệnh được phẫu thuật kết hợp xương đòn, đồng thời bó bột cố định khớp gối.

Tuy nhiên, sau hai tháng, khớp gối trái vẫn sưng nề, đau nhiều và hạn chế vận động nghiêm trọng. Chị gần như không thể gấp gối, ảnh hưởng đáng kể đến khả năng vận động. Gia đình sau đó đưa chị đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương để thăm khám chuyên sâu.

ThS.BSNT Nguyễn Đức Tuyền, Khoa Chấn thương Chỉnh hình - Y học thể thao, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, khi nhập viện, bệnh nhân tỉnh táo, không sốt, khớp gối trái đau và có tràn dịch. Chân trái duỗi tối đa, nhưng biên độ gấp gối chỉ khoảng 50 độ. Khớp gối hạn chế vận động nghiêm trọng, đồng thời mất vững phía trong.

Kết quả chụp X-quang và cộng hưởng từ cho thấy nhiều tổn thương phức tạp. Bệnh nhân bị đứt hoàn toàn dây chằng chéo trước; bong điểm bám dây chằng chéo sau độ 3, kèm tổ chức xơ kẹt giữa các mảnh xương bong. Ngoài ra, dây chằng bên trong bị rách một phần, thân sụn chêm ngoài rách phức tạp. Khớp gối có tràn dịch và nhiều tổ chức xơ dính trong các khoang khớp.

Các tổn thương khiến khớp gối vừa mất vững, vừa bị hạn chế biên độ vận động do xơ dính. Sau hội chẩn, ê-kíp quyết định phẫu thuật nội soi để giải phóng khớp, xử lý tổn thương đa dây chằng và rách sụn chêm trong cùng một lần phẫu thuật.

Phẫu thuật 4,5 giờ, tái tạo hai dây chằng bằng gân tự thân

Ca phẫu thuật kéo dài 4,5 giờ. Ê-kíp tiến hành nội soi giải phóng tổ chức xơ dính trong khớp gối, tạo hình phần sụn chêm ngoài bị rách và lấy bỏ mảnh xương tại điểm bám dây chằng chéo sau gây kẹt khớp.

Các bác sĩ đồng thời tái tạo dây chằng chéo trước và dây chằng chéo sau bằng gân tự thân của người bệnh; khâu phục hồi phần dây chằng bên trong bị đứt bán phần bằng chỉ neo. Ca mổ được thực hiện dưới phương pháp vô cảm gây tê tủy sống kết hợp giảm đau ngoài màng cứng và diễn ra thuận lợi.

BS.CKII Hoàng Mạnh Hà, Trưởng khoa Chấn thương chỉnh hình và Y học thể thao, cho biết, phẫu thuật nội soi tái tạo đa dây chằng khớp gối là kỹ thuật chuyên sâu, gồm nhiều thì can thiệp phức tạp. Phương pháp cho phép bác sĩ tiếp cận, xử lý tổn thương với mức độ xâm lấn tối thiểu, hướng tới khôi phục độ vững và chức năng vận động của khớp.

Theo ThS.BSNT Nguyễn Đức Tuyền, giảm đau ngoài màng cứng sau mổ có vai trò quan trọng trong quá trình điều trị, giúp người bệnh tập phục hồi biên độ vận động khớp gối ngay từ những ngày đầu mà không bị đau, qua đó hạn chế nguy cơ hình thành xơ dính khớp tái phát.

Phục hồi chức năng quyết định khả năng vận động

Với tổn thương đa dây chằng, phẫu thuật mới là một phần của quá trình điều trị. Phục hồi chức năng có vai trò quan trọng trong việc khôi phục biên độ gấp - duỗi, đồng thời bảo vệ hệ thống dây chằng vừa được tái tạo.

Ngay từ ngày đầu sau phẫu thuật, bác sĩ và kỹ thuật viên phục hồi chức năng đã phối hợp hướng dẫn người bệnh tập luyện. Các bài tập được điều chỉnh theo từng giai đoạn hậu phẫu, nhằm từng bước cải thiện khả năng vận động nhưng vẫn bảo vệ cấu trúc khớp.

Từ trường hợp này, các bác sĩ khuyến cáo người bị chấn thương khớp gối, đặc biệt sau trật khớp gối, cần được thăm khám và đánh giá đầy đủ tổn thương dây chằng, sụn chêm cùng các cấu trúc liên quan.

Nếu đau kéo dài, sưng khớp, hạn chế vận động hoặc khó chịu lực sau chấn thương, người bệnh nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để kiểm tra và được hướng dẫn điều trị phù hợp, tránh để tổn thương và tình trạng cứng khớp kéo dài ảnh hưởng đến chức năng vận động.