Khám phá những khẩu thần công cổ xưa đặc sắc nhất Việt Nam
Quốc Lê
Cửu vị thần công ở Huế là biểu tượng quyền lực của triều Nguyễn, mang giá trị lịch sử và nghệ thuật đặc sắc.
Được đúc ngay sau khi vua Gia Long thống nhất đất nước. Cửu vị thần công được đúc vào năm 1803 dưới thời Gia Long, vị hoàng đế sáng lập triều Nguyễn. Việc chế tạo những khẩu đại bác khổng lồ này nhằm thể hiện uy quyền của triều đại mới sau khi thống nhất lãnh thổ Việt Nam. Đúc từ nhiều loại vũ khí thu được trong chiến tranh. Theo ghi chép lịch sử, đồng để đúc Cửu vị thần công được lấy từ nhiều loại vũ khí và đồ đồng thu được sau các cuộc chiến trước đó. Việc tái chế kim loại này mang ý nghĩa biểu tượng: chuyển hóa chiến tranh thành sức mạnh bảo vệ vương triều.
Mỗi khẩu đại bác nặng hàng tấn. Mỗi khẩu thần công có trọng lượng khoảng hơn 2 tấn và dài hơn 5 mét. Kích thước khổng lồ cùng hình dáng uy nghi khiến chúng trở thành những khẩu pháo lớn và ấn tượng nhất từng được đúc trong lịch sử Việt Nam. Chia thành hai nhóm theo bốn mùa và ngũ hành. Chín khẩu thần công được chia thành hai nhóm. Bốn khẩu mang tên bốn mùa Xuân, Hạ,Thu, Đông. Năm khẩu có tên theo ngũ hành: Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ.
Được trang trí với nhiều hoa văn tinh xảo. Trên thân mỗi khẩu thần công có nhiều họa tiết chạm nổi như rồng, mây, hoa lá và các biểu tượng cát tường. Những hoa văn này không chỉ mang giá trị thẩm mỹ cao và thể hiện nghệ thuật đúc đồng tinh xảo của thợ thủ công thời Nguyễn. Chưa từng được sử dụng trong chiến trận. Mặc dù có kích thước lớn và được gọi là “thần công”, các khẩu pháo này chủ yếu mang tính biểu tượng và nghi lễ, không được dùng trong các trận chiến thực tế. Được công nhận là Bảo vật quốc gia. Cửu vị thần công ngày nay được công nhận là Bảo vật quốc gia của Việt Nam. Đây là những hiện vật tiêu biểu cho kỹ thuật đúc đồng và nghệ thuật quân sự của triều Nguyễn đầu thế kỷ 19.
Trở thành điểm tham quan nổi bật của Huế. Ngày nay, Cửu vị thần công là một trong những hiện vật gây ấn tượng mạnh, thu hút khách tham quan ở Huế. Xem video: Bộ Cửu Đỉnh triều Nguyễn - bảo vật độc đáo của cố đô Huế
Những hiện vật bằng vàng có hình dạng độc đáo và được trang trí tinh xảo này là những bảo vật cổ của người Khitan có giá trị nghiên cứu vô cùng to lớn.