Las Médulas được biết tới là mỏ vàng lộ thiên lớn nhất thời cổ đại. Trữ lượng vàng tại Las Médulas rất phong phú nhưng lại bị chôn vùi dưới lớp đất đá dày đặc.
Người La Mã cổ đại bắt đầu khai thác vàng tại mỏ Las Médulas ở vùng đất ngày nay là Tây Ban Nha vào thế kỷ thứ nhất sau Công nguyên. Las Médulas được biết tới là mỏ vàng lộ thiên lớn nhất thời cổ đại. Ảnh: Udri.Trữ lượng vàng tại Las Médulas rất phong phú nhưng lại bị chôn vùi dưới những lớp đất đá dày đặc. Việc khai thác vàng đòi hỏi tốn nhiều nhân công và triển khai ở quy mô lớn. Ảnh: amusingplanet.
Người La Mã đã áp dụng một kỹ thuật khai thác mỏ được gọi là ruina montium, tiếng Latinh có nghĩa là "phá núi", tại Las Médulas. Ảnh: Wikimedia Commons.Pliny the Elder, sử gia La Mã đồng thời là chỉ huy hải quân và quân đội của đế chế La Mã giai đoạn đầu, đã có những mô tả về ruina montium. Phương pháp khai thác mỏ này dựa vào lực thủy lực chứ không phải các công cụ vật lý. Ảnh: Nuno Dantas.Quá trình bắt đầu bằng việc đào một mạng lưới đường hầm và hành lang rộng lớn sâu vào trong lòng núi. Nước từ các con suối, nước mưa và tuyết tan được thu thập từ các nguồn xa và tích trữ trong các hồ chứa lớn gần địa điểm khai thác mỏ. Ảnh: Angel Muñiz.
Khi lượng nước tích được khá lớn, người La Mã sẽ đột ngột đổ vào các đường hầm thông qua các kênh dẫn. Điều này tạo ra áp suất cực lớn, làm nứt vỡ đá và sụp đổ một phần của ngọn núi từ bên trong. Hỗn hợp đất và đá thu được sau đó được những người thợ sàng lọc bằng nước. Nhờ đó, đế chế La Mã khai thác được lượng lớn vàng nguyên chất. Ảnh: Wikimedia Commons.Sử gia Pliny the Elder có thể đã chứng kiến hoạt động khai thác vàng ở Las Médulas. Ông đã rất ấn tượng trước phương pháp ruina montium nhưng cũng không kém phần nguy hiểm. Ông nhận xét rằng việc khai thác vàng bằng phương pháp này là "công việc của những người khổng lồ". Ảnh: Wikimedia Commons.Tình trạng phá rừng quy mô lớn đã diễn ra ở Las Médulas trên diện tích hơn 3.000 ha trước khi hoạt động khai thác vàng bằng phương pháp "phá núi" được người La Mã triển khai. Các nhà nghiên cứu ước tính rằng, hơn 90 triệu m3 đất đá đã được khai phá tại Las Médulas, dẫn đến sự biến đổi quy mô lớn của cảnh quan nơi đây. Ảnh: Wikimedia Commons.
Do hoạt động khai thác mỏ vô cùng khắc nghiệt, vất vả và tiềm ẩn nhiều nguy hiểm nên một số thợ mỏ đã tử vong trong quá trình làm việc. Sau khoảng 200 năm khai thác vàng tại Las Médulas, người La Mã bỏ hoang mỏ này vào đầu thế kỷ 3. Bằng chứng về cuộc khai thác vàng quy mô lớn của đế chế La Mã trong 2 thế kỷ vẫn còn tới ngày nay với nhiều ngọn núi bị phá hủy một phần cùng các hang động, đường hầm sâu... Ảnh: Eduardo Seco/Instituto del Patrimonio Cultural de España. Ministerio de Educación, Cultura y Deporte.Mời độc giả xem video: Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi.
Sau nhiều giờ chờ đợi, nhiếp ảnh gia Đinh Xuân Trường ghi lại khoảnh khắc chim cú lợn bay kiếm ăn giữa những tòa cao ốc, hé lộ tập tính của loài chim này.
Tốc độ ánh sáng không chỉ quyết định cách chúng ta nhìn những thiên hà xa xôi mà còn gắn với cấu trúc vật lý của vũ trụ và khả năng tồn tại của vật chất.
Bên cạnh cuộc đời nhiều dấu ấn của hoàng hậu khai quốc nhà Minh, giai thoại về chiếc túi gấm của Lưu Bá Ôn vẫn khiến hậu thế tò mò về bí mật chốn cung đình.
Ẩm thực cung đình Huế không chỉ chú trọng món ngon mà còn đề cao nguyên liệu, cách nêm nếm, nghệ thuật trình bày và nghi thức phục vụ trong hoàng cung.
Các tàu vũ trụ, robot và kính viễn vọng thế hệ mới sẽ khảo sát nhiều thế giới trong thập kỷ tới, tìm kiếm manh mối về môi trường có thể tồn tại sự sống.
Sâu dưới núi Naica, Mexico, những cột tinh thể thạch cao dài tới 11 m tạo nên cảnh tượng kỳ ảo giữa môi trường nóng gần 58°C, khắc nghiệt với con người.