Iran được cho là đã triển khai một bệ phóng tên lửa phòng không tầm xa S-300 cùng hệ thống tác chiến điện tử Cobra-V8 tại khu vực phía nam thủ đô Tehran, theo hình ảnh vệ tinh thương mại do các nhà phân tích nguồn mở đánh giá. Động thái này được xem là bước đi nhằm củng cố đáng kể lá chắn phòng không nhiều tầng bảo vệ trung tâm chính trị - quân sự quan trọng nhất của nước này.
Hình ảnh cho thấy bệ phóng S-300 được bố trí tại vị trí phòng không cố định gần Kharizak, đi kèm một phương tiện hỗ trợ cỡ lớn có cấu hình phù hợp với hệ thống gây nhiễu Cobra-V8. Việc triển khai đồng thời hai loại khí tài này được đánh giá có ý nghĩa chiến thuật lớn, khi kết hợp năng lực đánh chặn tầm xa với khả năng gây nhiễu điện tử mạnh nhằm làm gián đoạn chuỗi trinh sát - dẫn bắn của đối phương.
Cobra-V8 được Iran công bố năm 2023 như một hệ thống tác chiến điện tử cơ động có khả năng gây nhiễu radar và liên lạc vệ tinh quân sự. Các đánh giá kỹ thuật cho thấy hệ thống này có nhiều điểm tương đồng với khí tài Krasukha-4 của Nga, đặc biệt ở cụm ăng-ten phía sau, làm dấy lên khả năng chuyển giao công nghệ hoặc phát triển dựa trên thiết kế tương tự.
Trong tác chiến thực tế, Cobra-V8 được thiết kế để làm suy giảm lợi thế cảm biến của đối phương ngay từ giai đoạn phát hiện mục tiêu. Hệ thống có thể gây nhiễu radar cảnh báo sớm trên không, liên kết dữ liệu vệ tinh và thậm chí hỗ trợ làm gián đoạn tín hiệu định vị trong phạm vi nhất định. Điều này buộc lực lượng tấn công phải hoạt động trong điều kiện rủi ro cao hơn và làm giảm hiệu quả phối hợp tác chiến.
Trong khi đó, S-300 đóng vai trò lớp phòng thủ tiêu diệt trực tiếp. Iran ký hợp đồng mua hệ thống này từ Nga từ năm 2007 nhằm bảo vệ các cơ sở chiến lược trọng yếu. Các biến thể hiện có được cho là đạt tiêu chuẩn PMU-2, cho phép theo dõi nhiều mục tiêu và đánh chặn máy bay ở cự ly gần 200 km.
Giới phân tích nhận định sự kết hợp giữa Cobra-V8 và S-300 tạo thành cấu trúc phòng không nhiều lớp nhằm đối phó các mối đe dọa hiện đại như máy bay tàng hình, tên lửa hành trình, UAV và các đòn tấn công tầm xa. Hệ thống tác chiến điện tử có nhiệm vụ làm gián đoạn giai đoạn trinh sát và dẫn bắn, trong khi S-300 giữ vai trò tiêu diệt các mục tiêu buộc phải tiếp cận gần hơn khi năng lực cảm biến bị suy giảm.
Việc triển khai gần Tehran cho thấy Iran đang ưu tiên bảo vệ trung tâm chỉ huy quốc gia, nơi tập trung bộ máy lãnh đạo và nhiều cơ sở quân sự quan trọng. Vị trí này cũng nằm gần các hành lang tiếp cận chiến lược từ hướng Vịnh Ba Tư, khu vực thường được coi là tuyến đường tiềm năng cho các hoạt động trinh sát và tấn công đường không.
Động thái trên diễn ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Iran và Mỹ tiếp tục gia tăng, liên quan đến chương trình hạt nhân, hoạt động khu vực và hiện diện quân sự tại Trung Đông. Giới quan sát cho rằng việc tăng cường phòng không nhiều tầng cho thấy Tehran đang chuẩn bị đối phó khả năng xảy ra một chiến dịch chế áp phòng không hiện đại, nơi yếu tố tác chiến điện tử đóng vai trò quan trọng không kém vũ khí đánh chặn truyền thống.
