Iran đã sử dụng vũ khí nào đánh trả các đợt tấn công từ Mỹ, Israel?
Lê Quang
Sau khi Mỹ phát động chiến dịch quân sự, Iran bắn hàng trăm tên lửa và UAV tấn công vào các quốc gia Vùng Vịnh, gây áp lực lớn lên hệ thống phòng không khu vực.
Các bộ quốc phòng của UAE, Qatar, Bahrain và Kuwait đã công bố dữ liệu mới cho thấy quy mô các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch không kích Epic Fury nhằm vào Tehran.Theo các số liệu chính thức, bốn quốc gia vùng Vịnh này đã phải đối mặt với một làn sóng tấn công liên tục nhắm vào các cơ sở năng lượng, cảng biển và căn cứ quân sự chiến lược. Những dữ liệu này cũng cho thấy mạng lưới phòng không của khu vực đang phải hoạt động với cường độ rất cao để bảo vệ hạ tầng quan trọng.
UAE ghi nhận số lượng mối đe dọa lớn nhất. Hệ thống phòng không của nước này phát hiện 186 tên lửa đạn đạo hướng tới lãnh thổ, trong đó 172 quả bị đánh chặn trước khi rơi xuống, 13 quả rơi xuống biển và chỉ một quả rơi vào lãnh thổ UAE. Bên cạnh đó, lực lượng phòng không UAE còn phát hiện 812 UAV tấn công, phá hủy 755 chiếc trên không, trong khi 57 chiếc còn lại rơi xuống lãnh thổ nước này.Tại Qatar, quân đội nước này phát hiện 101 tên lửa đạn đạo nhắm vào lãnh thổ của mình, trong đó 98 quả bị đánh chặn trước khi tiếp cận các khu dân cư và cơ sở quân sự. Ngoài ra, 39 UAV đã được phát hiện, với 24 chiếc bị bắn hạ. Qatar cũng báo cáo ba tên lửa hành trình bị đánh chặn trong khu vực tác chiến.Các dữ liệu từ vùng Vịnh cho thấy Iran không chỉ sử dụng tên lửa đạn đạo mà còn kết hợp nhiều loại vũ khí khác nhau để tạo ra các đợt tấn công nhiều lớp. Trong một số trường hợp, lực lượng phòng không Qatar còn phát hiện hai máy bay tấn công Su-24 tiến vào khu vực tác chiến trước khi bị vô hiệu hóa.Ở các quốc gia khác trong khu vực, Bahrain báo cáo đã đánh chặn 73 tên lửa và 91 UAV tấn công. Kuwait ghi nhận 178 tên lửa đạn đạo và 384 UAV bị phát hiện đang tiếp cận lãnh thổ của mình.Tính đến thời điểm hiện tại, chưa có số liệu chính thức về các cuộc tấn công nhằm vào Saudi Arabia và Oman, dù cả hai quốc gia này đều nằm trong tầm bắn của nhiều loại tên lửa Iran triển khai dọc bờ Vịnh Ba Tư.
Tên lửa đạn đạo vẫn là thành phần quan trọng nhất trong kho vũ khí tấn công tầm xa của Iran. Một trong những loại nổi bật là Shahab-3, tên lửa đạn đạo tầm trung có tầm bắn khoảng 1.000-1.300 km tùy theo tải trọng. Tên lửa này sử dụng động cơ nhiên liệu lỏng và có thể mang đầu đạn thông thường nặng khoảng 750 kg.Ngoài ra, Iran cũng sở hữu các dòng tên lửa đạn đạo tầm ngắn nhiên liệu rắn như Fateh-110. Loại tên lửa này sử dụng hệ thống dẫn đường có cập nhật giữa hành trình và được cho là có sai số mục tiêu khoảng 50-100 m.Các tên lửa đạn đạo thường bay theo quỹ đạo cao trước khi lao xuống mục tiêu với tốc độ vượt quá Mach 5. Điều này buộc các quốc gia phòng thủ phải sử dụng radar cảnh báo sớm cùng các hệ thống đánh chặn hiện đại để đối phó.Bên cạnh tên lửa, Iran ngày càng sử dụng nhiều UAV tấn công để bổ sung cho các đợt tấn công bằng tên lửa. Một trong những loại UAV nổi bật là Shahed-136, thiết kế dạng cánh tam giác với động cơ piston kéo cánh quạt phía sau.
UAV này mang đầu nổ khoảng 30-50 kg và có tầm hoạt động ước tính khoảng 2.000 km. Nó di chuyển với tốc độ khoảng 180 km/h và bay ở độ cao thấp, khiến việc phát hiện bằng radar trở nên khó khăn hơn.Iran thường sử dụng UAV cùng lúc với tên lửa đạn đạo để tạo ra chiến thuật tấn công bão hòa. Trong khi tên lửa đạn đạo bay nhanh và buộc hệ thống phòng thủ phải phóng tên lửa đánh chặn ngay lập tức, các UAV bay chậm hơn sẽ tiếp cận từ độ cao thấp, gây quá tải cho radar và hệ thống đánh chặn.Các cuộc tấn công liên tục bằng tên lửa và UAV đang biến vùng Vịnh thành một trong những chiến trường phòng thủ tên lửa căng thẳng nhất thế giới. Các quốc gia trong khu vực không chỉ bảo vệ lãnh thổ của mình mà còn phải bảo vệ các căn cứ quân sự của Mỹ và các cơ sở năng lượng quan trọng.Những diễn biến này cho thấy chiến tranh tên lửa và UAV đang trở thành yếu tố trung tâm trong chiến lược quân sự tại Trung Đông. Khả năng phát hiện sớm, phối hợp cảnh báo và đánh chặn nhiều lớp ngày càng trở thành yếu tố quyết định đối với an ninh của khu vực.
Đồng thời, quy mô các đợt phóng của Iran cũng cho thấy nguy cơ xung đột lan rộng ra ngoài khu vực giao tranh trực tiếp, có thể kéo thêm nhiều quốc gia trong khu vực vào vòng xoáy leo thang quân sự.
“Biện pháp tạm thời này sẽ làm giảm bớt áp lực gây ra bởi nỗ lực của Iran nhằm khống chế thị trường năng lượng toàn cầu”, Bộ trưởng Tài chính Mỹ cho biết.