Hải quân Mỹ đang xem xét một bước đi mang tính bước ngoặt: giảm phụ thuộc vào các thiết kế tàu khu trục nội địa và chuyển sang hợp tác với Nhật Bản, Hàn Quốc nhằm giải quyết những vấn đề kéo dài trong ngành đóng tàu quân sự.
Theo Military Watch Magazine, Lầu Năm Góc đang đánh giá khả năng mua hoặc sản xuất tàu chiến dựa trên thiết kế nước ngoài, thậm chí đóng tàu tại các xưởng ở châu Á - điều vốn hiếm khi xảy ra trong lịch sử hải quân Mỹ.
Nguyên nhân chính đến từ tình trạng quá tải và thiếu hụt nhân lực trong ngành đóng tàu nội địa. Các chương trình đóng tàu mới liên tục bị chậm tiến độ và đội chi phí, khiến mục tiêu mở rộng hạm đội gặp nhiều khó khăn. Bộ Hải quân Mỹ thừa nhận cần tìm giải pháp mới để duy trì năng lực cạnh tranh trên biển.
Trong bối cảnh đó, Nhật Bản và Hàn Quốc nổi lên như những đối tác tiềm năng. Cả hai quốc gia đều sở hữu ngành công nghiệp đóng tàu phát triển hàng đầu thế giới, với khả năng sản xuất nhanh, chi phí thấp và chất lượng cao. Đáng chú ý, các tàu khu trục của họ đều tích hợp hệ thống chiến đấu Aegis - nền tảng do Mỹ phát triển - giúp đảm bảo tính tương thích cao với hải quân Mỹ.
Một số phương án đang được cân nhắc bao gồm: đặt hàng trực tiếp tàu chiến từ nước ngoài, hợp tác sản xuất theo mô hình liên doanh, hoặc sử dụng các xưởng đóng tàu châu Á để chế tạo phần thân tàu trước khi hoàn thiện tại Mỹ. Các hình thức này được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian đóng tàu và giảm áp lực cho các nhà máy trong nước.
Tuy nhiên, kế hoạch này cũng đặt ra nhiều tranh cãi. Một số chuyên gia lo ngại việc phụ thuộc vào đối tác nước ngoài có thể ảnh hưởng đến an ninh chuỗi cung ứng và khả năng tự chủ quốc phòng của Mỹ. Bên cạnh đó, các tiêu chuẩn sống sót trong chiến đấu của tàu Mỹ thường cao hơn so với đồng minh, đòi hỏi phải điều chỉnh thiết kế nếu áp dụng.
Dù vậy, trước áp lực cạnh tranh ngày càng gia tăng, đặc biệt từ Trung Quốc - quốc gia đang mở rộng nhanh chóng lực lượng hải quân - Washington buộc phải cân nhắc các giải pháp linh hoạt hơn. Việc tận dụng năng lực công nghiệp của đồng minh có thể giúp Mỹ duy trì ưu thế trên biển trong giai đoạn chuyển tiếp.
Giới phân tích nhận định, nếu được triển khai, đây sẽ là một trong những thay đổi lớn nhất trong chiến lược phát triển hải quân Mỹ nhiều thập kỷ qua. Nó không chỉ phản ánh khó khăn nội tại của ngành công nghiệp quốc phòng mà còn cho thấy xu hướng hợp tác sâu rộng hơn giữa các đồng minh trong lĩnh vực quân sự.
Khủng hoảng chậm tiến độ và chi phí tăng cao đang khiến ngành đóng tàu quân sự Mỹ mất lợi thế. Trong khi đó, Nhật Bản và Hàn Quốc sở hữu năng lực đóng tàu nhanh, giá cạnh tranh và đã quen với hệ thống Aegis của Mỹ. Việc hợp tác giúp Washington rút ngắn thời gian bổ sung hạm đội, nhất là trong bối cảnh cạnh tranh với Trung Quốc gia tăng. Tuy nhiên, lựa chọn này cũng đặt ra bài toán về tự chủ công nghiệp quốc phòng và an ninh chuỗi cung ứng trong dài hạn.