Một loại hóa chất mới có thể biến chính quá trình sinh trưởng của mối gỗ thành điểm yếu chí mạng. Thay vì tiêu diệt côn trùng ngay lập tức, hợp chất này ngăn mối mọt hình thành bộ xương ngoài mới, khiến chúng không thể hoàn tất lần lột xác tiếp theo và cuối cùng chết. Nghiên cứu được công bố trên Journal of Economic Entomology.

Trong các thí nghiệm, hóa chất có tên bistrifluron tiêu diệt khoảng 95% mối gỗ khô phương Tây, thậm chí đạt gần 99% khi mối liên tục tiếp xúc với gỗ được xử lý. Đáng chú ý, chỉ một tỷ lệ nhỏ cá thể tiếp xúc trực tiếp với hóa chất cũng có thể góp phần khiến cả đàn chết hàng loạt.

Mối gỗ khô đặc biệt khó kiểm soát vì chúng có thể sống gần như toàn bộ vòng đời bên trong gỗ. Không giống mối sống dưới đất thường duy trì tổ có liên hệ với đất, mối gỗ khô có thể ẩn trong xà nhà, khung nhà, đồ nội thất và từ từ đào những đường hầm bên trong mà con người rất khó phát hiện.

Các nhà nghiên cứu tại Đại học California, Riverside (UCR) tìm cách khai thác một đặc điểm mà mối không thể né tránh đó là quá trình lột xác.

Mối trưởng thành phải lột xác nhiều lần trong vòng đời. Khoảng 7 lần lột xác giúp chúng thay thế bộ xương ngoài cũ bằng một bộ xương ngoài lớn hơn khi cơ thể phát triển.

Bộ xương ngoài của côn trùng chứa chitin, một vật liệu tự nhiên cứng và bền. Chitin tạo lớp “áo giáp” bảo vệ cơ thể, đồng thời cung cấp điểm bám cho các cơ. Nhưng lớp vỏ này cũng có giới hạn, nó không thể giãn mãi theo cơ thể. Đến một thời điểm, con mối buộc phải lột bỏ lớp vỏ cũ.

Bistrifluron thuộc nhóm chất ức chế tổng hợp chitin. Nó không hoạt động giống những chất độc thần kinh có tác dụng nhanh mà ngăn côn trùng sản xuất đủ chitin để hình thành bộ xương ngoài mới, Dong-Hwan Choe, giáo sư côn trùng học tại UCR và tác giả cao cấp của nghiên cứu, giải thích.

Vì vậy, hóa chất không giết mối ngay lập tức. Hoạt động và khả năng ăn của chúng giảm trước, sau đó chúng chết khi không thể hoàn tất quá trình lột xác.

Nhóm nghiên cứu so sánh 3 chất ức chế tổng hợp chitin gồm bistrifluron, chlorfluazuron và noviflumuron. Trong những nồng độ được thử nghiệm, bistrifluron cho tốc độ gây chết nhanh nhất.

Ở một thí nghiệm, khi mối không có lựa chọn nào khác ngoài tiếp xúc với gỗ đã xử lý bằng bistrifluron ở nồng độ 0,1%, khoảng 99% số mối chết sau 60 ngày.

Điều bất ngờ là khi chỉ 5% số mối ban đầu tiếp xúc với bistrifluron, toàn bộ đàn cuối cùng chết sau khoảng 90 ngày.

Nicholas Poulos, tác giả liên hệ của nghiên cứu cho rằng phương pháp này có tiềm năng trở thành một chiến lược ít tác động hơn và có thể tiêu diệt cả đàn ngay cả khi chỉ cần xử lý một phần khu vực.

Tuy nhiên, đây chưa phải là sản phẩm có thể lập tức dùng để xử lý nhà ở. Hóa chất được hòa tan trong acetone để đưa vào gỗ, trong khi dung môi này dễ cháy và có mùi mạnh, không phù hợp cho sử dụng thông thường trong nhà.

Nhóm nghiên cứu hiện tiếp tục tìm kiếm công thức và phương pháp đưa hóa chất vào gỗ thực tế hiệu quả hơn.