Hé lộ sự thật đáng kinh ngạc về ngọn núi cao nhất Hệ Mặt Trời

T.B (tổng hợp)/TT&CS 30/12/2024 09:54

Cao gấp nhiều lần đỉnh Everest của Trái Đất, Olympus Mons không chỉ là một kỳ quan địa chất của sao Hỏa mà còn là một biểu tượng đầy cảm hứng trong hành trình khám phá vũ trụ.

Tiet lo dang kinh ngac ve ngon nui cao nhat He Mat Troi

Cao nhất Hệ Mặt Trời: Olympus Mons cao khoảng 21.9 km so với bề mặt trung bình của sao Hỏa, gấp gần 2,5 lần đỉnh Everest của Trái Đất nếu tính từ mực nước biển. Ảnh: Pinterest.

Tiet lo dang kinh ngac ve ngon nui cao nhat He Mat Troi-Hinh-2

Cách tính độ cao: Trên sao Hỏa, "độ cao" được tính dựa trên đường chuẩn khí áp, không phải mực nước biển như trên Trái Đất. Ảnh: Pinterest.

Tiet lo dang kinh ngac ve ngon nui cao nhat He Mat Troi-Hinh-3

Một phần của vùng Tharsis: Olympus Mons là một phần của khu vực Tharsis, nơi tập trung các núi lửa lớn nhất trên sao Hỏa và trong Hệ Mặt Trời. Ảnh: Pinterest.

Tiet lo dang kinh ngac ve ngon nui cao nhat He Mat Troi-Hinh-4

Hồ sơ tuổi đời: Các nhà khoa học ước tính Olympus Mons hình thành từ hàng trăm triệu đến vài tỷ năm trước, với các đợt phun trào có thể kéo dài đến thời kỳ địa chất gần đây. Ảnh: Pinterest.

Tiet lo dang kinh ngac ve ngon nui cao nhat He Mat Troi-Hinh-5

Trọng lực thấp hỗ trợ: Trọng lực của sao Hỏa chỉ bằng khoảng 38% so với Trái Đất, cho phép các ngọn núi lửa trên hành tinh này có thể "vươn cao" hơn rất nhiều. Ảnh: Pinterest.

Tiet lo dang kinh ngac ve ngon nui cao nhat He Mat Troi-Hinh-6

Diện tích khổng lồ: Đường kính của Olympus Mons là khoảng 600 km, tương đương diện tích của tiểu bang Arizona (Mỹ). Ảnh: Pinterest.

Tiet lo dang kinh ngac ve ngon nui cao nhat He Mat Troi-Hinh-7

Ngọn núi lửa dạng tấm: Đây là một núi lửa dạng tấm, hình thành từ các đợt phun trào dung nham kéo dài và lan rộng, tạo nên bề mặt thoải với độ dốc nhỏ. Ảnh: Pinterest.

Tiet lo dang kinh ngac ve ngon nui cao nhat He Mat Troi-Hinh-8

Độ dốc thoải: Các sườn của Olympus Mons có độ dốc thấp, giúp dung nham dễ dàng lan rộng mà không bị đông cứng nhanh. Ảnh: Pinterest.

Tiet lo dang kinh ngac ve ngon nui cao nhat He Mat Troi-Hinh-9

Vai trò của khí quyển mỏng: Bầu khí quyển mỏng của sao Hỏa (chỉ bằng khoảng 1% áp suất khí quyển Trái Đất) làm giảm lực cản gió, giúp các lớp dung nham trải dài ra xa hơn. Ảnh: Pinterest.

Tiet lo dang kinh ngac ve ngon nui cao nhat He Mat Troi-Hinh-10

Hố sụt lớn: Đỉnh Olympus Mons có một caldera (hố miệng núi lửa) rộng khoảng 80 km, được tạo ra bởi sự sụt lún sau khi magma rút khỏi buồng núi lửa. Ảnh: Pinterest.

Tiet lo dang kinh ngac ve ngon nui cao nhat He Mat Troi-Hinh-11

Môi trường khắc nghiệt: Nhiệt độ trung bình trên Olympus Mons rất lạnh, dao động từ -143°C ở cực lạnh đến khoảng 20°C vào ban ngày tại một số vùng thấp. Ảnh: Pinterest.

Tiet lo dang kinh ngac ve ngon nui cao nhat He Mat Troi-Hinh-12

Vành đai bao quanh: Olympus Mons có một vùng vành đai địa hình gồ ghề, được gọi là aureole, có thể là kết quả của các vụ sạt lở hoặc sự dịch chuyển của dung nham trong lịch sử. Ảnh: Pinterest.

Tiet lo dang kinh ngac ve ngon nui cao nhat He Mat Troi-Hinh-13

Khả năng vẫn hoạt động: Dù không có dấu hiệu phun trào gần đây, Olympus Mons có thể vẫn là núi lửa hoạt động tiềm năng, vì dấu vết dung nham còn khá mới ở một số khu vực. Ảnh: Pinterest.

Tiet lo dang kinh ngac ve ngon nui cao nhat He Mat Troi-Hinh-14

Khám phá từ xa: Olympus Mons được phát hiện lần đầu bởi các kính viễn vọng trên Trái Đất vào thế kỷ 19, nhưng chỉ được xác nhận rõ ràng nhờ các tàu vũ trụ như Mariner 9 vào năm 1971. Ảnh: Pinterest.

Tiet lo dang kinh ngac ve ngon nui cao nhat He Mat Troi-Hinh-15

Thách thức leo núi: Giả sử Olympus Mons nằm ở Trái Đất, bạn sẽ cần di chuyển một khoảng cách rất dài trên các sườn thoải để đến được đỉnh núi. Áp suất thấp, sự băng giá và thiếu oxy sẽ làm cho việc này trở nên gần như không thể. Ảnh: Pinterest.