Khi những đường link quen thuộc dần "biến mất"
Trong nhiều mùa giải bóng đá quốc tế, việc tìm kiếm các đường link xem trực tiếp trên Internet đã trở thành thói quen của không ít người hâm mộ. Chỉ cần gõ vài từ khóa đơn giản như "bóng đá trực tiếp", hàng loạt trang web phát sóng miễn phí sẽ hiện ra để người dùng có thể dễ dàng tiếp cận.
Trong số đó, “Xôi Lạc TV” từng là cái tên quen thuộc với nhiều khán giả. Các website dạng này thường lấy tín hiệu từ nguồn phát có bản quyền, sau đó phát lại thông qua hệ thống máy chủ riêng.
Đổi lại, nguồn thu của họ đến từ những quảng cáo trực tuyến hoặc các liên kết dịch vụ khác. Nhờ lượng truy cập lớn vào những trận cầu “đinh”, các trang web lậu có thể duy trì hoạt động trong thời gian dài. Tuy nhiên, sau khi cơ quan chức năng triệt phá đường dây liên quan đến “Xôi Lạc TV”, nhiều đường link quen thuộc bắt đầu biến mất.
Trên các diễn đàn bóng đá, không ít người dùng bày tỏ sự bất ngờ khi một trong những website được nhắc đến nhiều nhất trong cộng đồng xem bóng đá online bị xử lý.
Phản ánh với phóng viên Báo Tri Thức và Cuộc Sống, anh Phạm Quang Bách (Hà Nội) cho biết, việc xem bóng đá qua các website miễn phí đã trở thành thói quen kéo dài nhiều năm, đến mức Xôi Lạc TV gần như trở thành một “kênh truyền hình” quen thuộc trên internet. Tuy nhiên, sau khi nhiều trang quen thuộc không còn hoạt động ổn định, anh buộc phải cân nhắc sử dụng các nền tảng trả phí để theo dõi những trận đấu mình quan tâm.
Theo anh Bách, lý do chính khiến nhiều người lựa chọn các website miễn phí là sự tiện lợi và không phải đăng ký dịch vụ dài hạn. Nhiều khán giả chỉ xem một vài trận mỗi tuần nên cho rằng việc mua gói truyền hình trả tiền là không thật sự cần thiết. Dù vậy, sau khi thông tin về vụ triệt phá đường dây web lậu lan rộng, anh cho biết có thể sẽ phải thay đổi cách xem bóng đá quen thuộc.
Bản quyền thể thao và bài toán chi phí cho các nhà đài
Hiện nay, nhiều giải bóng đá quốc tế được phát sóng tại Việt Nam thông qua các nền tảng có bản quyền như FPT Play, SCTV, VTVCab hay TV360.
Để sở hữu quyền phát sóng các giải đấu lớn như Premier League hay UEFA Champions League, các đơn vị này phải chi khoản tiền bản quyền rất lớn. Vì vậy, phần lớn dịch vụ đều đi kèm các gói thuê bao trả phí.
Theo một số khán giả, mức phí này không phải quá cao nếu sử dụng thường xuyên. Tuy nhiên, với những người chỉ theo dõi một vài trận đấu mỗi tuần, việc bỏ tiền cho cả gói dịch vụ vẫn là điều khiến họ cân nhắc.
Hiện tượng xem nội dung lậu trên internet không chỉ xảy ra ở Việt Nam. Ngay cả tại châu Âu và Bắc Mỹ - nơi hệ thống pháp luật về bản quyền rất chặt chẽ - các nền tảng streaming lậu vẫn tồn tại và thu hút một lượng người xem đáng kể.
Tuy nhiên, trong khoảng một thập niên trở lại đây, bản quyền thể thao đã thay đổi rõ rệt khi giá trị bản quyền truyền hình của các giải bóng đá lớn liên tục tăng cao, khiến chi phí phát sóng ngày càng đắt đỏ.
Điển hình là Premier League, giải đấu được đông đảo khán giả Việt Nam theo dõi. Giai đoạn 2010-2013, K+ được cho là chi khoảng 30 - 40 triệu USD để sở hữu bản quyền phát sóng. Con số này tăng mạnh qua các chu kỳ và lên tới khoảng 48 triệu USD cho giai đoạn 2019-2022. Tính trong hơn một thập niên, số tiền chi cho bản quyền Ngoại hạng Anh tại Việt Nam đã lên tới gần 150 triệu USD.
Một ví dụ khác là La Liga. Để phát sóng độc quyền toàn bộ 380 trận/mùa trong giai đoạn 2023/24 đến 2027/28, SCTV phải chi trung bình khoảng 3,75 triệu USD (gần 90 tỷ đồng) mỗi mùa.
Chi phí bản quyền tăng nhanh khiến việc thu phí người xem trở thành điều khó tránh. Người hâm mộ muốn theo dõi đầy đủ các trận đấu của giải mình yêu thích buộc phải đăng ký các gói dịch vụ trả phí, trong khi các đơn vị sở hữu bản quyền cũng phải đầu tư thêm công nghệ để phát hiện và ngăn chặn các nguồn phát sóng trái phép.
Nhiều năm qua, thị trường truyền hình thể thao tại Việt Nam chứng kiến cuộc cạnh tranh quyết liệt giữa các nhà đài và nền tảng số nhằm giành quyền phát sóng các giải đấu lớn. Chính sự cạnh tranh này cũng là một trong những yếu tố khiến giá bản quyền liên tục bị đẩy lên qua từng chu kỳ.
Trong bối cảnh đó, việc triệt phá các website như Xôi Lạc TV được xem là bước đi cần thiết nhằm bảo vệ thị trường bản quyền. Tuy nhiên, câu chuyện này cũng cho thấy một thực tế khác khi nhu cầu xem miễn phí vẫn còn, các nguồn phát lậu có thể nhanh chóng xuất hiện dưới những hình thức mới.
