Ngày mai (23/7/2026), cộng đồng Toán học thế giới sẽ hướng sự chú ý tới Đại hội Toán học Quốc tế (ICM) 2026, nơi Huy chương Fields cùng nhiều giải thưởng danh giá khác của giới Toán học sẽ chính thức được công bố.

Trong danh sách 6 ứng viên sáng giá nhất do các chuyên gia quốc tế đề cử cho Huy chương Fields năm nay, Vương Hồng là người phụ nữ duy nhất. Cô đứng trước cơ hội trở thành người phụ nữ thứ ba trong lịch sử, sau Maryam Mirzakhani và Maryna Viazovska, giành được phần thưởng cao quý này.

Gây chấn động với lời giải bài toán phức tạp bậc nhất thế kỷ 21

Cơ sở quan trọng nhất giúp Vương Hồng được đánh giá là ứng viên hàng đầu cho Huy chương Fields chính là thành công trong việc giải quyết Giả thuyết Kakeya trong không gian 3 chiều, một trong những bài toán khó và có ảnh hưởng sâu rộng nhất của giải tích hiện đại.

Bài toán bắt nguồn từ câu hỏi do nhà toán học Nhật Bản Sōichi Kakeya đặt ra vào năm 1917: Làm thế nào để xoay một cây kim đủ 360 độ trong một vùng có diện tích nhỏ nhất?

Thoạt nhìn, đây chỉ giống như một câu đố hình học đơn giản. Tuy nhiên, khi được mở rộng lên các chiều không gian cao hơn, đặc biệt là không gian 3 chiều, bài toán Kakeya đã trở thành một "quái vật" của toán học. Nguyên nhân là bởi nó liên quan chặt chẽ đến nhiều lĩnh vực hết sức phức tạp như phương trình vi phân đạo hàm riêng, lý thuyết số và giải tích điều hòa. Suốt hơn một thế kỷ qua, nhiều nhà toán học xuất sắc, trong đó có cả "thần đồng" Terence Tao, đã nỗ lực chinh phục bài toán này nhưng mới chỉ đạt được những kết quả từng phần.

Năm 2025, Vương Hồng cùng nhà toán học Joshua Zahl (Đại học British Columbia, Canada) đã công bố một công trình dài 127 trang, trong đó đưa ra chứng minh cho Giả thuyết Kakeya trong không gian ba chiều.

Công trình này đã chinh phục một giả thuyết tồn tại hơn một thế kỷ, tạo nên tiếng vang lớn trong cộng đồng khoa học.

Terence Tao, thần đồng toán học người Australia - Mỹ gốc Hoa và là chủ nhân Huy chương Fields năm 2006, nhanh chóng bày tỏ sự quan tâm tới kết quả nghiên cứu. Trên mạng xã hội Mastodon, ông viết: "Tôi rất vui mừng thông báo rằng giả thuyết tập Kakeya - một trong những bài toán mở được quan tâm nhất trong lý thuyết đo hình học, nay đã được chứng minh (trong không gian ba chiều) bởi Vương Hồng và Joshua Zahl."

Chỉ một ngày sau khi công trình được công bố, Terence Tao đã đăng bài tóm tắt nghiên cứu dài 127 trang của Vương Hồng và Joshua Zahl trên blog cá nhân, đồng thời đánh giá đây là một bước tiến quan trọng trong lĩnh vực lý thuyết đo hình học.

GS Nets Katz (Đại học Rice, Mỹ) cũng đưa ra nhận xét đầy ấn tượng: "Đây có thể là thành tựu toán học lớn nhất của thế kỷ 21. Nó giải trọn một bài toán mà nhiều nhà toán học hàng đầu từng không thể vượt qua”.

Theo đánh giá của giới nghiên cứu, lời giải cho Giả thuyết Kakeya không chỉ có giá trị về mặt lý thuyết mà còn mở ra triển vọng ứng dụng sâu rộng trong nhiều lĩnh vực như hình ảnh học, xử lý dữ liệu, mật mã học, truyền thông không dây và khoa học máy tính.

Hành trình của nữ 'thần đồng' 16 tuổi đỗ đại học, 34 tuổi được phong Giáo sư

Vương Hồng sinh năm 1991 tại thành phố Quế Lâm, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc), trong một gia đình mà cả cha và mẹ đều là giáo viên trung học.

Ngay từ những năm đầu đời, cô đã bộc lộ tư chất học tập vượt trội. Theo truyền thông Trung Quốc, trước khi bước vào lớp 1, Vương Hồng đã tự hoàn thành phần lớn chương trình tiểu học. Nhờ năng lực nổi bật, cô được đặc cách học vượt hai lớp.

Năm 2007, khi mới 16 tuổi, Vương Hồng trúng tuyển Học viện Khoa học Trái đất và Không gian thuộc Đại học Bắc Kinh, một trong những cơ sở đào tạo danh tiếng nhất Trung Quốc. Tuy nhiên, chỉ sau một năm, cô quyết định chuyển sang Khoa Toán học để theo đuổi niềm đam mê và định hướng nghiên cứu lâu dài.

Tại Đại học Bắc Kinh, Vương Hồng sớm thể hiện năng lực nghiên cứu xuất sắc. Khóa luận tốt nghiệp của cô có nhan đề "Lý thuyết Hodge cổ điển và Lý thuyết Hodge trên không gian metric", được thực hiện dưới sự hướng dẫn của GS Lưu Trương Cự.

Sau khi nhận bằng cử nhân Toán học năm 2011, Vương Hồng tiếp tục hành trình học thuật tại châu Âu. Năm 2014, ở tuổi 23, cô đồng thời tốt nghiệp kỹ sư tại École Polytechnique (Pháp) và nhận bằng Thạc sĩ của Đại học Paris-Sud (Paris XI).

Rời nước Pháp, nữ toán học sang Mỹ theo học chương trình Tiến sĩ tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT). Đến năm 2019, khi mới 28 tuổi, cô bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ tại một trong những trung tâm nghiên cứu khoa học hàng đầu thế giới.

Tháng 6/2021, Vương Hồng hoàn thành chương trình nghiên cứu sau Tiến sĩ tại Viện Nghiên cứu Cao cấp Princeton (Institute for Advanced Study - IAS), nơi từng là mái nhà học thuật của nhiều nhà khoa học lỗi lạc.

Chỉ một tháng sau, cô được bổ nhiệm làm trợ lý Giáo sư tại Đại học California, Los Angeles (UCLA). Đến tháng 7/2023, Vương Hồng chuyển sang công tác tại Viện Khoa học Toán học Courant thuộc Đại học New York với cương vị Phó Giáo sư.

Một dấu mốc đặc biệt đến vào tháng 9/2025, khi Vương Hồng chính thức trở thành nữ Giáo sư vĩnh viễn đầu tiên trong lịch sử của Viện Nghiên cứu Khoa học Cao cấp Pháp (IHES).

Đây được xem là cột mốc mang ý nghĩa lịch sử. Trong hơn 60 năm hình thành và phát triển, IHES - vốn được mệnh danh là "thánh đường" của toán học - gần như chỉ bổ nhiệm các giáo sư vĩnh viễn là nam giới. Việc một nữ toán học người châu Á, sinh năm 1991, được trao vị trí này không chỉ khẳng định năng lực khoa học xuất chúng, mà còn góp phần phá vỡ những rào cản lâu nay về giới tính và tuổi tác trong môi trường nghiên cứu hàn lâm châu Âu.

Chia sẻ về phụ nữ theo đuổi toán học, Vương Hồng từng bày tỏ: "Tôi hy vọng tương lai người ta sẽ không còn quá ngạc nhiên khi thấy một phụ nữ giải được những giả thuyết thế kỷ. Việc tôi chọn ở lại nghiên cứu hay quay về quê hương phát triển không chỉ là quyết định cá nhân, mà tôi mong sẽ mở ra những không gian tự do hơn cho các bạn gái trẻ có đam mê tương tự."

Hiện cộng đồng Toán học quốc tế đang hướng sự chú ý tới thời điểm Huy chương Fields sẽ được trao tại Đại hội Toán học Quốc tế. Nếu được xướng tên, Vương Hồng sẽ ghi thêm một dấu mốc trong sự nghiệp của chính mình, đồng thời viết tiếp một chương mới cho phụ nữ trong khoa học cơ bản, khẳng định rằng ở đỉnh cao của toán học, điều quyết định không phải giới tính, mà là tài năng, sự bền bỉ và tư duy sáng tạo.