Từ giải bài toán mưu sinh…
Nghề tài xế công nghệ phụ thuộc trực tiếp vào chi phí vận hành, trong đó nhiên liệu chiếm tỷ trọng lớn. Từ cuối tháng 2, khi giá xăng dầu biến động theo xu hướng tăng, biên lợi nhuận của nhiều tài xế bắt đầu co hẹp.
Anh Trần Thanh (42 tuổi, Hà Nội) cho biết chi phí nhiên liệu hiện là khoản chi lớn nhất mỗi ngày. Khi giá xăng tăng trong khi mức cước và chính sách chiết khấu giữ nguyên, thu nhập bị bào mòn trực tiếp.
“Trước đây, mỗi ngày tôi đổ khoảng 70.000 - 80.000 đồng là đủ chạy. Gần đây có ngày lên tới 120.000 - 130.000 đồng”, anh nói.
Trong khi đó, anh Nguyễn Văn Lâm, tài xế xe máy công nghệ, cho biết nếu trước đây anh giữ mức thu nhập ròng 250.000 - 300.000 đồng/ngày vào thời điểm đông khách, thì nay nhiều ngày chỉ còn dưới 200.000 đồng.
Không chỉ nhiên liệu, xe xăng còn kéo theo chi phí bảo trì định kỳ. Các khoản thay dầu, sửa chữa khiến tổng chi phí vận hành tiếp tục đội lên, thu hẹp thêm phần lợi nhuận vốn đã mỏng. Để bù đắp, nhiều tài xế kéo dài thời gian làm việc hoặc dồn vào giờ cao điểm, nhưng đây chỉ là giải pháp ngắn hạn.
Áp lực không dừng ở chi phí. Tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM, lộ trình siết tiêu chuẩn môi trường đang đặt ra yêu cầu thay đổi phương tiện. Theo kế hoạch, từ 1/7/2026, xe máy chạy xăng sẽ bị hạn chế tại một số khu vực trung tâm.
Trước bối cảnh này, nhiều tài xế bắt đầu tính đến phương án chuyển sang xe điện để duy trì công việc dài hạn. “Thấy anh em chạy xe điện chi phí ổn định hơn, không lo giá xăng lên xuống hay quy định khí thải, nên tôi quyết tâm chuyển”, anh Lâm nói.
… đến xu hướng tất yếu của thị trường vận tải
Ở góc nhìn rộng hơn, chuyển đổi sang xe điện không còn là bài toán chi phí của từng tài xế, mà đang trở thành xu hướng của ngành vận tải đô thị. Khi áp lực lên nguồn cung xăng dầu gia tăng, việc giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch dần trở thành yêu cầu mang tính cấu trúc.
Trong bức tranh đó, nhóm tài xế công nghệ có vai trò đáng kể. Đây là lực lượng di chuyển với tần suất cao, cường độ lớn, nên bất kỳ sự thay đổi nào về phương tiện cũng tạo ra tác động trực tiếp lên tổng mức tiêu thụ nhiên liệu.
Ước tính, một tài xế xe hai bánh có thể tiêu thụ khoảng 2 lít xăng mỗi ngày trong điều kiện vận hành phổ biến. Với khoảng 500.000 tài xế vẫn sử dụng xe xăng, tổng mức tiêu hao có thể vượt 1 triệu lít/ngày.
Quy mô này cho thấy, việc chuyển đổi sang xe điện không chỉ giúp tối ưu chi phí ở cấp độ cá nhân, mà còn góp phần giảm áp lực lên nguồn cung nhiên liệu. Trong dài hạn, đây được xem là một trong những hướng đi giúp cân bằng bài toán năng lượng, đồng thời tái định hình cấu trúc vận tải đô thị theo hướng bền vững hơn.
Trên thực tế, quá trình chuyển đổi đang tăng tốc nhờ sự tham gia của doanh nghiệp. Các chính sách từ VinFast và Green SM đang góp phần hạ thấp rào cản gia nhập, khi người dùng có thể tiếp cận xe máy điện với mức hỗ trợ lên tới 13% giá trị xe. Đồng thời, khách hàng có thể vay trả góp tới 100% giá trị xe, và không cần vốn đối ứng. Đặc biệt, chi phí vận hành của tài xế được giảm mạnh nhờ chính sách miễn phí thuê và đổi pin đến hết 31/3/2029.
Song song, Green SM triển khai chương trình “Vào Xanh, Tặng xe”, cho phép tài xế nhận xe để vận doanh với chi phí ban đầu thấp. Mức đặt cọc từ 3 triệu đồng, trả chi phí thuê hàng tháng từ 1,5 - 1,7 triệu đồng tùy dòng xe.
Tài xế cũng được hỗ trợ các thủ tục đăng ký, đăng kiểm, bảo hiểm, bảo trì và trang bị thiết bị vận hành. Một số chính sách như miễn ký quỹ đầu vào, hỗ trợ đồng phục, thưởng gia nhập cũng được áp dụng.
Theo các chuyên gia, các chính sách này đang làm thay đổi bài toán kinh tế của nghề tài xế: từ chỗ phải cân đối chi phí đầu vào, sang mô hình tối ưu chi phí và ổn định thu nhập. Trong bối cảnh giá nhiên liệu biến động và yêu cầu giảm phát thải ngày càng rõ ràng, chuyển đổi sang xe điện rõ ràng đang trở thành lựa chọn mang tính tất yếu của thị trường.
