Trao đổi với Tri thức và Cuộc sống bên hành lang Quốc hội, ĐBQH Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) cho hay, hoạt động trong lĩnh vực bất động sản hiện nay vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn. Không chỉ lĩnh vực bất động sản mà các doanh nghiệp nói chung đều gặp trở ngại lớn trong việc tiếp cận vốn vay. Lãi suất tín dụng còn ở mức cao, trong khi điều kiện vay vốn ngày càng chặt chẽ, đòi hỏi tài sản thế chấp rõ ràng, minh bạch. Đây là vấn đề cần được quan tâm khi bàn tới khả năng tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp.
Cần thêm giải pháp để người thu nhập thấp tiếp cận nhà ở
Theo đại biểu Phạm Văn Hòa, vấn đề cốt lõi hiện nay là làm sao để người thu nhập thấp có cơ hội tiếp cận nhà ở. Đây là nhu cầu thiết yếu, gắn trực tiếp với đời sống người dân, cần được Nhà nước quan tâm mạnh mẽ hơn.
Các chương trình phát triển nhà ở, đặc biệt là nhà ở xã hội, đang được Chính phủ từng bước triển khai, đồng thời tiến hành xét duyệt đối tượng đủ điều kiện thụ hưởng. Dù vậy, để chính sách đi vào thực tế và phát huy hiệu quả, vẫn cần thêm thời gian và sự quyết liệt trong tổ chức thực hiện.
“Tôi hy vọng từ nay đến hết nhiệm kỳ, thậm chí sang nhiệm kỳ sau, người thu nhập thấp sẽ có thêm cơ hội tiếp cận nhà ở, dù đây là bài toán không thể giải quyết trong ngày một ngày hai”, đại biểu Phạm Văn Hòa cho hay.
Thực tế cho thấy, theo ông Hòa, những người có thu nhập ổn định như cán bộ, công chức hoặc người lao động trong doanh nghiệp vẫn có khả năng vay vốn để mua nhà nếu biết cân đối tài chính. Chẳng hạn, với mức thu nhập khoảng 20–50 triệu đồng mỗi tháng, các hộ gia đình có thể phân bổ một phần thu nhập để trả góp ngân hàng, phần còn lại phục vụ sinh hoạt.
Tuy nhiên, với nhóm thu nhập thấp hoặc thu nhập không ổn định, việc sở hữu nhà ở vẫn là thách thức lớn. Đây chính là đối tượng cần được ưu tiên trong các chính sách hỗ trợ, từ tín dụng ưu đãi đến phát triển quỹ nhà ở phù hợp.
Một vấn đề khác được đại biểu lưu ý là vai trò của doanh nghiệp trong phát triển nhà ở xã hội. Dù có chính sách hỗ trợ, doanh nghiệp vẫn phải đảm bảo hiệu quả kinh tế khi tham gia đầu tư.
“Doanh nghiệp cũng phải có lợi nhuận thì họ mới làm. Nếu không có lời hoặc thua lỗ thì không ai tham gia xây dựng nhà ở xã hội”, ông nói.
Theo đó, bài toán đặt ra là cần có cơ chế hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Chính sách phải đủ hấp dẫn để khuyến khích doanh nghiệp tham gia, đồng thời đảm bảo người thu nhập thấp có thể tiếp cận nhà ở với chi phí phù hợp.
ĐBQH Phạm Văn Hòa cho rằng, chỉ khi triển khai đồng bộ các giải pháp, từ tín dụng, quỹ đất đến cơ chế đầu tư thì giấc mơ an cư của người dân mới dần trở nên khả thi, góp phần ổn định đời sống và đảm bảo an sinh xã hội trong bối cảnh hiện nay.
Đề xuất đánh thuế lũy tiến để chặn đứng đầu cơ
Đại biểu Lê Hoàng Anh (đoàn Gia Lai) cũng bày tỏ sự lo ngại sâu sắc trước tình trạng dòng vốn tín dụng đang tập trung quá lớn vào phân khúc bất động sản đầu cơ, gây ra những hệ lụy nghiêm trọng về kinh tế và bất bình đẳng xã hội.
Dẫn số liệu từ Thư viện Quốc hội, đại biểu Lê Hoàng Anh cho biết dư nợ tín dụng bất động sản đã tăng mạnh 132% trong 4 năm qua, từ 1.955 nghìn tỷ đồng năm 2021 lên đến 4.541 nghìn tỷ đồng năm 2025. Tốc độ này cao gấp 2,4 lần tốc độ tăng trưởng của ngành công nghiệp. Đáng chú ý, chỉ tính riêng giai đoạn 2024-2025, tín dụng bất động sản tăng đột biến 37,6%, trong khi tín dụng công nghiệp chỉ tăng khiêm tốn ở mức 9,4%.
Theo đại biểu, việc 80% vốn đầu tư tư nhân tại Việt Nam phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng, kết hợp với lãi suất cho vay cao, đã đẩy dòng tiền chảy vào những ngành có lợi nhuận đột biến hoặc đầu cơ tài sản. Hệ quả là giá nhà tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP HCM hiện đã cao gấp 25-30 lần thu nhập bình quân năm của người dân, trong khi thông lệ quốc tế lành mạnh chỉ từ 4-6 lần.
"Người trẻ lao động cật lực 30 năm không mua nổi một căn nhà bằng người thừa kế một mảnh đất”, đại biểu Lê Hoàng Anh nêu thực trạng.
Để khắc phục tình trạng này, đại biểu đoàn Gia Lai kiến nghị Chính phủ cần có những công cụ thị trường mạnh mẽ để kiểm soát, thay vì chỉ dùng mệnh lệnh hành chính. Đặc biệt, đại biểu đề xuất thực hiện ngay việc thu phí sử dụng đất dựa trên hiệu quả kinh tế và thời gian đưa đất vào sử dụng. Cụ thể:
Đối với dự án chậm triển khai: Những dự án quá 24 tháng không thực hiện phải chịu phí tăng dần theo thời gian.
Đối với sở hữu nhiều nhà đất: Áp dụng mức phí lũy tiến đối với nhà, đất thứ hai trở lên nếu không đưa vào sử dụng hoặc không cho thuê.
Đại biểu Lê Hoàng Anh đề nghị Quốc hội cho phép thí điểm các quy định này tại Hà Nội thông qua Luật Thủ đô và sau đó áp dụng tại TP HCM qua Luật Đô thị. Toàn bộ nguồn thu từ các loại phí này cần được đưa vào quỹ nhà ở xã hội, tái định cư và xây dựng hạ tầng đô thị thiết yếu.
“Đây là giải pháp đánh đúng vào động cơ, đầu cơ, buộc đất quay về giá trị sử dụng thật, tạo không gian cho tăng trưởng thực tế”, đại biểu Lê Hoàng Anh nhấn mạnh.
