Giải mã vật thể kỳ dị bị gọi “ngôi sao thất bại” của vũ trụ

T.B (tổng hợp)/TT&CS 24/03/2025 16:35

Sao lùn nâu là những thiên thể đặc biệt nằm giữa ranh giới của hành tinh khổng lồ và sao thông thường. Chúng không thể duy trì phản ứng nhiệt hạch ổn định như các ngôi sao, nhưng cũng không giống hoàn toàn các hành tinh.

Vat the ky di bi goi la “ngoi sao that bai” cua vu tru

1. Sao lùn nâu được gọi là "những ngôi sao thất bại". Sao lùn nâu không đủ khối lượng để duy trì phản ứng tổng hợp hydro thành heli trong lõi, quá trình giúp các ngôi sao tỏa sáng. Vì vậy, chúng chỉ phát ra lượng ánh sáng rất yếu và đôi khi còn bị nhầm lẫn với các hành tinh lớn. Ảnh: Pinterest.

Vat the ky di bi goi la “ngoi sao that bai” cua vu tru-Hinh-2

2. Chúng có khối lượng nằm giữa hành tinh và sao. Sao lùn nâu có khối lượng lớn hơn các hành tinh khổng lồ như Sao Mộc nhưng nhỏ hơn những ngôi sao nhỏ nhất. Chúng thường có khối lượng từ 13 đến 80 lần khối lượng Sao Mộc – giới hạn tối thiểu để một thiên thể có thể được coi là một ngôi sao thực sự. Ảnh: Pinterest.

Vat the ky di bi goi la “ngoi sao that bai” cua vu tru-Hinh-3

3. Một số sao lùn nâu có thể phát ra ánh sáng mờ nhạt. Mặc dù không có đủ năng lượng để tỏa sáng mạnh mẽ như các ngôi sao, một số sao lùn nâu vẫn có thể phát ra ánh sáng yếu nhờ vào phản ứng tổng hợp deuterium (một đồng vị của hydro) hoặc nhiệt lượng còn sót lại từ quá trình hình thành. Ảnh: Pinterest.

Vat the ky di bi goi la “ngoi sao that bai” cua vu tru-Hinh-4

4. Chúng thường được phát hiện bằng tia hồng ngoại. Do phát ra rất ít ánh sáng nhìn thấy, sao lùn nâu chủ yếu được quan sát thông qua bức xạ hồng ngoại – dạng năng lượng do nhiệt phát ra. Các kính thiên văn hồng ngoại, như kính Spitzer hay James Webb, giúp các nhà khoa học tìm thấy nhiều sao lùn nâu trong vũ trụ. Ảnh: Pinterest.

Vat the ky di bi goi la “ngoi sao that bai” cua vu tru-Hinh-5

5. Một số sao lùn nâu có thời tiết khắc nghiệt. Các nghiên cứu cho thấy sao lùn nâu có thể có những cơn bão mạnh hơn cả Sao Mộc, với những đám mây silicon và sắt bay lơ lửng trong khí quyển. Những đặc điểm này khiến chúng trở thành các thiên thể đầy bí ẩn và khác biệt. Ảnh: Pinterest.

Vat the ky di bi goi la “ngoi sao that bai” cua vu tru-Hinh-6

6. Một số sao lùn nâu có thể có hành tinh quay quanh. Dù không phải là những ngôi sao thực thụ, sao lùn nâu vẫn có thể có hệ hành tinh riêng. Các nhà thiên văn đã tìm thấy một số hành tinh quay quanh sao lùn nâu, làm dấy lên câu hỏi liệu những hệ thống như vậy có thể hỗ trợ sự sống hay không. Ảnh: Pinterest.

Vat the ky di bi goi la “ngoi sao that bai” cua vu tru-Hinh-7

7. Chúng có thể tồn tại rất lâu dài. Không giống như các ngôi sao bình thường có vòng đời giới hạn do cạn kiệt nhiên liệu, sao lùn nâu không trải qua giai đoạn đốt cháy hydro mạnh mẽ. Điều này khiến chúng có thể tồn tại rất nhiều tỷ năm mà không thay đổi nhiều về kích thước hoặc nhiệt độ. Ảnh: Pinterest.

Vat the ky di bi goi la “ngoi sao that bai” cua vu tru-Hinh-8

8. Một số sao lùn nâu có từ trường cực mạnh. Mặc dù không có lõi nóng chảy như các hành tinh từ tính mạnh như Trái Đất, nhiều sao lùn nâu lại có từ trường cực kỳ mạnh, thậm chí mạnh hơn cả Mặt Trời. Điều này khiến chúng phát ra sóng vô tuyến mạnh mẽ, giúp các nhà thiên văn phát hiện chúng từ khoảng cách xa. Ảnh: Pinterest.