Giải mã “thuật ngữ ma” tồn tại 75 năm “ám” vào các mô hình AI
Thiên Trang (TH)/TT&CS
Các tạp chí "săn mồi" đã vô tình tiếp tay lan truyền thuật ngữ này rộng rãi hơn trong giới học thuật.
"Thuật ngữ ma" có tên "Vegetative electron microscopy" hay "Kính hiển vi điện tử thực vật" là một cụm từ không tồn tại trong khoa học, nhưng đã được nhắc tới trong hơn 100 bài báo học thuật suốt 75 năm qua. (Ảnh: Thanh niên Việt)
Thuật ngữ này xuất hiện do lỗi quét văn bản: trong một bài báo khoa học Pháp năm 1947, từ “microscope électronique” (kính hiển vi điện tử) bị ghép nhầm với phần tiêu đề về thực vật học. (Ảnh: Thanh niên Việt)
Khi bài báo được dịch sang tiếng Anh, phần lỗi này vẫn được giữ nguyên, dẫn tới cụm "plant electron microscopy" – và dần biến thể thành “kính hiển vi điện tử thực vật”. (Ảnh: Thanh niên Việt)
Các tạp chí học thuật chất lượng thấp (thường gọi là tạp chí săn mồi) đã sao chép lại cụm này trong nhiều nghiên cứu, góp phần hợp thức hóa sự tồn tại của nó. (Ảnh: Thanh niên Việt)
Các mô hình ngôn ngữ AI như GPT-3, GPT-4o hay Claude 3.5 được huấn luyện trên kho dữ liệu lớn từ internet – nơi có chứa cả thuật ngữ sai lệch này. (Ảnh: Thanh niên Việt)
Khi được hỏi, các AI này có thể giải thích “kính hiển vi điện tử thực vật” như thể nó là một công cụ nghiên cứu thực sự. (Ảnh: Thanh niên Việt)
Đây là ví dụ điển hình về “hóa thạch số” – những lỗi sai tồn tại vĩnh viễn trong không gian mạng và được lặp lại như thể chúng là sự thật. (Ảnh: Thanh niên Việt)
Các nhà khoa học cảnh báo rằng nếu không kiểm duyệt dữ liệu đầu vào, AI sẽ tiếp tục khuếch đại các lỗi sai như vậy, gây nguy hại cho tri thức khoa học trong tương lai. (Ảnh: Pivot to AI)
Mời quý độc giả xem thêm video: Trí tuệ nhân tạo AI là gì? - AI có thống trị con người không?
BMW X3 M50 xDrive 2027 đã chính thức trình làng, bổ sung động cơ 6 xi-lanh mạnh mẽ hơn, đáp ứng tiêu chuẩn khí thải Euro 7, đi kèm gói thiết kế Black Package.
Nghiên cứu của UCLA sử dụng ánh sáng để xử lý nhiều video cùng lúc, nâng cao hiệu quả phát hiện deepfake và giảm tiêu thụ năng lượng so với phương pháp truyền thống.
Hyundai đang cân nhắc mở rộng dòng xe điện hóa với hệ truyền động EREV, hướng tới phạm vi chạy điện dài hơn PHEV và phù hợp với nhu cầu của khách hàng Bắc Mỹ.
Mercedes-Benz Việt Nam bổ sung GLC 350e 4MATIC sử dụng hệ truyền động plug-in hybrid (PHEV) và điều chỉnh giá bán đề xuất của GLC 200 4MATIC và GLC 300 4MATIC.
Honda Việt Nam vừa ra mắt GB350S, mẫu môtô phân khối lớn nhập nguyên chiếc từ Nhật Bản. Xe sử dụng động cơ 350cc, trang bị ABS 2 kênh, kiểm soát lực kéo HSTC.
Ngày 30/9/2026, tại Hà Nội, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, nhiệm kỳ 2026-2031. Đại hội là dấu mốc quan trọng mở ra chặng đường phát triển mới của Hội; GS.TS Nguyễn Văn Kim được tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031.
Chiều 1/10, GS.VS Châu Văn Minh - Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã có buổi trao đổi, làm việc với lãnh đạo Viện Chính trị, Hành chính và Chính sách công (IPAPP) – đơn vị trực thuộc VUSTA.
