Giải mã “thuật ngữ ma” tồn tại 75 năm “ám” vào các mô hình AI
Thiên Trang (TH)/TT&CS
Các tạp chí "săn mồi" đã vô tình tiếp tay lan truyền thuật ngữ này rộng rãi hơn trong giới học thuật.
"Thuật ngữ ma" có tên "Vegetative electron microscopy" hay "Kính hiển vi điện tử thực vật" là một cụm từ không tồn tại trong khoa học, nhưng đã được nhắc tới trong hơn 100 bài báo học thuật suốt 75 năm qua. (Ảnh: Thanh niên Việt)
Thuật ngữ này xuất hiện do lỗi quét văn bản: trong một bài báo khoa học Pháp năm 1947, từ “microscope électronique” (kính hiển vi điện tử) bị ghép nhầm với phần tiêu đề về thực vật học. (Ảnh: Thanh niên Việt)
Khi bài báo được dịch sang tiếng Anh, phần lỗi này vẫn được giữ nguyên, dẫn tới cụm "plant electron microscopy" – và dần biến thể thành “kính hiển vi điện tử thực vật”. (Ảnh: Thanh niên Việt)
Các tạp chí học thuật chất lượng thấp (thường gọi là tạp chí săn mồi) đã sao chép lại cụm này trong nhiều nghiên cứu, góp phần hợp thức hóa sự tồn tại của nó. (Ảnh: Thanh niên Việt)
Các mô hình ngôn ngữ AI như GPT-3, GPT-4o hay Claude 3.5 được huấn luyện trên kho dữ liệu lớn từ internet – nơi có chứa cả thuật ngữ sai lệch này. (Ảnh: Thanh niên Việt)
Khi được hỏi, các AI này có thể giải thích “kính hiển vi điện tử thực vật” như thể nó là một công cụ nghiên cứu thực sự. (Ảnh: Thanh niên Việt)
Đây là ví dụ điển hình về “hóa thạch số” – những lỗi sai tồn tại vĩnh viễn trong không gian mạng và được lặp lại như thể chúng là sự thật. (Ảnh: Thanh niên Việt)
Các nhà khoa học cảnh báo rằng nếu không kiểm duyệt dữ liệu đầu vào, AI sẽ tiếp tục khuếch đại các lỗi sai như vậy, gây nguy hại cho tri thức khoa học trong tương lai. (Ảnh: Pivot to AI)
Mời quý độc giả xem thêm video: Trí tuệ nhân tạo AI là gì? - AI có thống trị con người không?
Subaru Forester 2026 phiên bản Hybrid đã chính thức ra mắt tại Việt Nam, xe có giá 1,599 tỷ đồng và có thể tiết kiệm nhiên liệu đến 45% so với bản thuần xăng.
Honda HR-V e TrailSport 2027 mới dự kiến ra mắt Thái Lan vào ngày 2/12, tại triển lãm Motor Expo 2026. Phiên bản mới sở hữu nhiều chi tiết trang trí riêng biệt.
Biểu tượng ống nghe kèm sóng Wi-Fi trên điện thoại Samsung cho biết tính năng Gọi qua Wi-Fi đang hoạt động, giúp duy trì liên lạc khi sóng di động yếu.
Mẫu xe Mazda CX-5 thế hệ mới vừa lộ thông tin về cấu hình tại Việt Nam, với bốn phiên bản đều sử dụng động cơ 2.5L. Giá đồn đoán từ khoảng 900 triệu đồng.
Trong top 10 mẫu ôtô ế ẩm nhất thị trường Việt Nam trong tháng 10/2026, có tới 8 mẫu xe Nhật, 1 xe Mỹ và 1 xe Hàn - cho các phân khúc MPV, SUV và sedan.
AMD đang chuẩn bị cho một thế hệ vi xử lý mới với kiến trúc Zen 6, hứa hẹn tạo ra thay đổi đáng kể trong phân khúc CPU hiệu năng cao, đặc biệt là gaming.
Quốc Tử Giám không chỉ là biểu tượng của truyền thống hiếu học mà còn gợi mở cách nhìn về giáo dục thực chất, coi trọng năng lực và trách nhiệm xã hội.
