Giá mít biến động khó lường

Thị trường mít những tháng gần đây ghi nhận nhiều đợt biến động mạnh, khiến cả nhà vườn lẫn thương lái khó dự đoán xu hướng giá. Có thời điểm giá mít tăng nhanh chỉ trong vài ngày, nhưng ngay sau đó lại giảm sâu, tạo nên những “cú sốc” cho người tham gia chuỗi cung ứng.

Theo một thương lái chuyên thu mua mít tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long được phóng viên phỏng vấn, biến động giá lần này diễn ra khá đột ngột và phụ thuộc nhiều vào hoạt động xuất khẩu.

“Có lúc giá mít loại đẹp tăng lên vài chục nghìn đồng mỗi kg, thương lái thu mua rất mạnh vì kỳ vọng xuất khẩu thuận lợi. Nhưng chỉ sau một thời gian ngắn, khi khâu kiểm nghiệm và thông quan gặp trục trặc, lượng hàng ùn lại trong nước khiến giá rơi rất nhanh”, người này cho biết.

Theo thương lái này, khi xuất khẩu bị gián đoạn, lượng lớn mít không thể đưa ra thị trường nước ngoài buộc phải quay về tiêu thụ nội địa. Hàng loạt xe container chở mít từ miền Tây chuyển hướng tiêu thụ trong nước, khiến nguồn cung tăng đột biến.

“Chỉ cần vài ngày xuất khẩu chậm lại là thị trường trong nước lập tức dư hàng. Khi nguồn cung tăng nhanh như vậy, giá rớt là điều khó tránh”, vị này nói.

Không chỉ chịu tác động từ hoạt động xuất khẩu, nguồn cung mít trong nước những năm gần đây cũng tăng nhanh. Theo các đầu mối thu mua trái cây, nhiều địa phương đã mở rộng diện tích trồng mít khi giá loại trái cây này từng ở mức cao.

Tuy nhiên, khi bước vào giai đoạn thu hoạch rộ, sản lượng lớn đổ ra thị trường trong khi đầu ra chưa ổn định đã khiến giá dễ dàng sụt giảm.

Biến động giá mạnh cũng khiến chính thương lái đối mặt với nhiều rủi ro. Nếu thu mua số lượng lớn khi giá còn cao nhưng thị trường đột ngột đảo chiều, họ có thể phải bán lỗ để tránh tồn kho.

“Có những lô hàng chúng tôi mua lúc giá còn khá cao, nhưng chỉ vài ngày sau đã phải bán ra với giá thấp hơn nhiều để tránh tồn hàng. Nếu giữ lâu thì trái chín nhanh, càng khó bán”, một thương lái chia sẻ.

Nhà vườn lo lắng khi giá xuống thấp

Tại nhiều vùng trồng mít ở Đồng bằng sông Cửu Long, đà giảm giá đang khiến không ít nhà vườn lo lắng.

Theo người trồng mít tại Tiền Giang, trước đây mít từng được xem là loại cây mang lại nguồn thu khá ổn định cho nhiều hộ nông dân. Tuy nhiên, những đợt biến động giá mạnh gần đây khiến việc canh tác trở nên rủi ro hơn.

Một chủ vườn mít cho biết chi phí chăm sóc mỗi vụ không hề nhỏ, từ phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đến công lao động cắt trái, vận chuyển. Khi giá bán giảm xuống quá thấp, nông dân gần như không còn lợi nhuận.

“Có thời điểm mít bán được giá khá cao nên nhiều người mở rộng diện tích trồng. Nhưng khi thu hoạch đồng loạt mà thị trường tiêu thụ chậm lại thì giá rơi rất nhanh. Có lúc thương lái chỉ trả vài nghìn đồng mỗi kg”, người này nói.

Theo nhiều nhà vườn, với mức giá thấp hiện nay, nhiều hộ chỉ bán để thu hồi một phần chi phí thay vì kỳ vọng lợi nhuận.

Ngoài áp lực giá cả, người trồng mít còn đối mặt với rủi ro từ việc phụ thuộc lớn vào thị trường xuất khẩu. Khi thị trường tiêu thụ lớn gặp trục trặc, lượng hàng tồn trong nước tăng nhanh, kéo giá giảm sâu.

Các chuyên gia nông nghiệp cho rằng tình trạng này phản ánh điểm yếu quen thuộc của nhiều loại nông sản Việt Nam: sản xuất tăng nhanh nhưng liên kết tiêu thụ chưa bền vững.

Để hạn chế vòng xoáy “được mùa mất giá”, các chuyên gia khuyến nghị cần tăng cường liên kết giữa nông dân, doanh nghiệp thu mua và hệ thống phân phối. Đồng thời, việc phát triển các chuỗi tiêu thụ ổn định và mở rộng thị trường nội địa cũng được xem là giải pháp giúp giảm bớt rủi ro cho người trồng.

Giá bán lẻ tại Hà Nội vẫn khá cao

Trong khi giá mít tại vùng trồng giảm sâu, khảo sát tại một số chợ dân sinh ở Hà Nội cho thấy giá bán lẻ vẫn duy trì ở mức khá cao.

Tại các chợ như Hoàng Mai, Đồng Tâm hay Nguyễn Công Trứ, mít Thái nguyên quả hiện được bán phổ biến từ 15.000 – 25.000 đồng/kg, tùy loại và độ chín.

Một tiểu thương bán trái cây tại chợ Hoàng Mai cho biết nguồn cung mít những ngày gần đây khá dồi dào do lượng hàng từ miền Nam chuyển ra nhiều.

“Giá nhập có thời điểm giảm nên chúng tôi bán ra cũng rẻ hơn trước. Tuy nhiên, nếu là mít ngon hoặc mít ruột đỏ thì giá vẫn khá cao”, tiểu thương này cho biết.

Trong khi đó, mít đã tách múi được bán phổ biến từ 35.000 – 60.000 đồng/kg, còn mít ruột đỏ có thể lên tới 70.000 – 80.000 đồng/kg.

Trên các hội nhóm bán trái cây online, nhiều cửa hàng cũng rao bán mít Thái với giá khoảng 30.000 – 50.000 đồng/kg, tùy chất lượng và trọng lượng quả.

Giá mít có thể tiếp tục biến động

Theo các chuyên gia thị trường nông sản, mít là loại trái cây phụ thuộc khá lớn vào xuất khẩu, đặc biệt là thị trường Trung Quốc. Khi hoạt động xuất khẩu gặp trục trặc, thị trường nội địa ngay lập tức chịu áp lực dư cung.

Bên cạnh đó, việc diện tích trồng mít tăng nhanh trong những năm gần đây cũng khiến nguồn cung dễ bùng nổ vào các giai đoạn thu hoạch rộ.

Trong bối cảnh xuất khẩu chưa hoàn toàn ổn định, giá mít được dự báo vẫn có thể tiếp tục biến động trong thời gian tới. Điều này đặt ra yêu cầu về việc tổ chức lại sản xuất, phát triển chuỗi tiêu thụ bền vững để giảm thiểu rủi ro cho người trồng và ổn định thị trường nông sản.