Như Khoa học và Đời sống/Báo Tri thức và Cuộc sống phản ánh, dự án Khu dịch vụ thương mại, văn phòng cho thuê, nhà ở và chung cư cao tầng do Tổng Công ty Hợp tác Kinh tế Việt Lào làm chủ đầu tư được UBND tỉnh Nghệ An cấp hơn 4.000 m2 bên Đại lộ Lê Nin (phường Hưng Dũng, TP Vinh) năm 2009, nhưng đến nay, hơn một thập kỷ trôi qua vẫn “án binh, bất động”. Dư luận đặt câu hỏi về trách nhiệm của Tổng Công ty Hợp tác Kinh tế Việt Lào và cho rằng, UBND tỉnh Nghệ An cần thu hồi “đất vàng” này để tránh lãng phí.

Dự án Khu dịch vụ thương mại, văn phòng cho thuê, nhà ở biệt thự bị “bỏ hoang” hơn một thập kỷ. Ảnh: Trần Quốc.

Trao đổi với PV, Tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường, Đoàn Luật sư TP Hà Nội, cho rằng, UBND tỉnh Nghệ An có thể xem xét thu hồi dự án đối với Tổng Công ty Hợp tác Kinh tế Việt Lào khi doanh nghiệp này được giao đất để triển khai dự án, nhưng hơn 10 năm qua không triển khai.

Theo quy định của Điểm i, Khoản 1, Điều 64 Luật Đất đai 2013; Khoản 2, Điều 48, Luật Đầu tư 2020…, dự án bất động sản phải triển khai trong thời hạn luật định. Nếu hết thời hạn, doanh nghiệp có thể xin gia hạn, tuy nhiên phải nộp tiền sử dụng đất. Nếu hết thời gian gia hạn vẫn không triển khai được, dự án có thể bị thu hồi.

Luật Đất đai năm 2024 và Luật Kinh doanh Bất động sản cũng có quy định tương tự. Ngoài ra, các văn bản pháp luật hiện nay còn quy định cụ thể hơn về các trường hợp thu hồi đất do chậm triển khai dự án.

Tuy nhiên, luật sư Cường cho rằng, đối với các trường hợp dự án bị chậm tiến độ do nguyên nhân khách quan hoặc lỗi từ phía cơ quan chức năng, thì không phải là căn cứ để thu hồi dự án.

Tỉnh Nghệ An xin ý kiến Trung ương

Ngày 15/8/2023, Thanh tra tỉnh Nghệ An ban hành Quyết định số 234/QĐ-TTr thanh tra việc chấp hành pháp luật tại dự án trên. Thời hạn thanh tra 45 ngày, kể từ khi công bố quyết định.

Đoàn thanh tra đã phát hiện chủ đầu tư thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ nộp tiền sử dụng đất vào ngân sách Nhà nước nên kiến nghị Chánh Thanh tra tỉnh Nghệ An ban hành quyết định xử lý thu hồi số tiền sử dụng đất hơn 6 tỷ đồng.

Phía trong dự án của Tổng Công ty Hợp tác Kinh tế Việt Lào, cỏ, cây dại đua nhau mọc um tùm. Ảnh: Trần Quốc.

Trong quá trình xây dựng Dự thảo Báo cáo kết luận thanh tra, nhiều ý kiến khác nhau về việc áp dụng quy định pháp luật trong những lĩnh vực đất đai, thuế, đầu tư, xây dựng… Trước đó, năm 2022, trong quá trình kiểm tra dự này, Đoàn kiểm tra liên ngành UBND tỉnh Nghệ An tham mưu UBND tỉnh Nghệ An chỉ đạo Sở Tài Nguyên và Môi trường xin ý kiến Bộ Tài Nguyên và Môi trường, nhưng đến nay chưa có phản hồi.

“Bế tắc” trước tình huống này, ngày 24/1/2024, Thanh tra tỉnh Nghệ An có văn số 49/TTR-NV3 gửi UBND tỉnh Nghệ An xin ý kiến tạm dừng thanh tra dự án cho đến khi có văn bản trả lời chính thức từ Bộ Tài Nguyên và Môi trường. Đến ngày 5/2/2024, UBND tỉnh Nghệ An có công văn số 955/UBND-TD chấp thuận cho Thanh tra tỉnh Nghệ An tạm dừng thanh tra theo Điều 70 Luật Thanh tra năm 2022.

Trưởng Đoàn Thanh tra liên ngành nói gì?

Trao đổi với PV, ông Lê Thế An - Trưởng phòng Nghiệp vụ 3 (Thanh tra tỉnh Nghệ An), Trưởng đoàn Thanh tra liên ngành - cho biết, tỉnh đã xin ý kiến Trung ương, nhưng đến nay chưa nhận được văn bản trả lời. Ngoài ra, nhận thấy chưa đảm bảo tính pháp lý vì sự việc diễn ra đã khá lâu, vướng các quy định pháp luật về đất đai, một số vấn đề nếu kết luận sẽ không khả thi nên tỉnh tạm dừng thanh tra, chờ ý kiến chính thức từ Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Về dự án bị bỏ hoang gần 15 năm, ông Lê Thế An nói thêm: “Vấn đề chậm tiến độ đã có các đoàn Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Xây dựng thực hiện. Đoàn thanh tra liên ngành đi sâu vào những vấn đề đất đai, nghĩa vụ tài chính… của chủ đầu tư. Đây là câu chuyện xảy ra lâu rồi, cũng như một số dự án khác, sau khi xin chủ trương đầu tư, Công ty Việt Lào lại chuyển nhượng…”.

Trong quá trình thanh tra, lãnh đạo Tổng Công ty Việt Lào không trực tiếp làm việc với Đoàn Thanh tra liên ngành tỉnh Nghệ An, mà có văn bản ủy quyền cho người khác.