Dẫn báo cáo của Ngân hàng thế giới khu vực Đông Á - Thái Bình Dương công bố tháng 11/2021, ông Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng ban Kinh tế Trung ương cho biết, đa số doanh nghiệp nghiệp chế biến chế tạo của Việt Nam sử dụng máy móc do con người điều khiển. 

20% doanh nghiệp chế biến chế tạo đang làm thủ công, 70% doanh nghiệp sử dụng máy móc do con người điều khiển.

Chỉ 9% sử dụng máy móc được điều khiển bằng máy vi tính và dưới 1% sử dụng công nghệ tiên tiến hơn như robot, sản đắp lớp 3D.

Phần lớn các doanh nghiệp chế biến chế tạo của Việt Nam đang ở công nghiệp 1.0 (thủ công) hoặc 2.0 (máy móc do con người điều khiển).

Hơn 75% doanh nghiệp vừa và nhỏ, 2/3 doanh nghiệp lớn được khảo sát hoài nghi về lợi ích kinh tế của việc đầu tư vào công nghệ mới.

Trong báo cáo Đổi mới công nghệ ở Việt Nam - đóng góp của công nghệ vào tăng trưởng kinh tế” do Bộ KH&CN, CSIRO và Úc vừa công bố cũng thừa nhận số lượng các doanh nghiệp tham gia vào các hoạt động đổi mới sáng tạo, và tỷ lệ doanh nghiệp có R&D trong các ngành sản xuất còn rất thấp.

Trong khi đó, mục tiêu của quá trình cách mạng công nghiệp lần thứ 4 tại Việt Nam đó là thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ. Đồng thời, đổi mới sáng tạo trên tất cả các ngành, lĩnh vực và thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia.

Do đó, ông Hiển cho biết, phát triển sản xuất thông minh trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 sẽ phải đối diện với nhiều khó khăn và thách thức.

Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội và thách thức cho quá trình đổi mới sáng tạo tại, thiết kế và sản xuất tại Việt Nam, chuyển dịch từ lắp ráp, gia công, sang sản xuất sản phẩm theo hướng "Make in Viet Nam".