Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đang lấy ý kiến rộng rãi cho dự thảo Thông tư quy định về nhóm nghiên cứu tiềm năng và nhóm nghiên cứu mạnh trong các cơ sở giáo dục đại học.

Dự thảo hướng tới mục tiêu quy tụ lực lượng các nhà khoa học xuất sắc để giải quyết các bài toán lớn; đẩy mạnh công bố trên các tạp chí quốc tế uy tín; tạo ra các sản phẩm sở hữu trí tuệ, giải pháp công nghệ có giá trị phục vụ chuyển giao và thương mại hóa.

Giao quyền tự chủ, chú trọng tác động thực tiễn

Dự thảo quy định rõ các tiêu chí, điều kiện công nhận và công nhận lại nhóm nghiên cứu; đồng thời trao quyền chủ động cho các cơ sở giáo dục đại học trong việc tổ chức đánh giá, công nhận và quản lý hoạt động.

Trên cơ sở chiến lược phát triển của mình, các trường chủ động cụ thể hóa quy định nội bộ, ưu tiên các định hướng nghiên cứu tiên tiến, công nghệ chiến lược phù hợp với xu thế toàn cầu và định hướng phát triển quốc gia, gắn liền với trách nhiệm giải trình.

Đáng chú ý, Bộ GD&ĐT xây dựng khung quy đổi sản phẩm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo để lượng hóa kết quả hoạt động, bảo đảm tính công bằng và thống nhất. Danh mục sản phẩm quy đổi gồm: công bố khoa học, sản phẩm sở hữu trí tuệ, công nghệ chuyển giao/thương mại hóa, nhiệm vụ khoa học công nghệ và các sản phẩm ứng dụng thực tiễn khác.

Thay vì chạy theo số lượng, việc đánh giá tập trung vào chất lượng, giá trị, tác động thực tế, độ tương thích với định hướng nghiên cứu cùng năng lực triển khai của nhóm.

Tiêu chí công nhận phù hợp với từng khối ngành

Theo dự thảo, nhóm nghiên cứu tiềm năng phải đáp ứng các điều kiện về tổ chức, định hướng nghiên cứu và kết quả hoạt động trong 05 năm gần nhất.

Đối với khối khoa học tự nhiên, kĩ thuật và công nghệ, nhóm phải đạt tổng điểm quy đổi tối thiểu 35 điểm và điểm bình quân tối thiểu 07 điểm. Đối với khối khoa học xã hội và nhân văn, các mức tương ứng là 25 điểm và 05 điểm.

Đối với nhóm nghiên cứu mạnh, dự thảo đặt ra yêu cầu vượt trội về kết quả nghiên cứu và năng lực triển khai. Nhóm thuộc khối khoa học tự nhiên, kĩ thuật và công nghệ phải đạt tổng điểm quy đổi tối thiểu 150 điểm, điểm bình quân tối thiểu 15 điểm. Nhóm thuộc khối khoa học xã hội và nhân văn phải đạt tổng điểm quy đổi tối thiểu 100 điểm, điểm bình quân tối thiểu 10 điểm. Các tiêu chí được thiết kế theo đặc thù từng khối ngành để đảm bảo tính khả thi trong thực tiễn.

Đối với nhóm nghiên cứu tiềm năng, nhóm nghiên cứu mạnh dự thảo yêu cầu tối thiểu 50% tổng số thành viên là giảng viên cơ hữu, nghiên cứu viên cơ hữu tại cơ sở giáo dục đại học chủ trì.

Đối với nhóm tiềm năng, các thành viên còn lại có thể gồm nghiên cứu sinh, học viên cao học, sinh viên, chuyên gia, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và tổ chức khoa học và công nghệ trong nước, nước ngoài có chuyên môn phù hợp với định hướng nghiên cứu của nhóm.

Đối với nhóm nghiên cứu mạnh phải có sự tham gia của nghiên cứu sinh, học viên cao học có chuyên môn phù hợp và khuyến khích thành viên đến từ doanh nghiệp, viện nghiên cứu, tổ chức khoa học và công nghệ, chuyên gia độc lập trong nước và nước ngoài, đồng thời có quy định cho đồng trưởng nhóm từ tổ chức ngoài cơ sở giáo dục đại học.

Các quy định này vừa bảo đảm vai trò nòng cốt của cơ sở giáo dục đại học chủ trì, vừa tạo điều kiện mở rộng hợp tác giữa các nhà khoa học, cơ sở đào tạo, tổ chức nghiên cứu và doanh nghiệp; thúc đẩy kết nối nguồn lực trong nước, quốc tế, phát triển nghiên cứu liên ngành và nâng cao chất lượng, khả năng ứng dụng của kết quả nghiên cứu.