Trung tâm chẩn đoán trước sinh, Bệnh viện Phụ sản Trung ương vừa thực hiện can thiệp bào thai trong buồng tử cung để cứu thai nhi 32 tuần bị tràn dịch màng phổi.

Tràn dịch ở cả hai bên màng phổi đe dọa tính mạng thai nhi

Theo đó, ở tuần thai thứ 23, trong một lần khám thai định kỳ, chị N.T.H (sinh năm 1993, Thanh Hóa) nhận được thông tin khiến cả gia đình không ngừng lo lắng: thai nhi có dấu hiệu tràn dịch màng phổi hai bên.

Kết quả siêu âm cho thấy dịch tích tụ trong cả hai bên khoang màng phổi của thai nhi – một tình trạng nguy hiểm, diễn biến ở những trường hợp nặng có thể chèn ép tim, phổi và nhanh chóng tiến triển thành phù thai, suy tim thai, thậm chí dẫn đến thai chết lưu trong tử cung nếu không được xử trí kịp thời.

Ngay sau khi phát hiện bất thường, thai phụ đã đến với Trung tâm chẩn đoán trước sinh - Bệnh viện Phụ sản Trung ương. Tại đây thai phụ được hội chẩn với GS.TS Trần Danh Cường, Giám đốc Trung tâm Chẩn đoán trước sinh, được chọc ối và hội chẩn liên viện với các chuyên gia đầu ngành về bệnh lý này. Các xét nghiệm cần thiết đã được thực hiện nhằm tìm nguyên nhân bất thường của thai.

Kết quả xét nghiệm di truyền từ mẫu nước ối cho thấy bộ nhiễm sắc thể của thai nhi và xét nghiệm đột biến gen đều không phát hiện bất thường.

Trong quá trình theo dõi tại Trung tâm Chẩn đoán trước sinh, đến thời điểm thai 30 tuần, GS.TS Cường thấy rằng lượng dịch trong khoang màng phổi thai nhi ngày một tăng lên, thai phụ bắt đầu xuất hiện dấu hiệu phù phần trên cơ thể.

Đây là dấu hiệu tiên lượng tình trạng tràn dịch màng phổi của thai nặng lên và cần phải can thiệp để dẫn lưu dịch, làm giảm áp lực trong lồng ngực của thai, từ đó ngăn ngừa phù thai và suy tim.

Sau đó thai phụ được chuyển đến Trung tâm Y học bào thai – Bệnh viện Phụ sản Trung ương để tiếp tục theo dõi, đánh giá và xử trí chuyên sâu. Tại Trung tâm Y học bào thai, thai phụ được các bác sĩ siêu âm, đánh giá toàn diện và sát sao tình trạng của mẹ và thai nhi, đồng thời xây dựng kế hoạch theo dõi nhằm phát hiện sớm nguy cơ tiến triển nặng.

Trong giai đoạn này, khó khăn chồng chất khó khăn khi thai phụ cũng được phát hiện đái tháo đường thai kỳ và tăng men gan, tăng huyết áp, theo dõi tiền sản giật. Sản phụ được nhập viện tại khoa Sản Bệnh Lý, được hội chẩn theo dõi cùng với các bác sĩ chuyên khoa của Bệnh viện Nội tiết Trung ương và Bệnh viện Bạch Mai nhằm kiểm soát huyết áp, đường huyết và tiêm corticoid để đảm bảo thai phụ đủ điều kiện có thể tiến hành can thiệp bào thai.

Tại thời điểm khi thai được 32 tuần tuổi, tình trạng của thai nhi diễn biến nặng hơn rõ rệt. Siêu âm ghi nhận tràn dịch khoang màng phổi hai bên tăng nhanh, chiều dày dịch trong khoang màng phổi mỗi bên khoảng 35 mm, nhu mô phổi bị dịch chèn ép co nhỏ lại khiến nguy cơ trẻ bị suy hô hấp sau sinh tăng cao.

Bên cạnh đó, thai nhi xuất hiện phù tổ chức dưới da toàn thân, kèm theo đa ối nặng, với góc ối sâu nhất là 152 mm. Những dấu hiệu này cho thấy thai nhi đã bắt đầu xuất hiện biến chứng nguy hiểm do dịch ứ đọng trong nhiều khoang của cơ thể. Tình trạng đa ối nặng khiến người mẹ không thể nằm, không ngủ được mỗi đêm. Nếu không được can thiệp kịp thời, thai nhi có nguy cơ suy tim, suy hô hấp và tử vong trước sinh.

Can thiệp cho thai nhi từ buồng tử cung

Trước diễn biến này, các bác sĩ Trung tâm Y học bào thai đã tiến hành hội chẩn cùng GS. Nguyễn Duy Ánh - Giám đốc Bệnh viện, GS đầu ngành về can thiệp bào thai và nhận định thai nhi cần được can thiệp sớm để giải phóng lượng dịch trong khoang màng phổi, giảm áp lực trong lồng ngực và ngăn chặn nguy cơ phù thai tiến triển, nguy cơ thiểu sản phổi sau sinh.

Sau khi được tư vấn kỹ lưỡng về tình trạng bệnh cũng như những nguy cơ của thủ thuật, gia đình đã quyết định đồng ý thực hiện phẫu thuật nội soi buồng ối đặt dẫn lưu màng phổi cho thai nhi, kết hợp rút ối điều trị đa ối.

Đây là một kỹ thuật can thiệp bào thai phức tạp, đòi hỏi bác sĩ phải thao tác chính xác trong không gian rất nhỏ của lồng ngực thai nhi ở bên trong buồng tử cung, dưới hướng dẫn của siêu âm. Phẫu thuật này được thực hiện ở phòng mổ áp lực dương với tiêu chuẩn vô trùng cao.

Trong quá trình thủ thuật, các bác sĩ đã thành công đặt hai dẫn lưu vào khoang màng phổi của thai nhi ở cả hai bên. Những ống dẫn lưu nhỏ này có nhiệm vụ tạo đường thoát cho dịch từ khoang màng phổi của thai nhi chảy ra buồng ối, giúp giảm áp lực trong lồng ngực và tạo điều kiện cho phổi phát triển. Đồng thời, ê-kíp cũng tiến hành dẫn lưu 1.800 ml nước ối để xử trí tình trạng đa ối, giảm áp lực trong buồng tử cung.

Sau khi đặt, hai shunt đều hoạt động tốt, ghi nhận dòng dịch chảy từ khoang màng phổi ra buồng ối. Kết quả theo dõi ngay ngày đầu sau can thiệp cho thấy những tín hiệu rất tích cực: lượng dịch trong khoang màng phổi của thai nhi giảm rõ rệt, chỉ còn 5mm và 10mm mỗi bên, hai ống dẫn lưu vẫn đúng vị trí và hoạt động hiệu quả.

Việc can thiệp kịp thời đã giúp giảm đáng kể áp lực trong lồng ngực thai nhi, hạn chế tiến triển của phù thai và tạo điều kiện để thai nhi tiếp tục phát triển trong những tuần thai tiếp theo.

Hiện tại thai phụ đang tiếp tục được theo dõi theo quy trình chặt chẽ của Trung tâm y học bào thai.

Khác với những ca cấp cứu kịch tính, can thiệp y học bào thai là những thủ thuật xâm lấn cần được chỉ định dựa trên quá trình thăm khám của nhiều chuyên gia đầu ngành về Chẩn đoán trước sinh, Can thiệp bào thai, Sản bệnh lý và cân nhắc kỹ càng nhiều yếu tố giữa lợi ích và biến chứng mà thủ thuật mang lại.

Các thủ thuật diễn ra trong sự tĩnh lặng và tập trung tuyệt đối, đòi hỏi độ chính xác đến từng milimet, khi bác sĩ phải kiên nhẫn đứng hàng giờ bên bàn thủ thuật, thao tác trong không gian cực nhỏ – nơi bệnh nhân là một sinh linh chưa chào đời.

Phần thưởng đôi khi chỉ là một tín hiệu mong manh trên màn hình siêu âm: dịch giảm dần, nhịp tim thai ổn định hơn. Nhưng chính những thay đổi nhỏ bé ấy lại mở ra cơ hội lớn nhất – giữ lại sự sống và giúp thai nhi tiếp tục lớn lên an toàn trong bụng mẹ.

>>> Mời các quý độc giả xem video: Một ly nước ép cần tây mỗi sáng có thể mang lại nhiều lợi ích bất ngờ cho sức khỏe