Ngày 1/11, tại lễ kỷ niệm 75 năm thành lập Khoa Toán – Tin, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, sự xuất hiện của thầy giáo Lê San, sinh năm 1933, nguyên Bí thư Đảng ủy Khoa Toán (nay là khoa Toán - Tin), nguyên Phó chủ nhiệm Khoa Toán, cựu sinh viên khóa 2, khiến hội trường vỡ òa xúc động.

Thầy Lê San thuộc những thế hệ sinh viên đầu tiên được đào tạo tại Khoa, sau đó trở thành giảng viên, nhà quản lý, dành nhiều năm gắn bó với sự nghiệp đào tạo các thế hệ giáo viên toán học. Thầy là một trong những người chứng kiến và đồng hành qua những chặng đường đầu tiên xây dựng, phát triển Khoa, góp phần làm nên lịch sử 75 năm của một địa chỉ đào tạo giáo viên toán hàng đầu cả nước.

Tiếp nối những thế hệ đặt nền móng cho Khoa Toán

Trò chuyện với PV Tri thức và Cuộc sống bên thềm lễ kỷ niệm 75 năm thành lập Khoa Toán – Tin, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, ngày 1/11, thầy Lê San cho biết, ông là sinh viên khóa thứ hai của Khoa, nhập học năm 1953. Khóa đầu tiên được tuyển sinh năm 1951, khi Ban Toán – Lý, tiền thân của Khoa Toán – Tin, được thành lập tại Khu học xá Nam Ninh, Quảng Tây, Trung Quốc.

Những năm tháng đầu tiên của Khoa cũng là những năm tháng đặc biệt trong cuộc đời người học trò Lê San. Ông được học với những nhà khoa học, nhà giáo đặt nền móng cho ngành Toán học Việt Nam như GS. Lê Văn Thiêm, GS. Nguyễn Xiển, GS. Nguyễn Cảnh Toàn và sau đó là GS. Ngô Thúc Lanh.

Trong ký ức của ông, GS. Lê Văn Thiêm là người thầy để lại nhiều ấn tượng sâu đậm. Không chỉ nhớ kiến thức được truyền dạy, ông còn nhớ phong thái giảng bài cởi mở, gần gũi của thầy.

“Thầy Thiêm là một người thầy rất vui và rất giỏi, nhưng thầy cũng rất thoải mái, không câu nệ gì cả”, ông Lê San kể.

Thầy San vẫn nhớ hình ảnh GS. Lê Văn Thiêm mang theo một cuốn sách tiếng Nga lên lớp, vừa xem sách vừa giảng bài. Sự thoải mái, tự nhiên trong cách truyền đạt của thầy Thầy đã in đậm trong tâm trí của người học trò Lê San.

Nhắc đến GS. Lê Văn Thiêm, thầy Lê San còn nhớ những câu chuyện về hoạt động nghiên cứu khoa học của người thầy. Theo lời kể của ông, GS. Lê Văn Thiêm từng nghiên cứu vấn đề thủy lực trên tuyến kênh Nhà Lê, đoạn từ Nghệ An ra Thanh Hóa, nhằm tìm hiểu dòng chảy phục vụ việc lưu thông của tàu bè. Sau này, thầy tiếp tục nghiên cứu về thủy lực tại khu vực Thủy điện Hòa Bình.

“Những người thầy lớn như GS. Lê Văn Thiêm đã có ảnh hưởng sâu sắc đến quá trình học tập, hình thành tư duy khoa học và tình yêu nghề giáo của tôi. Những năm tháng được học tập dưới sự dẫn dắt của các nhà khoa học đầu ngành là hành trang trong suốt chặng đường làm nghề thầy sau này”, thầy Lê San chia sẻ.

Thầy Lê San cho hay, ngày 1/6/1956, ông tốt nghiệp đại học. Chỉ một tháng sau, ngày 1/7/1956, ông bắt đầu giảng dạy tại Trường Sư phạm Trung cấp Trung ương. Năm 1968, ông chuyển về Khoa Toán, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, nơi mình từng theo học.

Tại đây, ông giảng dạy các môn Giải tích hàm phức và hình học, đồng thời đảm nhiệm cương vị Bí thư Đảng ủy, Phó chủ nhiệm Khoa Toán. Từ một sinh viên khóa hai được đào tạo trong những năm đầu thành lập Khoa, thầy Lê San tiếp tục gắn bó với nơi này trên cương vị người thầy, người cán bộ quản lý, góp sức vào công tác đào tạo các thế hệ sinh viên.

“Vui vì có học trò, mà học trò cũng rất vui”

Thầy Lê San chia sẻ, con đường đến với nghề giáo của ông ban đầu không phải do ông tự lựa chọn. Trong hoàn cảnh chiến tranh, ông được Nhà nước cử sang Trung Quốc học tập, nhưng chỉ ở đó khoảng một đến hai tháng một thời gian rất ngắn rồi trở về Hà Nội tiếp tục học. Sau khi tốt nghiệp năm 1956, ông bắt đầu công việc giảng dạy, gắn bó với nghề giáo qua nhiều năm công tác.

Khi được hỏi điều gì khiến mình hạnh phúc nhất trong những năm tháng làm thầy, ông cho biết, đó chính là tình cảm thầy trò. Và cảm xúc có thể gói gọn trong một từ là “vui”.

“Vui là vì có học trò mà học trò thì cũng rất vui. Học trò nghịch ngợm, nhưng thầy trò gần gũi nhau lắm, hầu như không có khoảng cách”, ông Lê San chia sẻ.

Với ông, sự gần gũi ấy không chỉ có trong những giờ lên lớp mà còn được vun đắp qua những năm tháng thầy trò cùng trải qua khó khăn. Ông nhớ có lần cùng lãnh đạo Khoa đưa sinh viên lên sơ tán ở Vĩnh Tường (Vĩnh Phú cũ). Trong điều kiện sinh hoạt thiếu thốn, thầy và trò cùng ăn, cùng ở, chia sẻ với nhau từng bữa cơm, củ khoai.

“Có lần, tôi được một chủ nhà cho ăn khoai, những mẩu khoai bé tẹo, khó khăn mà vui lắm. Những năm tháng ấy, cuộc sống còn nhiều thiếu thốn, nhưng tình cảm giữa thầy giáo, sinh viên và người dân địa phương rất đỗi gần gũi. Những kỷ niệm giản dị ấy mà khiến tôi xúc động, nhớ mãi trong quãng đời làm nghề”, ông kể.

Trở lại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội trong dịp kỷ niệm 75 năm thành lập Khoa Toán – Tin, thầy Lê San bồi hồi xúc động khi gặp lại đồng nghiệp, học trò và những người đã cùng mình đi qua năm tháng.

75 năm của Khoa Toán – Tin cũng là dấu mốc trong cuộc đời ông, từ một người học trò những thế hệ đầu tiên đã trở thành người thầy, góp sức đào tạo nhiều thế hệ giáo viên toán, nối tiếp hành trình truyền lửa của những người thầy lớn mà ông đã may mắn được là học trò những năm tháng đẹp nhất cuộc đời mình.