Đại hội đại biểu toàn quốc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031 diễn ra phiên trọng thể tại Hà Nội sáng 28/8. Phát biểu chỉ đạo tại Đại hội, bà Bùi Thị Minh Hoài, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khẳng định, Đại hội là sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu bước phát triển mới của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, đồng thời là ngày hội tôn vinh, kết nối tinh hoa trí tuệ của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ nước nhà.
Nhấn mạnh vai trò của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đề nghị Liên hiệp Hội Việt Nam tập trung thực hiện 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong nhiệm kỳ mới.
Trí thức khoa học và công nghệ là vốn quý của dân tộc
Bà Bùi Thị Minh Hoài khẳng định Trí thức nói chung và trí thức trong lĩnh vực khoa học, công nghệ nói riêng là vốn quý của dân tộc. Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng ta luôn coi trọng vai trò của trí thức, từ đó, đội ngũ trí thức đã có những đóng góp thiết thực, cùng các giai cấp, các tầng lớp nhân dân làm nên những thắng lợi vẻ vang của dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng.
Chiến lược quốc gia về phát triển đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã khẳng định “Phát triển đội ngũ trí thức là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài của Đảng, Nhà nước, của người đứng đầu và của chính đội ngũ trí thức; là đầu tư chiến lược, cần được đặt trong tầm nhìn dài hạn, gắn với các chiến lược phát triển quốc gia”.
Với vai trò là tổ chức Hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ, những năm qua, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã thực hiện tốt các nhiệm vụ chính trị được Đảng, Nhà nước giao.
Trong nhiệm kỳ khóa XIII vừa qua, Liên hiệp Hội Việt Nam và đội ngũ trí thức khoa học, công nghệ cả nước đã đạt được những kết quả khá toàn diện, ghi dấu ấn trên nhiều lĩnh vực.
Trong đó, Liên hiệp Hội và các tổ chức thành viên đã tăng cường, chủ động trong công tác tư vấn, phản biện và giám định xã hội, trở thành kênh quan trọng, độc lập, khách quan, tham mưu giúp Đảng, Quốc hội, Chính phủ và các địa phương xem xét hàng nghìn chương trình, đề án, dự án phát triển kinh tế - xã hội.
Đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ cũng đi đầu trong nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao tiến bộ kỹ thuật; dấu ấn của tri thức khoa học hiện diện ở nhiều lĩnh vực, từ sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp phụ trợ, năng lượng sạch, y dược, giáo dục đến quốc phòng - an ninh.
Bên cạnh đó, Liên hiệp Hội phát huy vai trò nòng cốt trong truyền bá kiến thức và tôn vinh tài năng; thông qua các hoạt động hội thảo, xuất bản, giải thưởng khoa học, Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật, Cuộc thi Sáng tạo Thanh thiếu niên nhi đồng, góp phần khơi dậy niềm đam mê khoa học và phong trào sáng tạo.
Liên hiệp Hội Việt Nam cũng làm tốt vai trò thành viên có trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, góp phần tăng cường sức mạnh khối Đại đoàn kết toàn dân tộc, tập hợp, đoàn kết và phát huy tiềm năng trí tuệ của đội ngũ trí thức trong và ngoài nước.
Phải nhìn thẳng hạn chế để đổi mới mạnh mẽ
Bên cạnh những kết quả đạt được, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài cho rằng, hoạt động của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam trong nhiệm kỳ vừa qua vẫn còn một số hạn chế trong công tác tổ chức, thực hiện nhiệm vụ và phối hợp công tác.
“Tôi đồng tình với kiểm điểm, tự phê bình của các đồng chí trước đại hội và xin không nhắc lại. Với tinh thần thẳng thắn và trách nhiệm, Tôi đề nghị Đại hội cần đi sâu phân tích rõ những nguyên nhân, cả khách quan và chủ quan, rút ra những bài học kinh nghiệm sâu sắc để kịp thời khắc phục những tồn tại, hạn chế, nâng cao hiệu quả, đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hoạt động trong nhiệm kỳ tới”, bà Bùi Thị Minh Hoài nhấn mạnh.
Theo bà, đất nước đang bước vào một giai đoạn lịch sử phát triển mới với những mục tiêu chiến lược đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045.
Để đạt được hai mục tiêu 100 năm của kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, Việt Nam không thể đi theo lối mòn của mô hình tăng trưởng chỉ dựa vào tài nguyên thiên nhiên hay lao động giá rẻ.
“Khát vọng vươn mình chỉ có thể được hiện thực hóa bằng con đường khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Đây là động lực quyết định, là lực lượng sản xuất tiên tiến nhất, định hình sức mạnh tổng hợp quốc gia trong kỷ nguyên mới”, bà Bùi Thị Minh Hoài nêu rõ.
Bà cho biết, Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã ban hành nhiều nghị quyết chiến lược nhằm hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước, trong đó có Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và Nghị quyết số 45-NQ/TW ngày 24/11/2023 về tiếp tục xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
“Đây là hai văn kiện chỉ đạo tầm chiến lược rất quan trọng, thể hiện tư duy đột phá và sự kỳ vọng rất lớn của Đảng đối với khoa học và công nghệ nói chung và đội ngũ trí thức nói riêng”, bà Bùi Thị Minh Hoài nói.
Trong bối cảnh đó, theo bà, trách nhiệm của hệ thống Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam - tổ chức đại diện cho tiếng nói khoa học nước nhà - là rất nặng nề.
Ban Chấp hành khóa mới và toàn thể hệ thống hội từ Trung ương đến địa phương phải nhận thức sâu sắc bối cảnh này, xác định rõ trách nhiệm chính trị trước Đảng, trước Nhân dân để chủ động tham mưu, hiến kế và trực tiếp cùng các ngành, các cấp giải quyết các bài toán phát triển thực tiễn của đất nước, của địa phương.
Năm nhiệm vụ trọng tâm cho nhiệm kỳ IX
Để hiện thực hóa những mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể mà Đại hội đề ra, bà Bùi Thị Minh Hoài đề nghị Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tập trung thực hiện 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.
Một là, làm tốt hơn nữa vai trò cầu nối chính trị, kiến tạo môi trường tự do sáng tạo của đội ngũ trí thức.
Theo Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài, Đảng bộ Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phải phát huy vai trò hạt nhân chính trị, quán triệt sâu sắc các nghị quyết của Đảng, của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, của Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương, Nghị quyết Đại hội Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đến 100% đảng viên, hội viên, trí thức.
“Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phải là địa chỉ tin cậy để trí thức gửi gắm tâm tư, nguyện vọng; chủ động tham mưu, đề xuất với Đảng, Nhà nước hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật nhằm giải phóng năng lực sáng tạo, tôn trọng tính độc lập khách quan và tự do sáng tạo trong nghiên cứu khoa học; có cơ chế vinh danh và đãi ngộ xứng đáng đối với các cống hiến xuất sắc của trí thức”, bà Bùi Thị Minh Hoài yêu cầu.
Hai là, quyết liệt thực hiện chuyển đổi số toàn diện hệ thống, xây dựng Hệ sinh thái số liên thông toàn quốc.
Bà Bùi Thị Minh Hoài đánh giá cao chỉ tiêu xây dựng hệ sinh thái số “VUSTA Digital Ecosystem”.
“Tôi rất đồng tình và đánh giá cao chỉ tiêu xây dựng hệ sinh thái số ‘VUSTA Digital Ecosystem’. Đây không chỉ là công cụ quản trị hiện đại mà phải là nền tảng kết nối toàn bộ 126 hội thành viên và các tổ chức khoa học và công nghệ trực thuộc”, bà nói.
Đặc biệt, bà đề nghị khẩn trương nghiên cứu, xây dựng “Cơ sở dữ liệu quốc gia về chuyên gia, trí thức khoa học và công nghệ - VUSTA Global”.
Theo bà, đây là công cụ đắc lực để quy tụ, thu hút nguồn lực chất xám trí tuệ của trí thức trẻ, trí thức đang làm việc trong các viện nghiên cứu, các trường đại học, các tập đoàn kinh tế tư nhân lớn và đặc biệt là hàng vạn trí thức Việt Nam ở nước ngoài hướng về đóng góp cho quê hương, đất nước.
Ba là, nâng cao chất lượng và tính đột phá của hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội.
Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho biết, Đại hội đã đề ra chỉ tiêu tăng 15% số lượng nhiệm vụ tư vấn, phản biện và giám định xã hội đối với các chương trình, dự án của Đảng và Nhà nước.
Để đạt được mục tiêu này, bà đề nghị Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đổi mới căn bản phương thức phản biện.
“Ý kiến phản biện phải dựa trên luận chứng khoa học, có tính độc lập, khách quan, có tính thực tiễn cao, mang tính dự báo, để hỗ trợ, tham mưu cho các cơ quan hoạch định chính sách, nhất là ở các lĩnh vực kinh tế mới (như kinh tế ban đêm, kinh tế bạc, kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh), góp phần vào phát triển kinh tế-xã hội bền vững”, bà Bùi Thị Minh Hoài nhấn mạnh.
Bốn là, đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao khoa học công nghệ.
Theo bà, cần thu hẹp khoảng cách giữa nghiên cứu phòng thí nghiệm với thực tiễn sản xuất và thị trường.
“Các đồng chí cần có các hỗ trợ thương mại hóa mạnh mẽ các giải pháp đạt giải Vifotec. Chủ động liên kết chặt chẽ với các bộ, ngành và chính quyền địa phương để đấu thầu và đảm nhận các dịch vụ công từ chính phủ và chính quyền các cấp, đặc biệt là trong các lĩnh vực đào tạo nghề, phổ biến kiến thức kỹ thuật, chuyển giao công nghệ sinh học, nông nghiệp công nghệ cao và bảo vệ môi trường. Đây chính là con đường để nâng cao năng lực tự chủ tài chính bền vững của các cấp hội”, bà Bùi Thị Minh Hoài nói.
Năm là, đổi mới mạnh mẽ phương thức tập hợp đội ngũ trí thức trẻ và tăng cường hợp tác quốc tế.
Bà Bùi Thị Minh Hoài đề nghị Liên hiệp Hội đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ hội, tạo mọi điều kiện thuận lợi để các nhà khoa học trẻ, xuất sắc tham gia vào bộ máy lãnh đạo của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam.
“Đồng thời, phải chủ động tổ chức các sự kiện khoa học tầm quốc tế, đăng cai các diễn đàn công nghệ mũi nhọn (như công nghệ bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, lượng tử, công nghệ sinh học). Qua đó, định vị Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam không chỉ là cầu nối trong nước mà còn là nhịp cầu tri thức kết nối Việt Nam với các trung tâm khoa học hàng đầu thế giới”, bà Bùi Thị Minh Hoài nhấn mạnh.
“Thắp sáng ngọn lửa đam mê, sáng tạo”
Nhân Đại hội, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài chúc mừng các đồng chí được Đại hội tín nhiệm bầu vào Ban Chấp hành và các đồng chí được Ban Chấp hành tín nhiệm bầu vào bộ máy lãnh đạo Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam khóa IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Bà đề nghị các đồng chí đoàn kết, trí tuệ, lãnh đạo Liên hiệp Hội hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, quyết liệt thực hiện thắng lợi phương châm hành động đã được Đại hội đề ra: “Đoàn kết - Sáng tạo - Đột phá - Phát triển”.
“Tôi đề nghị mỗi nhà khoa học, mỗi trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam hãy tiếp tục thắp sáng ngọn lửa đam mê, sáng tạo, không ngừng học tập, nghiên cứu, dấn thân và cống hiến vì một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng. Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam luôn đồng hành, lắng nghe và tạo mọi điều kiện tốt nhất để các đồng chí cống hiến trí tuệ cho đất nước”, bà Bùi Thị Minh Hoài khẳng định.
Bà đồng thời chúc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam ngày càng phát triển vững mạnh và chúc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX thành công tốt đẹp.
