Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới chịu tác động mạnh từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, đặc biệt là xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran. Các diễn biến này đang gây gián đoạn hoạt động vận chuyển dầu mỏ qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% tổng lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới.
Việc gián đoạn lưu thông qua khu vực này đã khiến nhiều nhà máy lọc dầu tại châu Á đối mặt nguy cơ thiếu hụt nguồn nguyên liệu, buộc phải cắt giảm công suất và hạn chế xuất khẩu các sản phẩm xăng dầu. Điều này góp phần đẩy giá dầu thô toàn cầu lên mức cao nhất kể từ giữa năm 2022.
Trong nước, nguy cơ thiếu hụt nguồn dầu thô nhập khẩu cũng có thể ảnh hưởng tới hoạt động của một số nhà máy lọc dầu. Hiện hai nhà máy lọc hóa dầu lớn là Nghi Sơn và Dung Quất đáp ứng khoảng 70% nhu cầu tiêu thụ xăng dầu của thị trường nội địa....
Ngày 9/3, Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 72/2026/NĐ-CP điều chỉnh mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) đối với một số mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu đầu vào, nhằm chủ động ứng phó với biến động nguồn cung năng lượng toàn cầu và ổn định thị trường trong nước.
Cụ thể, giảm thuế suất khẩu ưu đãi từ 10% xuống 0% đối với xăng động cơ không pha chì (các mã HS 2710.12.21 - chưa pha chế); 2710.12.22 - pha chế với ethanol; 2710.12.24 - chưa pha chế; 2710.12.25 - pha chế với ethanol) và các nguyên liệu pha chế xăng như naphtha, reformate (mã HS 2710.12.80).
Thuế nhập khẩu ưu đãi cũng được giảm từ 7% xuống 0% đối với các mặt hàng nhiên liệu diesel, dầu nhiên liệu, nhiên liệu động cơ máy bay và kerosine.
Ngoài ra, một số nguyên liệu hóa dầu như xylen, condensate, p-xylen được giảm thuế từ 3% xuống 0%, còn hydrocarbon mạch vòng loại khác giảm từ 2% xuống 0%.
Nghị định này có hiệu lực kể từ ngày 9-3-2026 đến ngày 30-4-2026. Sau ngày Nghị định này hết hiệu lực, mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng, dầu quy định tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định này được thực hiện theo quy định tại Nghị định số 26/2023/NĐ-CP ngày 31-5-2023, trừ trường hợp đáp ứng yêu cầu cấp bách về đảm bảo phát triển kinh tế - xã hội, ổn định thị trường xăng, dầu cần phải kéo dài thời gian có hiệu lực của Nghị định, Bộ Công Thương có ý kiến đề xuất gửi Bộ Tài chính chủ trì, tổng hợp trình Chính phủ ban hành Nghị quyết quy phạm pháp luật để kéo dài thời hạn áp dụng của Nghị định này.
Theo đánh giá của Bộ Tài chính, việc giảm thuế nhập khẩu MFN sẽ tạo điều kiện để các doanh nghiệp đầu mối đa dạng hóa nguồn cung, chủ động tìm kiếm xăng dầu từ các thị trường chưa có hiệp định thương mại tự do với Việt Nam. Qua đó, chính sách này được kỳ vọng góp phần đảm bảo an ninh năng lượng và ổn định nguồn cung trong nước.
Tuy nhiên, việc điều chỉnh thuế suất cũng sẽ làm giảm nguồn thu ngân sách nhà nước. Ước tính theo kim ngạch nhập khẩu năm 2025, ngân sách có thể giảm khoảng 1.024 tỷ đồng khi áp dụng mức thuế mới.
.
