Khoa học & Công nghệ

Chiến sự Trung Đông ngày 9/3, nỗi sợ "Ngày tận thế năng lượng"

​Việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz và đe dọa tấn công tàu bè khiến phí bảo hiểm vận tải biển tăng vọt 400%, đồng thời giá dầu mỏ thế giới cũng tăng phi mã.

IRGC thề trung thành với lãnh tụ tối cao mới được bầu

Hội đồng Chuyên gia Iran đã chính thức công bố người kế nhiệm là Mojtaba Khamenei (con trai ông Ali Khamenei).

Ngay lập tức, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) đã thề trung thành tuyệt đối với tân lãnh đạo.

Một người đàn ông Iran cầm bức ảnh của Mojtaba Khamenei, con trai của cố lãnh đạo tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei.

Tuy nhiên, sự chuyển giao này vấp phải phản ứng cực kỳ cứng rắn từ Washington. Tổng thống Donald Trump tuyên bố thẳng thừng rằng vị tân lãnh đạo này "sẽ không tồn tại lâu" nếu không chấp nhận các điều kiện từ Mỹ.

Ông Trump đồng thời khẳng định Mỹ sẽ can thiệp để định hình một chính quyền Iran mới nhằm chấm dứt chu kỳ xung đột kéo dài hàng thập kỷ.

"Cú đấm" vào lực lượng Không gian

​Israel (IDF) xác nhận đã thực hiện các đợt không kích chính xác trong ngày thứ 9​ phá hủy Bộ chỉ huy Không gian, Cơ sở điều phối vệ tinh và tên lửa của IRGC tại Tehran đã bị san phẳng.

​Trước đó, kho nhiên liệu và các bể chứa xăng dầu tại Shahran (Tehran) bốc cháy dữ dội, tạo ra cột khói đen khổng lồ bao phủ thủ đô.

​IDF cũng tuyên bố đã đánh trúng hơn 50 hầm ngầm chứa đạn dược và các khu phức hợp của lục quân IRGC.

Nỗi sợ "Ngày tận thế năng lượng"

​Khác với báo chí Mỹ thường tập trung vào thắng lợi quân sự, báo chí Arab (như The National, Al Arabia, Al Jazeera và Gulf Business) tập trung vào sự sụp đổ kinh tế.

​Toàn bộ chuyến bay đến và đi từ Dubai, Doha và Abu Dhabi đã bị hủy hoặc chuyển hướng. Vùng trời Trung Đông hiện là "vùng trắng" dân dụng.

​Việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz và đe dọa tấn công tàu bè khiến phí bảo hiểm vận tải biển tăng vọt 400%. Các quốc gia Arab đang đứng trước áp lực phải chọn phe: hoặc hỗ trợ Mỹ-Israel để kết thúc nhanh cuộc chiến, hoặc giữ trung lập để tránh bị Iran trả đũa thêm.

Chiến trường "Khát": Nhắm vào các nhà máy khử mặn

Một diễn biến tồi tệ nhất trong ngày thứ 9 là việc các cơ sở nước ngọt trở thành mục tiêu quân sự. Tại đảo Qeshm (Iran), một cuộc không kích (mà Tehran cáo buộc do Mỹ thực hiện từ Bahrain) đã phá hủy nhà máy khử mặn chính, cắt đứt nguồn nước của 30 ngôi làng.

Nước ngọt tại vùng Vịnh được coi là "hàng hóa chiến lược" còn quý hơn dầu mỏ, nên các vụ việc này đang gây ra làn sóng phẫn nộ cực lớn trong khu vực. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cáo buộc Mỹ đã thực hiện cuộc không kích này từ một căn cứ ở Bahrain. ​Nhà máy khử mặn nước ngọt trên đảo Qeshm (nằm trong eo biển Hormuz) bị hư hại nghiêm trọng.

Việc nhà máy ngừng hoạt động đã cắt đứt nguồn cung cấp nước sạch cho ít nhất 30 ngôi làng trên đảo.

Dòng người đang đổ về phía biên giới Thổ Nhĩ Kỳ và Iraq để lánh nạn khi các thành phố lớn của Iran mất điện, nước và bị không kích liên tục.

Tehran gọi đây là "tội ác thảm khốc và tuyệt vọng", đồng thời cảnh báo Mỹ đã tạo ra một "tiền lệ nguy hiểm" khi nhắm vào hạ tầng dân sự, hàm ý Iran sẽ đáp trả tương tự.

Nhà máy khử mặn của Bahrain nhìn từ trên cao. Ảnh: Invest.bh

Đáp trả ngay lập tức, Iran đã sử dụng UAV tự sát tấn công trực diện vào một nhà máy khử mặn quan trọng tại Bahrain, khiến 3 người bị thương và đe dọa trực tiếp đến an ninh sinh tồn của vương quốc này.

Bộ Nội vụ Bahrain cho biết, máy bay không người lái (UAV) tự sát để tấn công, đánh trúng một nhà máy khử mặn nước biển quan trọng của vương quốc này.

Mặc dù cơ sở hạ tầng bị hư hại vật chất, Cơ quan Điện lực và Nước Bahrain (EWA) cho biết họ đã nỗ lực duy trì mạng lưới để việc cung cấp nước cho người dân chưa bị gián đoạn hoàn toàn.

Các chuyên gia từ Al Jazeera cảnh báo đây là "vũ khí hóa nguồn nước", một tiền lệ nguy hiểm có thể đẩy hàng triệu dân thường vùng Vịnh vào thảm họa nhân đạo do thiếu nước uống.

Tàu vượt eo biển Hormuz bị tấn công khiến nhiều người chết

Tình hình tại eo biển Hormuz đã vượt kiểm soát khi Iran thực thi lệnh phong tỏa bằng bạo lực. Các vụ tấn công nhắm vào tàu thương mại đã gây thương vong lớn điển hình như tàu Musaffah 2 (UAE) bị đánh chìm khiến 4 thủy thủ thiệt mạng và nhiều người Indonesia mất tích.

Các tàu chở dầu vượt eo biển Hormuz bất chấp cảnh báo đều bị tấn công.

Tàu chở dầu Prima (Malta) bị UAV của IRGC tấn công khiến 7 người chết và bị thương vì phớt lờ lệnh cấm. Hiện tại, hơn 300 con tàu đang mắc kẹt ngoài khơi, phí bảo hiểm tăng vọt 400% và các hãng vận tải lớn đã bắt đầu ra lệnh cho thuyền viên rời tàu vì lo sợ cho tính mạng.

​Trong khi đó, thị trường thế giới chấn động do biển Hormuz gần như tê liệt hoàn toàn. Giá bạc và các tài sản trú ẩn an toàn đang biến động mạnh do lo ngại xung đột kéo dài.

​Sẵn sàng cho xung đột kéo dài

Hãng tin AP dẫn lời của chỉ huy IRGC tuyên bố Iran đã chuẩn bị đủ nguồn lực để theo đuổi "cuộc chiến cường độ cao" trong ít nhất 6 tháng tới.

  • Trong khi đó, theo thông báo của CENTCOM, binh sĩ Mỹ thứ bảy đã thiệt mạng do vết thương trong một cuộc tấn công của Iran vào căn cứ của Mỹ, lần này là ở Ả Rập Xê Út.
UAV đánh trúng Trung tâm lọc dầu chủ chốt ở Saudi Arabia gây hỏa hoạn lớn.
AP, TTXVN, AL Arabia,
back to top