Cúm A có thể khiến phổi tổn thương nặng

Cúm A không phải lúc nào cũng diễn biến nhẹ như nhiều người vẫn nghĩ. Ở người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính, virus cúm có thể gây viêm phổi nặng, suy giảm khả năng trao đổi khí và dẫn đến suy hô hấp. Đáng chú ý, người bệnh vẫn có nguy cơ chuyển nặng dù chỉ sốt khoảng 38°C.

Thực tế điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương ghi nhận những trường hợp cúm A gây suy hô hấp nghiêm trọng, cần hỗ trợ hô hấp và hồi sức tích cực.

ThS.BSNT Lê Thị Huyền, Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, bệnh nhân H.X.T., 72 tuổi, có tiền sử tăng huyết áp nhiều năm, đang dùng thuốc thường xuyên và từng bị tai biến mạch máu não, nhập viện ngày 6/10 trong tình trạng sốt cao, ho khạc đờm, khó thở tăng dần và suy hô hấp.

Kết quả xét nghiệm nhanh dương tính với cúm A. Qua thăm khám, các bác sĩ xác định người bệnh bị viêm phổi nặng, tổn thương phổi ảnh hưởng đáng kể đến khả năng trao đổi khí. Bệnh nhân cần được hỗ trợ hô hấp với nồng độ oxy khoảng 40-50% để duy trì oxy máu. Các xét nghiệm cũng ghi nhận phản ứng viêm và những chỉ số nhiễm khuẩn tăng cao.

Người bệnh được điều trị cúm A, đồng thời xử trí tình trạng nhiễm khuẩn và hỗ trợ hô hấp tích cực. Sau ba ngày, bệnh nhân đã hết sốt, huyết động tương đối ổn định nhưng tổn thương phổi vẫn nặng, chưa thể tự duy trì hô hấp hiệu quả. Người bệnh tiếp tục phải thở máy không xâm nhập với nồng độ oxy hỗ trợ khoảng 40%.

Theo BS Huyền, tiền sử tai biến mạch máu não, đặc biệt là đợt nhồi máu não gần đây, khiến khả năng ho và khạc đờm của bệnh nhân suy giảm. Trong khi đó, viêm phổi làm tăng tiết dịch đường hô hấp. Đờm dễ ứ đọng khi người bệnh không thể khạc hiệu quả, gây khó khăn cho việc làm sạch đường thở, ảnh hưởng đến thông khí và làm tăng nguy cơ biến chứng hô hấp.

Hiện bệnh nhân vẫn cần được hỗ trợ hô hấp, chăm sóc đường thở và theo dõi sát. Khả năng ho khạc kém cũng có thể khiến quá trình điều trị kéo dài.

Sốt nhẹ nhưng suy hô hấp vẫn có thể tiến triển nhanh

Một trường hợp khác, ông P.V. T, 73 tuổi được tiếp nhận tại Khoa Cấp cứu của bệnh viện có tiền sử hút thuốc lá nhiều năm, mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) và thường xuyên phải sử dụng thuốc khí dung tại nhà trong khoảng 3-4 tháng gần đây.

Khoảng bốn ngày trước khi nhập viện, bệnh nhân xuất hiện ho, khạc đờm trắng, khó thở tăng dần, mệt mỏi và ăn uống kém. Người bệnh chỉ sốt nhẹ khoảng 38°C, không có biểu hiện sốt cao rõ rệt, nhưng tình trạng khó thở ngày càng nghiêm trọng.

Tại cơ sở y tế gần nhà, bệnh nhân được xác định mắc cúm A. Do suy hô hấp nặng, người bệnh phải thở oxy qua mặt nạ có túi dự trữ với lưu lượng lên tới 15 lít/phút, sau đó được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Khi nhập viện, bệnh nhân kích thích, vật vã, thở nhanh, da niêm mạc nhợt, phổi có nhiều ran bất thường. Các bác sĩ khẩn trương đặt ống nội khí quản, hỗ trợ hô hấp và hồi sức tích cực. Tuy nhiên, tình trạng tiếp tục diễn biến nhanh, xuất hiện các rối loạn toàn thân nghiêm trọng và không cải thiện dù đã được hồi sức tích cực.

ThS.BSNT Lê Thị Huyền cảnh báo, ở người mắc COPD, đường thở bị viêm và tắc nghẽn kéo dài, khiến chức năng hô hấp suy giảm. Khi nhiễm cúm A, tình trạng viêm đường hô hấp và tăng tiết dịch có thể làm nặng thêm tình trạng tắc nghẽn sẵn có. Tổn thương phổi do cúm cũng làm giảm khả năng trao đổi khí, khiến người bệnh nhanh chóng rơi vào suy hô hấp.

Hai trường hợp trên cho thấy không thể đánh giá mức độ nguy hiểm của cúm A chỉ dựa vào nhiệt độ cơ thể. Khó thở tăng dần, thở nhanh hoặc sức khỏe xấu đi rõ rệt là những dấu hiệu cần được đặc biệt chú ý, nhất là ở người có bệnh nền hô hấp hoặc tiền sử bệnh lý thần kinh.

Chủ động phòng cúm, nhận biết sớm dấu hiệu chuyển nặng

Theo ThS.BSNT Lê Thị Huyền, cúm A là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp do virus cúm gây ra, lây truyền chủ yếu qua các hạt dịch tiết đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. Triệu chứng thường gặp gồm sốt, ho, đau họng, đau mỏi cơ thể và mệt mỏi. Ở trẻ nhỏ, người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính, bệnh có thể gây viêm phổi, làm nặng thêm bệnh nền và dẫn đến những biến chứng nguy hiểm.

ThS.BS Phạm Văn Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương khuyến cáo, người dân chủ động tiêm vaccine phòng cúm hằng năm, đặc biệt ở các nhóm nguy cơ cao. Bên cạnh đó, cần vệ sinh tay, che miệng và mũi khi ho, hắt hơi, giữ không gian sống thông thoáng, hạn chế tiếp xúc gần với người có triệu chứng hô hấp. Người mắc cúm nên hạn chế tiếp xúc với người khác để giảm nguy cơ lây nhiễm.

Khi trẻ em hoặc người thuộc nhóm nguy cơ cao có triệu chứng nghi ngờ cúm, gia đình nên đưa người bệnh đi khám sớm để được đánh giá và hướng dẫn điều trị phù hợp. Không tự ý sử dụng thuốc, đặc biệt là kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện khó thở, thở nhanh, tím tái, đau tức ngực, lơ mơ, kích thích bất thường hoặc sức khỏe xấu đi nhanh chóng. Ở trẻ em, các dấu hiệu như khó thở, rút lõm lồng ngực, li bì, co giật, không uống được hoặc có biểu hiện mất nước cũng cần được xử trí y tế kịp thời.

Các bác sĩ lưu ý, theo dõi sát diễn biến hô hấp và những thay đổi bất thường của sức khỏe là yếu tố quan trọng giúp phát hiện sớm dấu hiệu chuyển nặng, tránh bỏ lỡ thời điểm điều trị cần thiết.

Người cao tuổi, người mắc COPD và người có bệnh nền cần đặc biệt cảnh giác, không chờ sốt cao mới đi khám.

>>>> Mời quý độc giả theo dõi video: Chính phủ phát lệnh nóng: Kiểm soát giá quyết liệt những tháng cuối năm